I CSK 352/15

WyrokIzba Cywilna2015-12-16

Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna oparta na zarzucie rozbieżności w orzecznictwie sądów co do wykładni pojęcia „rażącej niewdzięczności” w rozumieniu art. 898 § 1 k.c. powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykaże istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. W przypadku zarzutu rozbieżności w wykładni art. 898 § 1 k.c. dotyczącej pojęcia „rażącej niewdzięczności”, skarżący musi wykazać, że przepis ten nie doczekał się jednolitej wykładni, a przytoczone orzeczenia sądów potwierdzają istnienie takich rozbieżności, które są niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy.
Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie w sprawie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli. Skarga oparta była na zarzucie rozbieżności w orzecznictwie sądów co do wykładni pojęcia „rażącej niewdzięczności” w rozumieniu art. 898 § 1 k.c., w szczególności czy obejmuje ono zachowania związane z korzystaniem z przedmiotu darowizny. Sąd Najwyższy uznał, że skarżąca nie wykazała istnienia wymaganych przesłanek do przyjęcia skargi do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył powódki kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 352/15 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa A. M. przeciwko D. K. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 grudnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt VI ACa 62/14, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) nie obciąża powódki kosztami postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko wtedy, gdy skarżący powoła i uzasadni istnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach może zostać oparte rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Powódka A. M. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie wydanego w dniu 22 października 2014 r. w sprawie przeciwko D. K. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. W ocenie skarżącej rozbieżności w orzecznictwie sądów wywołuje wykładni art. 898 § 1 k.c., w szczególności co do rozumienia pojęcia „rażącej niewdzięczności”. Skarżąca wskazała, że rozbieżności dotyczą kwestii, czy pojęcie to obejmuje także zachowania obdarowanego związane z korzystaniem z przedmiotu darowizny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym, jeżeli skarżący powołuje się na przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jaką jest potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, powinien wykazać, że wskazany przepis prawa, mimo że budzi wątpliwości, nie doczekał się wykładni bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć, jak też, że dokonanie wykładni jest niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, niepubl.; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07; z dnia 8 lipca 2008 r., I CSK 3 111/08; z dnia 26 kwietnia 2012 r., III SK 43/11, niepubl.; z dnia 24 kwietnia 2014 r., II CSK 600/13, niepubl.). Nie ulega wątpliwości, że wykładnia art. 898 § 1 k.c. wielokrotnie była przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego. Jedną z nich jest wymieniony w skardze wyrok z dnia 4 lutego 2005 r., I CK 571/04 niepubl. Według utrwalonej w orzecznictwie Sądu Najwyższego wykładni art. 898 § 1 k.c. przez rażącą niewdzięczność obdarowanego względem darczyńcy rozumie się takie zachowanie obdarowanego, które jest skierowane przeciw darczyńcy świadomie i w nieprzyjaznym zamiarze, ukierunkowane zazwyczaj na wyrządzeni krzywdy lub szkody majątkowej; nie są to natomiast działania nieumyślne, niezamierzone, a decydujące znaczenie mają konkretne okoliczności faktycznych, których ocena należy do Sądu rozpoznającego sprawę (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 23 marca 2000 r., II CKN 810/98,niepubl.; z dnia 29 października 1999 r., I CKN 174/98, niepubl.; z dnia 8 kwietnia 1999 r., II CKN 301/98, niepubl.; z dnia 5 lipca 2001 r., II CKN 818/00; z dnia 6 października 2004 r., II CK 39/04,niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2015 r.; III CZK 312/14, niepubl.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2015 r., IV CSK 254/14, niepubl.). Przytoczone orzeczenia Sądów Apelacyjnych nie potwierdzają, iż występują rozbieżności w związku z zastosowaniem art. 898 § 1 k.c. w zależności od sposobu korzystania z przedmiotu darowizny. Wskazują jedynie, iż ocena spełnienia przesłanek usprawiedliwiających odwołanie darowizny zależy od okoliczności faktycznych każdej sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy uwzględniając sytuację materialną i życiową powódki na podstawie art. 102 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c., (art. 102 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.). nie obciążył nie obciążył jej kosztami postępowania kasacyjnego.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 898 § 1 KCart. 3989 § 1art. 102 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy