I CSK 376/25
WyrokIzba Cywilna2025-08-20
Skład orzekający: Mariusz Załucki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej uzasadnienie opiera się na tezie, że postępowanie karne dotyczące sposobu regulowania podatku VAT ma istotny wpływ na istnienie wierzytelności z cywilnoprawnej umowy pożyczki lub na skuteczność domagania się roszczeń z tego tytułu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli przedstawione uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi nie czyni zadość wymogom formalnym. W szczególności, gdy skarżący opiera swój wywód na założeniu, że postępowanie karne dotyczące sposobu regulowania podatku VAT ma istotny wpływ na istnienie wierzytelności z cywilnoprawnej umowy pożyczki lub na skuteczność domagania się roszczeń z tego tytułu, a taka teza nie znajduje odzwierciedlenia w ustalonym stanie faktycznym sprawy ani w naturze wymienionych zobowiązań, gdyż przestępstwa skarbowe dotyczą sfery należności przedsiębiorcy wobec Państwa (zobowiązań publicznoprawnych), a umowa pożyczki jest zobowiązaniem z zakresu prawa prywatnego.Stan faktyczny
Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy o zapłatę. Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał na potrzebę wykładni art. 5 k.c. w zakresie możliwości zastosowania tego przepisu do zwrotu pożyczki wykorzystanej na cele niezgodne z prawem. Podniósł również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym nierozpoznania wszystkich zarzutów apelacji oraz niezawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 376/25 POSTANOWIENIE 20 sierpnia 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki na posiedzeniu niejawnym 20 sierpnia 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa M. D. przeciwko P. S. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 17 czerwca 2024 r., II Ca 1111/23, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Pozwany P. S. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 17 czerwca 2024 r., wydanego w sprawie z powództwa M. D. o zapłatę. Pozwany uzasadnił wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania potrzebą dokonania wykładni art. 5 k.c. w zakresie możliwości zastosowania tego przepisu w przypadku domagania się zwrotu pożyczki, która została wykorzystana na cele niezgodne z prawem. Ponadto wskazał na oczywistą zasadność skargi, wynikającą z naruszenia art. 378 § 1, art. 382 oraz art. 387 § 21 pkt 1 k.p.c. poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów apelacji, a ponadto z naruszenia art. 177 § 1 pkt 4 k.p.c. poprzez niezawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego.
I CSK 376/25 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W ramach przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. należy przedstawić i uargumentować nierozwiązany jeszcze problem lub nieujednoliconą jeszcze rozbieżność orzeczniczą. Jeżeli zaś wykładnia tego przepisu została już dokonana lub ujednolicona, niezbędne jest podanie dodatkowej argumentacji, dlaczego ustalona linia orzecznicza wymaga zmiany (zob. np. postanowienia SN: z 25.10.2023 r., I CSK 2989/23; z 27.09.2023 r., I CSK 4679/22, z 17.08.2023 r., I CSK 5668/22; z 2.08.2023 r., I CSK 6585/22; z 14.06.2023 r., I CSK 1231/23; z 16.03.2023 r., I CSK 4879/22). Natomiast oczywista zasadność w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. występuje, jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Skarżący zaś powinien uzasadnić tę przesłankę, wskazując jedynie na argumenty mieszczące się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie może więc powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, ani opierać na innych faktach niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia (zob. np. postanowienia SN z 7 grudnia 2023 r., I CSK 5630/22; z 8 listopada 2023 r., I CSK 3494/23; z 20 października 2023 r., I CSK 1631/23 oraz z 25 września 2023 r., I CSK 903/23). Przedstawione przez pozwanego uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie czyni zadość tym wymaganiom. Skarżący opiera swój wywód na założeniu, że postepowanie karne dotyczące sposobu regulowania podatku VAT ma istotny wpływ na istnienie wierzytelności z cywilnoprawnej umowy pożyczki, ewentualnie na skuteczność domagania się roszczeń z tego tytułu. Taka teza nie znajduje odzwierciedlenia ani w ustalonym stanie faktycznym sprawy, którym Sąd Najwyższy jest związany na mocy art. 39813 § 2 k.p.c., ani – przede wszystkim – w samej naturze wymienionych zobowiązań. Przestępstwa skarbowe dotyczą bowiem
I CSK 376/25 3 sfery należności przedsiębiorcy wobec Państwa, czyli zobowiązań publicznoprawnych, zaś zawarta przez strony umowa pożyczki jest zobowiązaniem z zakresu prawa prywatnego. Odnosząc się natomiast do zarzutu nierozpoznania wszystkich zarzutów apelacji należy wskazać, że z obowiązku rozpoznania sprawy w granicach apelacji nie wynika konieczność osobnego omówienia przez sąd w uzasadnieniu wyroku każdego argumentu podniesionego w apelacji. Za wystarczające należy uznać odniesienie się do sformułowanych w apelacji zarzutów i wniosków w sposób wskazujący na to, że zostały one przez sąd drugiej instancji w całości rozważone przed wydaniem orzeczenia (zob. np. wyroki SN z 9 maja 2023 r., III USKP 63/22; z 7 marca 2025 r., II CSKP 2310/22; z 7 czerwca 2024 r., II CSKP 1176/22). Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Mariusz Załucki [SOP]
Powiązane orzeczenia
- II CSK 270/19 2020-01-29Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy skarżący zmierza do podważenia ustaleń faktycznych dotyczących zawarcia umowy pożyczki?
- I CSK 881/24 2025-01-27Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. w sytuacji, gdy skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne dotyczące zaliczeni…
- I CSK 1524/23 2024-06-14Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne, potrzebę wykładni przepisów, nieważność postępowania lub oczywistą zasadność skargi, a uzasadnienie…
- IV CSK 608/15 2016-02-25Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na oczywistą zasadność skargi oraz występowanie w niej istotnych zagadnień prawnych, a wskazane zagadnienia dotyczą obliczania term…
- V CSK 321/18 2019-03-29Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli strona powołuje się na oczywistą zasadność, a uchybienia nie są widoczne na pierwszy rzut oka i wymagają głębszej analizy?
Powołane przepisy
art. 5 KCart. 378 § 1art. 382art. 387 § 21 pkt 1 KPCart. 177 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 1§ 1§ 21 pkt 1§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy