I CSK 385/18

WyrokIzba Cywilna2019-03-28

Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odsetki od odszkodowania należą się od chwili złożenia opinii biegłego, czy od chwili wydania orzeczenia zasądzającego odszkodowanie, a także jakie dane należy uwzględniać przy wycenie nieruchomości przez biegłych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Wskazał, że odsetki od odszkodowania ustala się według cen z chwili jego ustalenia, czyli z chwili prawomocności orzeczenia, i od tej pory biegną odsetki. Ponadto, przy wycenie nieruchomości należy uwzględniać stan nieruchomości z chwili powstania szkody, w tym jej stan prawny i ograniczenia w sposobie korzystania.
Stan faktyczny
Powodowie wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego zasądzającego odszkodowanie od Skarbu Państwa. Jako podstawę do przyjęcia skargi do rozpoznania wskazali istotne zagadnienia prawne dotyczące momentu naliczania odsetek od odszkodowania oraz zasad wyceny nieruchomości przez biegłych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powodów na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 385/18 POSTANOWIENIE Dnia 28 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa R. S. i K. F. przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie […] o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 marca 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt V ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od każdego z powodów na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwoty po 1 800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie spadkobiercy wnieśli skargę kasacyjną, a jako uzasadnienie do jej przyjęcia do rozpoznania wskazali na występowanie istotnych zagadnień prawnych. Pierwsze zagadnienie prawne dotyczy tego, od jakiej chwili należą się odsetki od odszkodowania. W ocenie skarżącego istnieje możliwość dwojakiej interpretacji art. 363 § 2 k.c.: z jednej strony odsetki powinny biec od chwili, gdy zostanie złożona opinia biegłego wskazująca na wysokość szkody (to jest stanowisko skarżącego), a z drugiej strony od chwili wydania orzeczenia (zasądzenia - stanowisko sądów meriti). W istocie rzeczywiście jest tu wątpliwość, ale inna niż ta wskazana przez skarżącego, tzn. czy odszkodowanie jest należne od chwili powstania szkody (choć nie jest w żaden oficjalny sposób ustalona jej wysokość, to przecież niewątpliwie zobowiązanie do zapłaty odszkodowania jest od tej chwili wymagalne, bo wyrządzenie szkody aktualizuje obowiązek jej naprawienia), czy dopiero od uzyskania prawomocności przez wyrok przesądzający o jego wysokości. Tak ujęty problem mógłby potencjalnie uzasadniać przyjęcie skargi do rozpoznania. Jednakże w tej sprawie wskazana przez skarżącego wątpliwość interpretacyjna nie występuje. Chwila ustalenia szkody z art. 363 § 2 k.c. oczywiście bowiem nie może być rozumiana jako chwila złożenia opinii przez biegłego z wyceną, biegły bowiem nie orzeka o wysokości szkody, a jego opinia podlega ocenie przez sędziego, który może jej nie zaakceptować. Również sędzia musi ad casum ocenić, czy upływ czasu między datą złożenia opinii i datą wydania orzeczenia mógł wpłynąć na wysokość odszkodowania (wartość pieniądza) i ewentualnie żądać aktualizacji opinii. Jest zatem jasne, że odszkodowanie ustala się według cen z chwili jego ustalenia, czyli z chwili prawomocności orzeczenia, i od tej pory biegną odsetki. Drugie zagadnienie prawne dotyczy zasad wyceny nieruchomości przez biegłych, tzn. jakie dane powinni uwzględniać oni przy 3 wycenie, w szczególności zaś, czy należy uwzględniać ograniczenia w możliwości zabudowy nieruchomości istniejące dawniej, w dacie powstania szkody czy też aktualnie. Kwestia ta nie budzi jednak wątpliwości, jeśli się zważy, że przyjmuje się uwzględnianie stanu nieruchomości z chwili powstania szkody, a to oznacza także jej „stan prawny”, a więc np. dotyczące jej ograniczenia co do sposobu korzystania. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 363 § 2 KC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy