I CSK 3960/23

WyrokIzba Cywilna2024-11-06

Skład orzekający: Adam Doliwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skutki oświadczenia o poddaniu się egzekucji na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego przechodzą wraz ze śmiercią dłużnika banku na jego spadkobierców, umożliwiając bankowi wystawienie bezpośrednio przeciwko nim bankowego tytułu egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że w orzecznictwie przesądzono, iż bank może wystawić tytuł egzekucyjny przeciwko spadkobiercy kredytobiorcy na podstawie art. 96 ust. 2 Prawa bankowego. Oświadczenie o poddaniu się egzekucji umieszczone w umowie kredytu, nawet we wzorcu umownym, nie wyłącza możliwości wystawienia przez bank bankowego tytułu egzekucyjnego wobec spadkobierców, gdyż bank jest do tego uprawniony wobec spadkobierców osób wymienionych w art. 97 ust. 1 Prawa bankowego.
Stan faktyczny
Powodowie wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, kwestionując możliwość wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego przeciwko spadkobiercom dłużnika banku. Skarżący podnieśli zarzuty naruszenia przepisów Prawa bankowego, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące przejścia skutków oświadczenia o poddaniu się egzekucji na spadkobierców. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pod kątem przesłanek jej przyjęcia do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył powodów kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

I CSK 3960/23 POSTANOWIENIE 6 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Adam Doliwa na posiedzeniu niejawnym 6 listopada 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa K. K., D. K. i I. K. przeciwko […] spółce akcyjnej w W. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, na skutek skargi kasacyjnej K. K., D. K. i I. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 5 kwietnia 2023 r., V ACa 597/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. nie obciąża powodów kosztami postępowania kasacyjnego. [D.R.] UZASADNIENIE Powodowie wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 5 kwietnia 2023 r. Skarżący powołali się na występowanie istotnego zagadnienia prawnego, sprowadzającego się do odpowiedzi na następujące pytanie: czy skutki oświadczenia o poddaniu się egzekucji na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego, o którym mowa w art. 97 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1376 ze zm.; dalej: ,,Prawo bankowe”) przechodzą wraz ze śmiercią na spadkobierców dłużnika banku umożliwiając bankowi wystawienie bezpośrednio przeciwko tym spadkobiercom I CSK 3960/23 2 bankowego tytułu egzekucyjnego, czy też oświadczenie to ma charakter osobisty i wygasa wraz ze śmiercią dłużnika banku. Skarżący uznali również, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdyż sąd drugiej instancji naruszył art. 96 ust. 2, art. 97 ust. 1 i 2 oraz art. 98 ust. 1 i 2 Prawa bankowego wskutek ich wadliwej wykładni i przyjęcia, że bank na podstawie wskazanych przepisów był uprawniony do wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego przeciwko spadkobiercom dłużnika banku. Ponadto skarżący wskazali na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, stanowiących podstawę sformułowanych zagadnień. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W pierwszej kolejności należy wskazać, że łączenie przesłanki oczywistej zasadności skargi z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego lub potrzebą wykładni przepisów jest wykluczone. Sąd Najwyższy wielokrotnie zwracał uwagę, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania występującymi w sprawie wątpliwościami prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów) generalnie wyklucza jednoczesne przyjęcie, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Nie jest bowiem możliwa sytuacja, w której wyrok jest oczywiście wadliwy, a jednocześnie w sprawie występuje tak poważna wątpliwość prawna, że wymaga interwencji i rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy (zob. postanowienie SN z 26 listopada 2013 r., I UK 291/13). Nie sposób uznać, że sporna kwestia jest oczywista (zob. postanowienie SN z 9 kwietnia 2014 r., V CSK 383/13). Skarżący w sposób nieuprawniony połączył przesłanki kasacyjne. Powyższe wskazuje na ignorowanie zasad obowiązujących przy formułowaniu i uzasadnianiu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżący zdaje się nie rozróżniać poszczególnych przyczyn kasacyjnych I CSK 3960/23 3 Niezależnie od powyższego należy wskazać, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania. W orzecznictwie przesądzono, że bank może wystawić tytuł egzekucyjny przeciwko spadkobiercy kredytobiorcy na podstawie art. 96 ust. 2 Prawa bankowego. Dopuszczono również możliwość objęcia oświadczeń kontrahentów banku (konsumentów) o poddaniu się egzekucji abstrakcyjną kontrolą sądową również w sytuacji, gdy oświadczenie takie umieszczono we wzorcu umownym banku (zob. wyrok SN z 10 stycznia 2014 r., I CSK 183/13, OSNC 2014, nr 10, poz. 104). Z akt sprawy wynika, że oświadczenie zmarłego kredytobiorcy o poddaniu się egzekucji znajduje się w treści umowy kredytu. Rzecz jasna, abstrakcyjna kontrola treści takiego oświadczenia kredytobiorcy nie może prowadzić do wyłączenia możliwości wystawienia przez bank - kredytodawcę bankowego tytułu egzekucyjnego wobec spadkobierców kredytobiorcy, skoro de lege lata bank jest uprawniony do wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego przeciwko spadkobiercom osób wymienionych w art. 97 ust. 1 Prawa bankowego. W świetle powyższego należy wskazać, że w głównej mierze argumentacja skarżących stanowi polemikę ze stanowiskiem Sądu Apelacyjnego zawartym w uzasadnieniu wyroku. Pozwala to na przyjęcie, że skarżącym chodzi wyłącznie o poddanie zaskarżonego orzeczenia kontroli kasacyjnej, a nie o wykazanie przesłanek będących podstawą przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy uznał, że nie ma innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.). Z tych względów na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Mając na względzie sytuację osobistą powodów orzeczono o kosztach postępowania kasacyjnego zgodnie z art. 102 k.p.c. I CSK 3960/23 4 (M.M.) [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 97 ust. 1art. 96 ust. 2art. 98 ust. 1art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 3 KPCart. 102 KPC§ 1§ 1 pkt 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy