I CSK 3461/22
WyrokIzba Cywilna2022-08-31
Skład orzekający: Marcin Łochowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego jest oczywiście uzasadniona, gdy świadczenie objęte tytułem zostało wyegzekwowane lub spełnione poza postępowaniem egzekucyjnym?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie jest oczywiście uzasadniona, gdy sądy meriti nie poczyniły ustaleń wskazujących na wyegzekwowanie świadczenia, a skarżąca nie wykazała tej okoliczności. Nawet jeśli świadczenie zostało spełnione poza postępowaniem egzekucyjnym, nie oznacza to automatycznego wygaśnięcia wykonalności tytułu wykonawczego, a jedynie otwiera drogę do powództwa o pozbawienie wykonalności na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.Stan faktyczny
Pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jej powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. Skarżąca argumentowała, że skarga jest oczywiście uzasadniona, wskazując na wyegzekwowanie świadczenia lub jego spełnienie poza postępowaniem egzekucyjnym. Sąd Najwyższy rozważał, czy te okoliczności uzasadniają przyjęcie skargi do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył pozwanej kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 3461/22 POSTANOWIENIE Dnia 31 sierpnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Łochowski w sprawie z powództwa D. Ś. przeciwko B. Z. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 31 sierpnia 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 16 grudnia 2021 r., sygn. akt I ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. nie obciąża pozwanej kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Pozwana B. Z. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z 16 grudnia 2021 r., zaskarżając ten wyrok w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy przez oddalenie powództwa, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca wskazał, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżąca nie wykazała, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Skarga jest bowiem oczywiście uzasadniona, jeżeli zaskarżone nią orzeczenie zapadło wskutek oczywistego naruszenia prawa, zaś oczywiste naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna, bez potrzeby dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem albo
2 powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01; z 17 października 2001 r., I PKN 157/01). Skarżący powinien wykazać kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, widoczną prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (postanowienie Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2009 r., II PK 223/09). Ma to być przy tym zasadność łatwo dostrzegalna już nawet przy pobieżnej lekturze skargi (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 maja 2010 r., V CSK 459/09). Rację ma skarżąca, że uwzględnienie powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego nie jest możliwe, jeżeli świadczenie objęte tym tytułem zostanie w całości wyegzekwowane. W takim przypadku uwzględnienie powództwa opozycyjnego nastąpiłoby z rażącym naruszeniem art. 840 k.p.c. Jednak wyegzekwowanie świadczenia może nastąpić jedynie przez organ egzekucyjny. W konsekwencji tytuł wykonawczy pozostaje w aktach sprawy egzekucyjnej ze stosowną adnotacją o wyniku egzekucji (art. 816 k.p.c.). Zamieszczenie na tytule wykonawczym wzmianki o wyniku egzekucji oznacza, że tytuł wykonawczy w tym zakresie jest skonsumowany i nie podlega ponownemu wykonaniu. Nie jest więc możliwe pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, który na skutek wyegzekwowania świadczenia nie jest już wykonalny. Nie oznacza to jednak, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Po pierwsze, sądy meriti nie poczyniły ustaleń wskazujących na wyegzekwowanie świadczenia stwierdzonego kwestionowanym w postępowaniu tytułem wykonawczym. Również skarżąca nie przytacza w skardze okoliczności wskazujących na wyegzekwowanie świadczenia. Po drugie, z uzasadnienia skargi zdaje się wynikać (chociaż wywód skarżącej w tym zakresie nie jest do końca jasny), że świadczenie objęte tytułem wykonawczym zostało spełnione przez byłą żonę pozwanego (k. 11 skargi kasacyjnej). Jeżeli nie doszło do wyegzekwowania świadczenia przez organ egzekucyjny lub spełnienia świadczenia do rąk komornika (art. 815 k.p.c.), ale do pozaegzekucyjnego wykonania zobowiązania, to wykonalność tytułu wykonawczego nie wygasła. W takim przypadku pojawia się inna przesłanka uzasadniająca pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. Zgodnie bowiem z art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. dłużnik może w drodze powództwa
3 żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, m.in. jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane. Jeżeli zatem uznać, że stanowisko skarżącej wskazuje na pozaegzekucyjne spełnienie świadczenia, to skarga nie jest oczywiście uzasadniona. Niezrozumiała jest natomiast argumentacja skarżącej odwołująca się do przepisów k.k. (art. 13 § 1 w zw. z art. 286 § 1 w zw. z art. 298 § 1 w zw. z art. 11 § 2 k.k.), mająca wskazywać na oczywistą zasadność skargi. Sądy meriti tych przepisów nie stosowały ani się do nich nie odwoływały. Nie jest więc jasne, w jaki sposób ewentualne ich naruszenie miałoby przekonywać o oczywistej zasadności skargi. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz zgodnie z art. 102 k.p.c., mając na uwadze trudną sytuację materialną pozwanej, nie obciążył jej kosztami postępowania kasacyjnego. [as]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 610/22 2022-05-20Czy skarga kasacyjna w sprawie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności może być oparta na zarzutach dotyczących zdarzeń istniejących przed powstaniem prawomocnego tytułu egzekucyjnego?
- I CSK 105/15 2015-11-18Czy skarga kasacyjna dotycząca pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego może być oparta na zarzucie naruszenia art. 359 § 21 k.c. w zakresie maksymalnej wysokości oprocentowania umownego, jeśli zarzut ten nie mieści…
- I CSK 3011/24 2025-07-02Czy w sprawie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, powód może powoływać się na zarzuty dotyczące nieważności lub bezskuteczności czynności prawnej, w szczególności dotyczące klauzul niedozwolonych lub odsetek…
- V CSK 333/16 2016-12-15Czy skarga kasacyjna w sprawie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, oparta na zarzucie naruszenia przepisów o uchyleniu się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem podstępu, może być uznana za oczyw…
- I CSK 534/16 2017-02-07Czy skarga kasacyjna dotycząca pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, oparta na zarzucie potrzeby wykładni przepisów o przedawnieniu i prawomocności materialnej, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania prz…
Powołane przepisy
art. 840 KPCart. 816 KPCart. 815 KPCart. 840 § 1 pkt 2 KPCart. 13 § 1art. 286 § 1art. 298 § 1art. 11 § 2 KKart. 3989 § 1 pkt 3 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 102 KPC§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy