I CSK 423/18
WyrokIzba Cywilna2019-02-19
Skład orzekający: Wojciech Katner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okresowe rabaty potransakcyjne o stałej wielkości ustalonej w umowie jako procent od obrotu i przysługujące kupującemu od każdej konkretnej wartości sprzedanego towaru mogą być traktowane jako zwykłe obniżenie ceny kupna towarów realizowane w ramach zasady swobody umów, w kontekście przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podniesione w niej zagadnienie prawne nie spełnia wymogu nowości, gdyż było już rozstrzygane w podobnych stanach faktycznych przez Sąd Najwyższy. Wskazano, że choć narzucanie dodatkowych opłat przez kupującego może stanowić przypadek z art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, konieczne jest indywidualne podejście do każdej sytuacji, uwzględniające charakter współpracy stron, znaczenie ekonomiczne i prawne pobieranych opłat, a w przypadku opłat potransakcyjnych – powiązanie ich z innymi czynnikami, jak wysokość obrotu.Stan faktyczny
Powód dochodził od pozwanego zwrotu świadczeń stanowiących należności inne niż marża, potrąconych przez pozwanego na zasadzie kompensaty. Strony łączyły umowy dotyczące dostaw win i usług. Powód uznał pobierane opłaty za uciążliwe, zakończył współpracę i wezwał pozwanego do zapłaty. Sąd pierwszej instancji zasądził część dochodzonej kwoty, uznając opłaty za niezgodne z ustawą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 2700 zł z tytułu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 423/18 POSTANOWIENIE Dnia 19 lutego 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z powództwa P. sp. z o.o. w Ł. przeciwko M. S.A. w W. o zaplatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 lutego 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza do strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 2700,- (dwa tysiące siedemset) złotych z tytułu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 29 września 2017 r. Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację pozwanego M. spółki akcyjnej z siedzibą w W. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 18 lutego 2016 r., którym zasądzona została od pozwanego na rzecz powoda P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. kwota 2 445 598,17 złotych z odsetkami ustawowymi, w pozostałej części powództwo zostało oddalone i rozstrzygnięte co do zasady poniesienie kosztów postępowania. W sprawie ustalono, że powód sprzedawał pozwanej wina w celu dalszej odsprzedaży w sklepach należących do jej sieci. Strony łączyły kolejno zawierane umowy odnośnie do współpracy dotyczącej dostaw oraz usług świadczonych przez pozwaną na rzecz powoda. Z usługami tymi, wymienionymi licznie w uzasadnieniu wyroku łączyła się zapłata, która stała się tak uciążliwa dla powoda, że postanowił zakończyć stosunki umowne z pozwaną i wezwał ją do zapłaty łącznie 2 754 927,77 złotych jako zwrotu świadczeń stanowiących należności inne niż marża, potrąconych przez pozwanego na zasadzie kompensaty. Sąd uznał, że opłaty otrzymane przez pozwaną od powódki nie stanowią opłat określonych w art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej jako u.z.n.k.). Oddalając apelację pozwanej Sąd drugiej instancji uznał prawidłowość ustaleń faktycznych, trafność oceny zgromadzonego materiału dowodowego i stwierdzenie popełnienia przez pozwanego czynu nieuczciwej konkurencji. Na potwierdzenie tego przytoczył obszerne wywody uzasadnienia, ze wskazaniem poglądów orzecznictwa, które w podobnych okolicznościach także przyjęło rozstrzygnięcie zbieżne z orzeczeniem w niniejszej sprawie. W skardze kasacyjnej pozwana zarzuciła Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 65 § 1 i 2 oraz art. 3531 k.c., a także art. 15 ust. 1 pkt 4 u.z.n.k. w związku z art. 536 § 1 i art. 3531 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie po uchyleniu wyroku oddalenie powództwa w zakresie objętym skargą oraz zasądzenie kosztów postępowania,
3 a także orzeczenie o zwrocie części spełnionego świadczenia, zaskarżonego skargą kasacyjną. W odpowiedzi na skargę strona powodowa wniosła o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej, ewentualnie jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie może zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na brak przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania pozwana, wskazując art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. stwierdziła, że występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne dotyczące rozstrzygnięcia, „czy przepis art. 15 ust. 1 pkt 4 u.z.n.k. zezwala na to, aby okresowe rabaty potransakcyjne o stałej wielkości ustalonej w umowie jako procent od obrotu i przysługujące kupującemu od każdej konkretnej wartości sprzedanego towaru były traktowane, jako zwykłe obniżenie ceny kupna towarów realizowane w ramach zasady swobody umów?”. Strona pozwana przeprowadziła szczegółowy wywód prawny, mający uzasadnić trafność pytania i obiektywną potrzebę wypowiedzenia się we wskazanej kwestii przez Sąd Najwyższy. Jednakże skarżący nie zauważył, że w niemal tożsamym jak w tej sprawie stanie faktycznym wywiedziona została przez tego samego skarżącego, reprezentowanego przez tego samego pełnomocnika skarga kasacyjna, która została rozstrzygnięta wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2018 r. w sprawie I CSK 244/17. Była ona poprzedzona licznymi podobnymi orzeczeniami Sądu Najwyższego, o których jest mowa w szczególności w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2017 r. I CSK 658/16. W orzeczeniach tych Sąd Najwyższy prezentuje pogląd, że wprawdzie narzucanie dodatkowych opłat na sprzedawcę przez kupującą dużą firmę handlową z reguły stanowi przypadek, o którym jest mowa w art. 15 ust. 1 pkt 4 u.z.n.k., ale należy podejść indywidualnie do każdej sytuacji. Konieczne jest ustalenie charakteru tzw. współpracy stron i znaczenia ekonomicznego oraz prawnego pobieranych opłat; w wypadku opłat potransakcyjnych konieczne jest powiązanie z innymi czynnikami, jak zwłaszcza z wysokością obrotu.
4 Mając to na uwadze, nie zostało wykazane spełnienie cechy nowości przez problem prawny sformułowany we wniosku, a to jest niezbędne w sytuacji powołania się na art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., tak więc należało na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, rozstrzygając o kosztach postępowania na podstawie art. 98 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. aj
Powiązane orzeczenia
- I CSK 5479/22 2023-01-10Czy mechanizm doliczania do ceny jednostkowej netto towaru wartości pieniężnej nazwanej „rabatem zwrotnym”, a następnie rozliczania go poprzez kompensatę z ceną sprzedaży, stanowi czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieni…
- I CSK 540/22 2022-05-11Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, w szczególności art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najw…
- I CSK 257/16 2016-12-12Czy pobieranie przez przedsiębiorcę innej niż marża handlowa opłaty przesądza o utrudnianiu dostępu do rynku w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 4 u.z.n.k., a także czy orzecznictwo w tym zakresie jest rozbieżne, uzasadniają…
- I CSK 781/17 2018-04-26Czy negocjowanie i zawarcie umowy o współpracy handlowej, związanej z głównym zobowiązaniem umownym dotyczącym dostaw towarów, wyłącza możliwość zakwalifikowania zachowań jednej ze stron jako czynu nieuczciwej konkurencj…
- II CSK 383/19 2019-12-19Czy w celu przypisania pozwanemu czynu nieuczciwej konkurencji na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, powód musi wykazywać także ogólną przesłankę z art. 15 ust. 1 tej ustawy, tj.…
Powołane przepisy
art. 15 ust. 1art. 65 § 1art. 3531 KCart. 536 § 1art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy