I CSK 430/16
WyrokIzba Cywilna2016-12-12
Skład orzekający: Monika Koba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty kwestionujące ocenę dowodów i ustalenia faktyczne, dotyczące rozliczenia nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny oraz sposobu sporządzenia uzasadnienia orzeczenia, mogą stanowić podstawę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance oczywistego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ zarzuty skarżącego, upatrującego oczywistej zasadności skargi w wadliwym przyjęciu braku podstaw do rozliczenia nakładów i uchybieniach procesowych, sprowadzały się w istocie do kwestionowania oceny dowodów i ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy jest związany podstawą faktyczną rozstrzygnięcia i nie jest jego rolą korygowanie błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o podział majątku wspólnego. Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, opierając wniosek o przyjęcie skargi na przesłance oczywistego naruszenia prawa. Zarzucał wadliwe przyjęcie braku podstaw do rozliczenia nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny, w sytuacji gdy z umów darowizny nie wynikało, by wchodziły one w skład majątku wspólnego, oraz uchybienia w uzasadnieniu orzeczenia sądów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki kwotę 7.200 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym oraz przyznaje od Skarbu Państwa na rzecz adwokata kwotę 5.400 złotych powiększoną o należny podatek VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 430/16 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Monika Koba w sprawie z wniosku W. D. przy uczestnictwie M. D. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 grudnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 29 lipca 2015 r., sygn. akt IV Ca (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki kwotę 7.200 (siedem tysięcy dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym; 3) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w W. na rzecz adwokata J. P. kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Cel wymagania określonego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Nie w każdej, zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej prima facie, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności orzeczenia z zasadniczymi i nie podlegającymi różnej wykładni przepisami albo jego wydania w wyniku oczywiście błędnej, widocznej bez głębszej analizy prawniczej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa. Natomiast skarżący przedstawiając, jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie skargi kasacyjnej „oczywiste naruszenie prawa” powinien wykazać kwalifikowany charakter tego naruszenia (por. m. in.: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100, z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z dnia 8 marca 2002 r., I PKN
3 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z dnia 27 kwietnia 2006 r., I CZ 15/06, niepubl., z dnia 29 listopada 2007 r., II CSK 460/07, niepubl., z dnia 18 czerwca 2008 r., III CSK 110/08, niepubl., z dnia 2 grudnia 2011 r., III CSK 31/11, niepubl.). Oczywistej zasadności skargi skarżący upatruje w wadliwym i sprzecznym z art. 33 pkt 2 k.r.i.o. przyjęciu, iż brak było podstaw do rozliczenia nakładów poczynionych z majątku osobistego wnioskodawcy na majątek wspólny, w sytuacji, gdy z umów darowizny nie wynika, by darczyńcy postanowili, iż wchodzą one w skład majątku wspólnego, skoro wyraźnie w nich wymieniono wnioskodawcę lub uczestniczkę. Ponadto, w przekonaniu skarżącego sądy obu instancji nie wskazały dowodów, na których oparte zostało orzeczenie, poza blankietowym odesłaniem do akt sprawy o rozwód, nie wyjaśniły, z jakich przyczyn innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej, co skutkowało naruszeniem prawa materialnego, w postaci braku rozstrzygnięcia, o tym, jakie nakłady z majątku osobistego na majątek wspólny podlegają rozliczeniu. Skonfrontowanie rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji z uzasadnieniem wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala na stwierdzenie by skarga kasacyjna była oczywiście uzasadniona w wyżej wskazanym rozumieniu. Wbrew deklaracjom zawartym we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, zarzuty, w których skarżący upatruje oczywistej zasadności skargi sprowadzają się do kwestionowania oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie, która doprowadziła Sąd do przekonania, iż darowizny objęte sporem były czynione przez darczyńców na rzecz obojga małżonków, do majątku wspólnego. Tymczasem oczywista zasadność skargi nie może polegać na wadliwej ocenie zgromadzonych w sprawie dowodów Sąd Najwyższy jest, bowiem w postępowaniu kasacyjnym związany podstawą faktyczną rozstrzygnięcia, a podstawy skargi nie mogą stanowić zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 i 39813 § 2 k.p.c.). Natomiast wskazywane przez skarżącego uchybienia procesowe w zakresie dopuszczania dowodów i konstruowania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia nie mają charakteru kwalifikowanego naruszenia prawa, mogącego stanowić podstawę przyjęcia skargi
4 do rozpoznania. Z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wynika, iż skarżący oczekuje w istocie od Sądu Najwyższego oceny podstaw skargi w ramach instytucji „przedsądu”, co jest niedopuszczalne. Natomiast zapoznanie się z argumentacją wniosku nie pozwala na stwierdzenie, by doszło do widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez głębszych analiz, kwalifikowanego naruszenia prawa, w wyniku, którego, zapadło orzeczenie oczywiście wadliwe. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.), o kosztach postępowania kasacyjnego orzekając na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c., 391 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 5 pkt 6 i § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804), a o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym przez adwokata J. P. na podstawie § 16 ust. 4 pkt 2 i § 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z § 8 pkt 7 oraz § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1801). jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 457/16 2016-12-14Czy powołanie się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia odrębnego wywodu prawnego wykazującego kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa, widoczną prima facie, a nie jedynie kwestionowania…
- I CSK 24/14 2014-10-10Czy skarga kasacyjna oparta na zarzucie oczywistej zasadności może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy zarzuty dotyczą ustaleń faktycznych i oceny dowodów, a nie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa?
- I CSK 4148/23 2024-10-08Czy skarga kasacyjna, oparta na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów, może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasadności?
- I CSK 4150/22 2023-01-10Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej podstawą jest oczywista zasadność, a zarzuty dotyczą pominięcia zgłoszenia roszczenia o rozliczenie nakładu z majątku osobistego na majątek wspólny oraz z…
- IV CSK 195/17 2017-10-27Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na przesłance oczywistej zasadności, spełnia wymogi formalne, gdy skarżący nie wskazuje konkretnych przepisów i sposobu ich naruszenia, a jedynie przedstaw…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 33 pkt 2art. 3983 § 3art. 3989 § 2 KPCart. 520 § 3 KPCart. 39821 KPCart. 13 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy