I CSK 40/19
WyrokIzba Cywilna2019-02-21
Skład orzekający: Karol Weitz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna, w której podniesiono zarzut oczywistej zasadności oraz potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości, powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, gdy skarżący zmierza do podważenia ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy skarżący, powołując się na oczywistą zasadność lub potrzebę wykładni przepisów, w istocie zmierza do podważenia ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji. Postępowanie kasacyjne nie jest bowiem środkiem do ponownego ustalania stanu faktycznego. Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga wykazania kwalifikowanych uchybień w stosowaniu prawa, widocznych na pierwszy rzut oka dla przeciętnego prawnika, a nie jedynie błędów w subsumpcji ustalonego stanu faktycznego do normy prawnej.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Sąd Okręgowy w W. wydał postanowienie w tej sprawie. Uczestnik, miasto W., złożył skargę kasacyjną od tego postanowienia. W skardze kasacyjnej miasto W. powołało się na jej oczywistą zasadność oraz na potrzebę wykładni przepisów dotyczących granic rozpoznania apelacji. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od uczestnika miasta W. na rzecz wnioskodawczyni kwotę 1350 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 40/19 POSTANOWIENIE Dnia 21 lutego 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Karol Weitz w sprawie z wniosku E.R-J przy uczestnictwie miasta W., M.J., P.J., M.L., Ż.K., S.K., D.K., ,,R.” sp. z o.o. we W. i K.R. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 lutego 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika miasta W. od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt V Ca […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od uczestnika miasta W. na rzecz wnioskodawczyni kwotę 1350 zł (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE
2 Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 15 lutego 2017 r. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na jej oczywistą zasadność oraz na potrzebę wykładni art. 378 § 1 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. jako wywołujących rozbieżności w orzecznictwie w kwestii granic rozpoznania apelacji zawierającej zarzut naruszenia prawa materialnego. Zdaniem skarżącego nie rozpoznano wyczerpująco zarzutu apelacji polegającego na zarzucie nieprawidłowej subsumcji ustalonego w sprawie stanu faktycznego do normy prawnej z art. 172 k.c. W judykaturze Sądu Najwyższego zostało wyjaśnione, że przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej oznacza, iż dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Sytuacja taka w szczególności istnieje wtedy, gdy bez wątpienia wystąpiły uchybienia, na które powołuje się skarżący, lub gdy jest pewne, że miały one wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia albo podniesione zarzuty oczywiście uzasadniają wniesiony środek zaskarżenia. Pamiętać przy tym trzeba, że oczywiste jest to, co jest widoczne bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Skarżący musi wobec tego wykazać, że orzeczenie zapadło z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad obowiązujących w praworządnym państwie, widocznym na pierwszy rzut oka, bez
3 konieczności przeprowadzenia bardziej szczegółowej analizy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2008 r., III CSK 110/08, nie publ., z dnia 18 września 2012 r., II CSK 179/12, nie publ. i z dnia 13 marca 2017 r., I CSK 596/16, nie publ.). Powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej należy wykazać, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom, były więc dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000, V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156). Bliższa analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej nie pozwala przyjąć, by była ona – w powyższym rozumieniu – oczywiście uzasadniona. Skarżący nie wykazał, że zastosowanie art. 172 w związku z art. 336 k.c. lub art. 378 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. było – w okolicznościach sprawy ustalonych przez Sądy obu instancji – oczywiście błędne lub doprowadziło do tego, że zaskarżone postanowienie jest oczywiście nieprawidłowe. Powołując się na naruszenie przepisów art. 172 w związku z art. 336 k.c. skarżący zmierzał w dużej mierze w istocie do podważenia części ustaleń faktycznych dokonanych przez Sądy pierwszej i drugiej instancji będących podstawą zaskarżonego postanowienia, co w postępowaniu kasacyjnym jest niedopuszczalne (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.). Zaprezentowane twierdzenia skarżącego nie wystarczają także do wykazania, by w sprawie doszło do wątpliwości, które mogłyby wyczerpywać przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Problematyka zakresu kognicji sądu apelacyjnego była przedmiotem licznych wypowiedzi judykatury i nie wywołuje obecnie wątpliwości zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie. W systemie apelacji pełnej sąd drugiej instancji ponownie rozpoznaje sprawę merytorycznie w granicach zaskarżenia. Dokonuje własnych ustaleń faktycznych prowadząc lub ponawiając dowody albo poprzestając na zaaprobowanym materiale zebranym w pierwszej instancji, kontroluje prawidłowość postępowania przed sądem pierwszej instancji. Przyjęte jest, że sąd drugiej
4 instancji może przyjąć ustalenia za własne lub zmienić ustalenia faktyczne stanowiące podstawę wydania wyroku sądu pierwszej instancji nawet bez przeprowadzenia postępowania dowodowego uzasadniającego odmienne ustalenia, chyba że szczególne okoliczności wymagają ponowienia lub uzupełnienia tego postępowania. Nie ulega wątpliwości, że sąd drugiej instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji nie jest związany przedstawionymi w niej zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, wiążą go natomiast zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania (zob. uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 1999 r., III CZP 59/98, OSNC 1997, nr 7-8, poz. 124; z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008, nr 6, poz. 55; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2015 r., V CSK 32/15, nie publ.). Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 520 § 3 i art. 98 § 3 w związku z art. 99 oraz art. 108 § 1 w związku z art. 391 §, art. 39821 i art. 13 § 2 k.p.c. aj
Powiązane orzeczenia
- III CSK 161/18 2018-12-20Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy strona pozwana powołuje się na oczywistą zasadność skargi lub potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości, a Sąd Najwyższy wcześniej wydał w te…
- V CSK 291/18 2018-12-12Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jedyną podstawą jej przyjęcia jest oczywista zasadność, a zarzuty skarżącego zmierzają do podważenia ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instan…
- III CSK 27/18 2018-05-24Czy skarga kasacyjna oparta na przesłance oczywistej zasadności, która w istocie stanowi rozbudowane uzasadnienie podstaw kasacyjnych, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- I CSK 54/20 2020-06-23Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej oczywista zasadność opiera się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji?
- I CSK 430/18 2019-02-21Czy skarga kasacyjna podlega przyjęciu do rozpoznania, gdy strona skarżąca powołuje się na jej oczywistą zasadność, a podniesione zarzuty nie wykazują oczywistych uchybień w stosowaniu prawa przez sąd drugiej instancji?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 378 § 1 KPCart. 13 § 2 KPCart. 172 KCart. 172art. 336 KCart. 378 § 1art. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy