I CSK 427/13

WyrokIzba Cywilna2014-02-19

Skład orzekający: Wojciech Katner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca wydania nieruchomości i zapłaty spełnia przesłanki do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie oczywistej zasadności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy nie występuje przesłanka oczywistej zasadności skargi, rozumiana jako jej ewidentna oczywistość, postrzegalna bez konieczności prowadzenia złożonych rozumowań. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi, które jest lakoniczne i odsyła wyłącznie do uzasadnienia podstaw skargi, nie spełnia tej przesłanki. Stosowanie klauzul generalnych, takich jak art. 5 i 140 k.c., może być skutecznie kwestionowane w mniejszym stopniu niż innych przepisów, co wymaga szczególnie przekonujących argumentów dla wykazania oczywistej zasadności skargi.
Stan faktyczny
Miasto W. pozwało E. K. o wydanie nieruchomości i zapłatę, a E. K. wniosła pozew wzajemny o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli lub zapłatę. Sąd Apelacyjny oddalił powództwo główne o usunięcie budynku i oddalił apelację w pozostałej części. Pozwana (powódka wzajemna) wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 5 i 140 k.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył pozwanej obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 427/13 POSTANOWIENIE Dnia 19 lutego 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z powództwa głównego Miasta W. przeciwko E. K. o wydanie nieruchomości i zapłatę oraz z powództwa wzajemnego E. K. przeciwko Miastu W. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli lub zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 lutego 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej - powódki wzajemnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 18 lutego 2013 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej pozwanej - powódki wzajemnej E. K. do rozpoznania, 2) nie obciąża pozwanej E. K. obowiązkiem zwrotu kosztów stronie powodowej z tytułu postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 18 lutego 2013 r. Sąd Apelacyjny w […] na skutek apelacji pozwanej (powódki wzajemnej) oddalił powództwo (główne) o nakazanie jej usunięcia budynku znajdującego się na nieruchomości gruntowej będącej własnością powoda oraz oddalił apelację w pozostałej części. Przedmiot postępowania stanowiło roszczenie powoda o wydanie nieruchomości, która na podstawie umów z 2002 i 2008 r. znajdowała się w dzierżawie pozwanej i została przez nią zabudowana murowanym pawilonem handlowo-usługowym. W związku z zaleganiem przez pozwaną z zapłatą czynszu umowa ta została wypowiedziana. Dodatkowo, powód wniósł o zasądzenie od pozwanej świadczenia pieniężnego (tytułem zwrotu części zaległości czynszowej) oraz przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego przez usunięcie wszystkich pochodzących od niej ruchomości i naniesień. W powództwie wzajemnym pozwana wniosła o zobowiązanie powoda (pozwanego wzajemnego) do złożenia oświadczenia woli o ustanowieniu na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz o nieodpłatne przeniesienie na nią własności znajdującego się na niej budynku, zaś ewentualnie – o zasądzenie na jej rzecz świadczenia pieniężnego tytułem zwrotu nakładów. Orzeczenie Sądu Apelacyjnego zostało zaskarżone przez pozwaną (powódkę wzajemną) skargą kasacyjną, w której zarzuciła ona naruszenie art. 5 i art. 140 k.c., wnosząc o uchylenie wyroków Sądów pierwszej i (częściowo) drugiej instancji oraz o orzeczenie co do istoty sprawy przez oddalenie powództwa głównego w całości i uwzględnienie w całości powództwa wzajemnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W sprawie nie występują powody, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Brak zwłaszcza oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, na którą powołała się skarżąca. Przesłanka ta, wymieniona w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury rozumiana jest jako ewidentna oczywistość skargi kasacyjnej, postrzegalna bez konieczności prowadzenia złożonych rozumowań (tak Sąd Najwyższy w postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20 lipca 2011 r., II CSK 59/11, nie publ. oraz z dnia 3 18 września 2012 r., II CSK 179/12, nie publ.). Przesłanka ta nie dotyczy zatem zwykłej zasadności skargi kasacyjnej, lecz wymaga wystąpienia tej cechy w stopniu kwalifikowanym (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2008 r., II UK 292/07, nie publ.). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, który przedstawiła skarżąca, nie odpowiada jednak tej przesłance. Wywód w tym zakresie jest niezwykle lakoniczny i odsyła wyłącznie do uzasadnienia podstaw skargi kasacyjnej, nie zwierając szerszej argumentacji, która wskazywałaby na oczywistą zasadność wniesionego środka zaskarżenia. Należy przy tym zauważyć, że zarówno art. 5, jak i art. 140 k.c. oparte zostały o konstrukcję klauzul generalnych, odsyłających do kryteriów leżących poza systemem prawa i przyznających sądowi rozpoznającemu sprawę znaczny margines swobody decyzyjnej. Z tego powodu, ich stosowanie może być skutecznie kwestionowane w postępowaniu odwoławczym w znacznie mniejszej mierze, niż miałoby to miejsce w wypadku innych przepisów prawa prywatnego. W konsekwencji, oparcie twierdzenia o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej o naruszenie tych regulacji wymagałoby szczególnie przekonujących argumentów, których skarżąca jednak nie przedstawiła. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu. Ze względu na trudną sytuację majątkową skarżącej odstąpiono od obciążenia jej kosztami postępowania kasacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c. [aw] es

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 5art. 140 KCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 102 KPC§ 1 pkt 4§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy