I CSK 3640/22

Sygn. akt I CSK 3640/22 POSTANOWIENIE Dnia 6 października 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wesołowski w sprawie z wniosku A. K. z udziałem P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 października 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 20 listopada 2020 r., sygn. akt II Ca 358/20, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni kwotę 240,- (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną uczestnika postępowania P. sp. z o.o. w T. od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z 20 listopada 2020 r., Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania 2 przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Przesłanki te nie zostały spełnione. Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji. Zdaniem skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne w postaci konieczności odpowiedzi na pytania: 1) czy w kontekście stanu faktycznego sprawy w chwili przekazania sieci dochodziło do objęcia przez przedsiębiorstwo przesyłowe w dobrej wierze do posiadania prowadzącego do nabycia służebności przesyłu lub służebności o treści odpowiadającej treści służebności przesyłu przez zasiedzenie; 2) czy wskazane okoliczności budowy gazociągu usprawiedliwiało przekonanie posiadacza, że nie narusza on cudzego prawa, względnie okoliczności te powodują, że posiadacz powołując się na 3 przysługujące mu prawo błędnie przypuszcza, że prawo to mu przysługuje, a owo błędne przypuszczenie w okolicznościach sprawy uznać należy za usprawiedliwione. Sformułowane przez skarżącego wątpliwości nie odpowiadają założeniom przyjętym w orzecznictwie Sądu Najwyższego dla rozumienia przesłanki istotnego zagadnienia prawnego. Skarżący nie wskazał, z jakimi przepisami prawa wiążą się podniesione przez niego kwestie. Nie przytoczył ani nie uzasadnił takich argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych. Wyartykułowane przez niego problemy nie mają charakteru abstrakcyjnego i uniwersalnego, lecz są osadzone w okolicznościach konkretnej sprawy i są pytaniem w tej właśnie sprawie. Mają one charakter kazuistyczny i mają służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej pewnych szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skarżący, powołując się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, polemizuje z rozstrzygnięciem Sądu drugiej instancji, który – w okolicznościach sprawy - stwierdził wzruszenie domniemania dobrej wiary po stronie poprzednika prawnego skarżącego w odniesieniu do objęcia w posiadanie sieci gazowniczej, przebiegającej przez nieruchomość wnioskodawczyni. W istocie skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne i ocenę dowodów, poczynione przez Sąd Okręgowy, którymi Sąd Najwyższy jest związany (art. 398³ § 3 i art. 398¹³ § 2 k.p.c.). Nie ma zatem argumentów wskazujących na konieczność wypracowania reguł dotychczas nieomówionych w orzecznictwie i doktrynie. Oparcie zaś wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07). Skarżącego obciąża obowiązek przedstawienia odrębnej i pogłębionej argumentacji prawnej wskazującej na zaistnienie powołanej 4 okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, zawierającej szczegółowy opis tego, na czym polegają poważne wątpliwości interpretacyjne (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09; z 12 grudnia 2008 r., II PK 220/06). W ocenie skarżącego istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych art. 172 § 1 w zw. z art. 7 k.c., budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Podniósł, że przesłanka dobrej wiary wynikająca z powołanych przepisów, dodatkowo powiązania „odpowiednim” stosowaniem do zasiedzenia służebności poprzez art. 292 k.c. jest na tyle ogólna, że podlega rozmaitym interpretacjom, nawet w kontekście zbliżonych stanów faktycznych. Argumentacja zawarta we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje, by istniała potrzeba wykładni powołanych przepisów. Kwestia dobrej wiary przedsiębiorstwa przesyłowego przy objęciu w posiadanie służebności była przedmiotem wielokrotnych wypowiedzi Sądu Najwyższego. Dla oceny charakteru posiadania służebności kluczowe znaczenie mają okoliczności sprawy, a wybudowanie urządzeń przesyłowych na gruncie osoby trzeciej za jej zgodą wyrażoną bez zachowania formy aktu notarialnego świadczy o złej wierze posiadacza służebności. (zob. np. uchwały Sądu Najwyższego z 8 grudnia 2016 r., III CZP 86/16, OSNC 2017, nr 9, poz. 98; z 16 maja 2019 r., III CZP 110/18, OSNC 2020, nr 1, poz. 9; postanowienie Sądu Najwyższego z 27 listopada 2020 r., III CSK 112/18). Sformułowana przez skarżącego wątpliwość osadzona jest w okolicznościach konkretnej sprawy i dotyczy powstałych in casu jego wątpliwości na tle wskazanych przepisów. Skarżący pod pozorem potrzeby wykładni powołanych przepisów kwestionuje wydane w określonym stanie faktycznym rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego, który uwzględnił m.in. stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w ww. uchwale z 16 maja 2019 r., III CZP 110/18 i ustalił, że poprzednik prawny skarżącego rozpoczął korzystanie z nieruchomości w złej wierze, mając świadomość, że nie dysponuje tytułem prawnym do korzystania z nieruchomości lub przynajmniej powinien był – przy zachowaniu wymaganej staranności – wiedzieć, że nie nabył uprawnień do korzystania z nieruchomości, odpowiadających treści służebności przesyłu. W istocie skarżący nie formułuje 5 wątpliwości na tle konkretnych przepisów, a kwestionuje ustalenia faktyczne i ocenę dowodów, co jest niedopuszczalne. Nie ma zatem argumentów jurydycznych przemawiających za potrzebą wypowiedzenia się przez Sąd Najwyższy w sformułowanej przez niego kwestii. Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. [as]