I CSK 4202/23

I CSK 4202/23 POSTANOWIENIE 23 października 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Piotr Telusiewicz na posiedzeniu niejawnym 23 października 2024 r. w Warszawie w sprawie z wniosku P. W. z udziałem Gminy Lipusz, M. K., J. G., E. K., K. G., M. K., M. K.-L. i Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwo Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo Lipusz o ustanowienie drogi koniecznej, na skutek skargi kasacyjnej M. K. i M. K.-L. od postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku z 16 stycznia 2023 r., III Ca 1075/22, 1. odrzuca skargę kasacyjną; 2. orzeka, że każdy z uczestników postępowania kasacyjnego ponosi koszty tego postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z 16 stycznia 2023 r., Sąd Okręgowy w Gdańsku, w sprawie z wniosku P. W. z udziałem Gminy Lipusz, M. K., J. G., Skarbu Państwa- Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo Lipusz, E. K., K. G., M. K., M. K.-L., o ustanowienie drogi koniecznej, na skutek apelacji uczestników M. K., M. K.-L. od postanowienia Sądu Rejonowego w K. z 6 maja 2022 r. oddalił apelację z tym ustaleniem, że wynagrodzenie zasądzone od I CSK 4202/23 2 wnioskodawcy w punkcie 2 zaskarżonego postanowienia płatne jest dla M. K., M. K.-L. każdemu w kwotach po 31 248 zł (pkt I) oraz orzekł o kosztach postępowania (pkt II). 2. Od postanowienia Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wywiedli uczestnicy postępowania M. K., M. K.-L., zaskarżając postanowienie w całości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3. Przedmiotowa skarga kasacyjna została obarczona nieusuwalnym brakiem konstrukcyjnym, a zatem podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c. oprócz wymagań przewidzianych w § 1, skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie. W ocenie Sądu Najwyższego powyżej wymienione elementy mają charakter konstrukcyjny (podobnie jak te z art. 3984 § 1 k.p.c.). Braki te należy traktować jako nieusuwalne. Taki wniosek można wysnuć z orzecznictwa SN powstałego w kontekście nieobowiązujących już przepisów odnoszących się do kasacji. (zob. postanowienie SN z 5 czerwca 2001 r., IV CZ 45/01; 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00; 9 listopada 2000 r., II CKN 1385/00). W przedmiotowej w skardze kasacyjnej zawarto jedynie nieprecyzyjnie sformułowany wniosek, ale nie wyodrębniono uzasadnienia do tego wniosku. W skardze wskazano: „wnoszę o przyjęcie niniejszej skargi do rozpoznania gdyż w niniejszej sprawie występuje zagadnienie prawne wymagające w szczególności oceny i wykładni Sądu Najwyższego tj. relacji pomiędzy art. 145 par 2 kodeksu cywilnego - relacja zdanie pierwsze względem zdania drugiego nadto względem par 3 tego artykułu gdyż konieczne jest określenie gradacji tych przepisów względem siebie, mając na uwadze w szczególności wysokość zasądzonego wynagrodzenia i uszczerbku dla nieruchomości obciążonej.”. W orzecznictwie SN wskazuje się, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą być przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione, a dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do I CSK 4202/23 3 podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, ponieważ mimo że argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (zob. postanowienia SN z 22 maja 2024 r., I CSK 786/24). Biorąc powyższe pod uwagę, nie ma możliwości pośredniego wyartykułowania wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z innych wniosków formalnych. W konsekwencji tego nie można w treści uzasadnienia skargi kasacyjnej doszukiwać się fragmentów mogących wskazywać na uzasadnienie podstaw przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Dodać można, iż zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej użyto sformułowania „w niniejszej sprawie występuje zagadnienie prawne wymagające w szczególności oceny i wykładni” co można odnosić do przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.. Natomiast w uzasadnieniu skargi kasacyjnej można odnaleźć fragment następującej treści „zdaniem skarżących w sprawie niniejszej istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości”, co wskazuje na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.. Wskazana rozbieżność stanowi dodatkowy argument do przyjęcia stanowiska, iż nie można w treści uzasadnienia skargi kasacyjnej doszukiwać się fragmentów mogących wskazywać na uzasadnienie podstaw przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 4. Na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu już na etapie badania jej przez Sąd drugiej instancji. Taka sytuacja jednak nie nastąpiła, zatem na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. orzeczono jak w sentencji postanowienia. 5. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § I CSK 4202/23 4 1 k.p.c. R.G.