I CSK 409/13
WyrokIzba Cywilna2014-04-10
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy omyłkowa zapłata cudzego długu, w przeświadczeniu o płaceniu własnego długu, uzasadnia przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, nawet jeśli stan faktyczny sprawy nie potwierdza takiej omyłki?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że choć zagadnienie prawne dotyczące konsekwencji omyłkowej zapłaty cudzego długu budzi wątpliwości teoretyczne, to w konkretnej sprawie nie powstało ono na tle ustalonego stanu faktycznego. Sąd podkreślił, że ustalenia sądów niższych instancji wiążą Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym, a w tej sprawie zapłata nie była omyłkowa, lecz celowa, dokonana na podstawie porozumienia między stronami.Stan faktyczny
Powódka (w likwidacji) domagała się zapłaty od pozwanej spółki. Skarga kasacyjna pozwanej dotyczyła zagadnienia prawnego związanego z omyłkową zapłatą cudzego długu. Sąd Najwyższy ustalił, że poprzednik prawny powódki płacił osobie trzeciej za korzystanie z praw przez pozwanego, ale nie było to działanie omyłkowe. Zapłata była celowa, dokonana na podstawie porozumienia, zgodnie z którym poprzednik powódki miał płacić i refakturować koszty na poprzednika pozwanego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powódki koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 409/13 POSTANOWIENIE Dnia 10 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa D. S.A. w likwidacji z siedzibą w W. przeciwko […] "P." S.A. z siedzibą w P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 kwietnia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 3 grudnia 2012 r., sygn. akt I ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W skardze kasacyjnej pozwanego jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania sformułowano występowanie na tle tej sprawy dwóch istotnych zagadnień prawnych. Pierwsze jest tożsame z omówionym jako drugie zagadnienie w sprawie I CSK 406/13, zbędne jest zatem powtarzanie w tym miejscu tych samych uwag – nie uzasadnia ono przyjęcia skargi do rozpoznania. Drugie zagadnienie prawne dotyczy konsekwencji prawnych dokonania zapłaty cudzego długu omyłkowo, w przeświadczeniu, że płaci się własny dług. Rzeczywiście na tym tle istnieją istotne teoretyczne wątpliwości, które skarżący przedstawił obszernie w skardze kasacyjnej. Problem nie jest jednoznaczny i abstrakcyjnie uzasadniałby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Jednakże nie uzasadnia tego w tej sprawie, ponieważ na tle istniejącego w niej stanu faktycznego problem nie powstaje. Mianowicie, choć rzeczywiście poprzednik prawny powoda płacił osobie trzeciej za korzystanie z praw przez pozwanego, a obowiązek zapłaty ciążył na pozwanym, to jednak powód nie czynił tego omyłkowo, ale celowo za dłużnika (pozwanego), a wówczas wierzyciel nawet nie miał możliwości odmowy przyjęcia takiego świadczenia (art. 356 § 2 k.c.). Podstawą świadczenia było bowiem porozumienie poprzednika prawnego powoda z poprzednikiem prawnym pozwanego, zgodnie z którym to poprzednik prawny powoda miał płacić i refakturować to na poprzednika prawnego pozwanego, był zatem jakby pośrednikiem w płatności. W konsekwencji zatem, choć pozwany oszczędzał na tych płatnościach, to jednak zarazem zwiększały się o taką samą wysokość jego pasywa, gdyż winien był te kwoty powodowi. Podsumowując, w świetle ustalonego w tej sprawie stanu faktycznego przez sądy meriti, które to ustalenie wiąże Sąd Najwyższy i nie może być kwestionowane w postępowaniu kasacyjnym, drugie ze wskazanych w skardze kasacyjnej istotnych zagadnień prawnych, choć rzeczywiście budzące wątpliwości
3 w doktrynie, nie powstaje na tle tej sprawy, zatem nie uzasadnia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. [aw] jw
Powiązane orzeczenia
- V CSK 376/17 2018-01-10Czy w sprawie o zapłatę, w której wniesiono skargę kasacyjną, występuje istotne zagadnienie prawne lub potrzeba wykładni przepisów prawnych, uzasadniające przyjęcie skargi do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- I CSK 788/15 2016-09-08Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie oczywistej zasadności lub występowania istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego umownego przystąpieni…
- I CSK 746/15 2016-07-13Czy skarga kasacyjna w sprawie o zapłatę zachowku może być przyjęta do rozpoznania, jeśli jej uzasadnienie opiera się na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów, a nie na istotnym zagadnieniu prawnym lu…
- I CSK 6342/22 2024-02-20Czy w sprawie o zapłatę, w której strona pozwana wniosła skargę kasacyjną, istnieją przesłanki do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych budząc…
- V CSK 250/17 2017-10-27Czy w okolicznościach, gdy rozstrzygnięcie sprawy o zapłatę zależy od wyniku postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, sąd może odmówić zawieszenia postępowania, a jeśli tak, czy…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 356 § 2 KC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy