I CSK 4173/23
WyrokIzba Cywilna2025-05-28
Skład orzekający: Adam Doliwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Sądu Najwyższego dotycząca składu sądu drugiej instancji, wydana po zaskarżonym wyroku, może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej w celu stwierdzenia nieważności postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22, dotycząca składu sądu drugiej instancji, nie może odnieść skutku w niniejszej sprawie. Skoro zaskarżony wyrok został wydany przed datą wydania tej uchwały, nie można przyjąć, że wskazana przesłanka do przyjęcia skargi kasacyjnej zaistniała.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi oddalającego jego apelację w sprawie o zapłatę. Skarżący zarzucił m.in. nieważność postępowania z uwagi na naruszenie zasady kolegialności składu orzekającego sądu drugiej instancji. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania opierał na uchwale Sądu Najwyższego dotyczącej składu sądu drugiej instancji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa-Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 5400 zł zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 4173/23 POSTANOWIENIE 28 maja 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Adam Doliwa na posiedzeniu niejawnym 28 maja 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa P.S. przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu, Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w Środzie Śląskiej i Prokuraturze Rejonowej w Środzie Śląskiej o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej P.S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 29 marca 2023 r., I ACa 741/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa-Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 3. przyznaje i nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa-Sądu Okręgowego w Sieradzu na rzecz adwokat M.B. kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych obejmujących należną stawkę podatku od towarów i usług tytułem udzielonej powodowi z urzędu pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE
I CSK 4173/23 2 Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sąd Apelacyjnego w Łodzi z 29 marca 2023 r., I ACa 741/22, oddalającego jego apelację w sprawie o zapłatę. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z uwagi na fakt, iż na podstawie zebranego materiału dowodowego ocenionego zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów można ustalić, że poniesiona przez powoda szkoda wynika z przestępstwa, polegającego na niedopełnieniu obowiązków oraz przekroczeniu uprawnień w czasie wydawania decyzji i prowadzenia postępowań przez organy państwowe. Skarżący wskazał również, że zaskarżony wyrok został wydany w warunkach nieważności postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Argumentacja skarżącego, zawarta we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, zmierza do zakwestionowania oceny dowodów i ustaleń faktycznych Sądu drugiej instancji. Zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że roszczenie powoda o odszkodowanie za utratę wartości pojazdu uległo przedawnieniu 14 maja 2008 r. Natomiast wniosek o zawezwanie Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego we Wrocławiu do próby ugodowej został złożony dopiero 23 stycznia 2015 r., a zatem po upływie terminu przedawnienia roszczenia. Sądy obu instancji prawidłowo ustaliły, że w sprawie powoda nie doszło do sytuacji popełnienia czynu zabronionego w rozumieniu kodeksu karnego, co umożliwiałoby stosowanie przedłużonego terminu przedawnienia określonego art. 4421 § 2 k.c.
I CSK 4173/23 3 Odnosząc się do kwestii nieważności postępowania - ze względu na naruszenie zasady kolegialności składu orzekającego sądu drugiej instancji - należy odwołać się do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22, której nadano moc zasady prawnej. W powołanej uchwale Sąd Najwyższy stwierdził, że rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). W niniejszej sprawie uchwała ta nie może odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku, gdyż zaskarżony wyrok został wydany 29 marca 2023 r., a więc przed datą wydania uchwały. W związku z tym nie można przyjąć, że wskazana przesłanka do przyjęcia skargi kasacyjnej zaistniała w niniejszej sprawie. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1, 11 i 3 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 6, § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964). O kosztach pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu orzeczono stosownie do § 8 pkt 7 i § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 763). [SOP] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 3383/23 2024-10-24Czy skarga kasacyjna wniesiona od wyroku sądu drugiej instancji, wydanego w jednoosobowym składzie w dniu 26 kwietnia 2023 r., może zostać przyjęta do rozpoznania z powodu zarzucanej nieważności postępowania, wynikającej…
- I CSK 2896/23 2024-11-26Czy uchwała Sądu Najwyższego z mocą zasady prawnej, która stanowi, że przyjęta w niej wykładnia prawa obowiązuje od dnia jej podjęcia, wiąże składy Sądu Najwyższego orzekające po tej dacie?
- I CSK 3369/23 2024-02-14Czy nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji, wynikająca z rozpoznania sprawy w jednoosobowym składzie sędziowskim, może być podstawą do przyjęcia skargi kasacyjnej, jeżeli zaskarżony wyrok został wydany prz…
- I CSK 3972/23 2025-04-03Czy uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22, dotycząca składu sądu drugiej instancji, może być podstawą do przyjęcia skargi kasacyjnej, jeśli zaskarżony wyrok został wydany przed datą tej uchwał…
- I CSK 2606/23 2024-12-16Czy wyrok sądu drugiej instancji wydany w składzie jednego sędziego, ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdzia…
Powołane przepisy
art. 379 pkt 4 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 4421 § 2 KCart. 15zart. 45 ust. 1art. 98 § 1§ 1§ 3§ 2§ 2 pkt 6§ 10 ust. 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy