I CSK 402/25

PostanowienieIzba Cywilna2026-10-16

Skład orzekający: Karol Weitz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zagadnienie prawne dotyczące dopuszczalności przyjmowania przez sąd drugiej instancji ustaleń sądu pierwszej instancji, gdy podstawowym zarzutem apelacji jest kwestionowanie tych ustaleń, może stanowić istotne zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w tym przepisie, musi mieć znaczenie dla rozwoju prawa lub mieć charakter precedensowy, a nie być jedynie kwestią incydentalną i kazuistyczną. Zagadnienie dotyczące dopuszczalności przyjmowania przez sąd drugiej instancji ustaleń sądu pierwszej instancji, gdy kwestionowane są ustalenia faktyczne, nie spełnia tych kryteriów, ponieważ ma charakter czysto incydentalny i nie pozwala na sformułowanie ogólnego stanowiska o uniwersalnym wymiarze.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli skargę kasacyjną od postanowienia sądu okręgowego w sprawie o rozgraniczenie. Skarżący domagali się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na występowanie istotnego zagadnienia prawnego. Zagadnienie to dotyczyło dopuszczalności przyjmowania przez sąd drugiej instancji ustaleń sądu pierwszej instancji, gdy podstawowym zarzutem apelacji jest kwestionowanie tych ustaleń. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

I CSK 402/25 POSTANOWIENIE 16 października 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Karol Weitz na posiedzeniu niejawnym 16 października 2026 r. w Warszawie w sprawie z wniosku A.T. i S.T. z udziałem B.S. o rozgraniczenie, na skutek skargi kasacyjnej S.T. od postanowienia Sądu Okręgowego w Zamościu z 11 września 2024 r., I Ca 208/24, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. ustala, że każdy uczestnik postępowania kasacyjnego ponosi koszty tego postępowania związane ze swym udziałem w tym postępowaniu; 3. przyznaje radcy prawnemu A.A. od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Janowie Lubelskim wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej świadczonej uczestniczce B.S. w postępowaniu kasacyjnym w kwocie 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) powiększone o należną stawkę podatku od towarów i usług. I CSK 402/25 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej wnioskodawcy — S.T. od postanowienia Sądu Okręgowego w Zamościu z 11 września 2024 r. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury Sądu Najwyższego przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej (por. postanowienia z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151). Istotność zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) konkretyzuje się w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisów prawa, na których tle zagadnienie to wyłoniło się, oraz zaprezentowaniu argumentacji I CSK 402/25 3 jurydycznej uzasadniającej możliwość rozbieżnych ocen prawnych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 24 maja 2016 r., I CSK 666/15, nie publ.). Skarżący w skardze podniósł jako przesłankę przedsądu występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego związanego z kwestią „dopuszczalności przyjmowania przez Sąd II instancji za własne ustaleń Sądu I instancji, w sytuacji, gdy podstawowym zarzutem apelacji jest kwestionowanie właśnie ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę orzeczenia.” Tak sformułowane zagadnienie prawne sprowadza się jednak wyłącznie do kwestii czysto incydentalnej o kazuistycznym charakterze, nie zawierając w sobie elementów, które mogłyby pozwolić na sformułowanie przez Sąd Najwyższy – w ramach rozpoznania skargi kasacyjnej – ogólnego stanowiska o uniwersalnym wymiarze. W konsekwencji, z oczywistych powodów, nie może stanowić istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. W postępowaniu kasacyjnym uczestniczka B.S. reprezentowana była przez radcę prawnego świadczącego pomoc prawną na jej rzecz z urzędu, i z tego względu pełnomocnikowi z urzędu przyznano na jego wniosek wynagrodzenie na podstawie § 11 pkt 2 w zw. z § 16 pkt 4 ppkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (jedn. tekst: Dz.U. z 2026 r., poz. 136). GZ [SOP]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 1 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1§ 11 pkt 2§ 16 pkt 4

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy