I CSK 4420/22
WyrokIzba Cywilna2023-09-15
Skład orzekający: Beata Janiszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, rozpoznanie apelacji na posiedzeniu niejawnym, bez przeprowadzenia rozprawy, stanowi nieważność postępowania skutkującą pozbawieniem strony możności obrony jej praw, a jeśli tak, czy uzasadnia to przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że rozpoznanie apelacji na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 374 zd. 1 k.p.c., nie stanowi nieważności postępowania ani pozbawienia strony możności obrony jej praw, zwłaszcza gdy nie zgłoszono wniosku o przeprowadzenie rozprawy i apelacja nie zawierała treści wskazujących na jej konieczność. Ponadto, argumentacja skarżącego oparta na "oczywistej zasadności" skargi nie spełniła wymogów art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdyż nie wykazała prima facie sprzeczności prawa z prawem lub zasadami interpretacji, a jedynie powtórzyła zarzuty kasacyjne i kwestionowała ustalenia faktyczne oraz ocenę dowodów, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.Stan faktyczny
Powód M. W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie, który oddalił jego apelację w sprawie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego przeciwko Bankowi S.A. w W. Skarżący zarzucił nieważność postępowania z powodu nieprzeprowadzenia rozprawy przez Sąd Apelacyjny oraz oczywistą zasadność skargi, wskazując na naruszenie art. 231 i 232 k.p.c. przez Sąd drugiej instancji. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 4420/22 POSTANOWIENIE 15 września 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Beata Janiszewska na posiedzeniu niejawnym 15 września 2023 r. w Warszawie w sprawie z powództwa M. W. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, na skutek skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 3 marca 2022 r., I ACa 118/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. nie obciąża M. W. kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Powód M. W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie, którym oddalono apelację skarżącego w sprawie przeciwko Bank S.A. w W. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jako pierwszą przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał nieważność postępowania, przywołując art. 379 pkt 5 k.p.c. i podnosząc, że Sąd drugiej instancji nie przeprowadził rozprawy, choć było to w sprawie konieczne. Zawarcie w art. 3989 k.p.c. przesłanki nieważności postępowania wynika z konieczności możliwie każdorazowego eliminowania uchybień procesowych o najdonioślejszym charakterze. W granicach zaskarżenia Sąd Najwyższy bierze
I CSK 4420/22 2 nieważność postępowania pod uwagę z urzędu, niezależnie od treści podstaw kasacyjnych (art. 39813 § 1 k.p.c.). Wbrew stanowisku skarżącego brak podstaw do uznania, że – wskutek nieprzeprowadzenia rozprawy - doszło do pozbawienia powoda możności obrony swych praw. Apelacja powoda istotnie została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym – zgodnie z art. 374 zd. 1 k.p.c. W sprawie nie zgłoszono jednak wniosku o przeprowadzenie rozprawy, a apelacja nie zawierała innych wniosków ani treści mogących świadczyć o konieczności przeprowadzenia rozprawy. Ogólnikowe wywody skarżącego, odnoszące się do rzekomej wielowątkowości i szczególnej zawiłości sprawy, nie przekonują do tego, by przeprowadzenie rozprawy było konieczne. Jako drugą przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał oczywistą zasadność skargi. Podniósł przy tym, że Sąd Apelacyjny „rażąco naruszył dyspozycje art. 231 k.p.c. oraz art. 232 k.p.c. uznając, że Pozwany udowodnił fakt wypowiedzenia umowy kredytu w sytuacji gdy nie przedłożył on w tym zakresie żadnego dowodu” (pisownia i interpunkcja oryginalna). Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej prima facie sprzeczności przyjętej przez Sąd drugiej instancji wykładni lub zastosowania prawa z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji prawa. Wnoszący skargę powinien więc zawrzeć w uzasadnieniu wniosku wywód prawny wyjaśniający, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi i przedstawić odpowiednie argumenty (postanowienie SN z 5 września 2008 r., I CZ 64/08). Oczywista wadliwość kwestionowanego orzeczenia musi występować w ramach podstaw skargi (postanowienie SN z 20 grudnia 2001 r., III CKN 557/01). Do przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie wskazanej przyczyny kasacyjnej nie jest wystarczające samo kwalifikowane naruszenie prawa przez Sąd drugiej instancji. W art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. mowa bowiem o oczywistej zasadności skargi, a nie o trafności zarzutu. Przytoczone przez skarżącego okoliczności powinny zatem jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła (postanowienie SN z 10 maja 2019 r., I CSK 768/18).
I CSK 4420/22 3 Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, przytoczone powyżej in extenso, wymaganiom tym nie odpowiada i sprowadza się do powtórzenia jednego z zarzutów kasacyjnych. Skarżący nie przedstawił argumentacji koniecznej przy powołaniu się na przyczynę przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., zdolnej do przekonania o wystąpieniu "oczywistej" zasadności skargi. Co więcej, argumentacja sformułowana przez powoda jest w całości niedopuszczalna. Skarżący w istocie kwestionuje bowiem ustalenie faktyczne poczynione przez Sąd Apelacyjny oraz dokonaną przez ten Sąd ocenę dowodów, tymczasem stosownie do art. 3983 § 3 w zw. z art. 39813 § 2 k.p.c. takie kwestionowanie nie może mieć miejsca w postępowaniu ze skargi kasacyjnej. Jedynie uzupełniająco wypada dodać, że wywody skarżącego odnoszą się do zarzutu, który został sformułowany w sposób nieprawidłowy – przez przywołanie unormowań, które nie dotyczą postępowania apelacyjnego, a zatem nie mogły być samodzielnie stosowane przez Sąd drugiej instancji oraz, w konsekwencji, nie mogły zostać przez ten Sąd naruszone. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że z motywów skargi kasacyjnej nie wynika, by zachodziły przyczyny określone w art. 3989 § 1 k.p.c., co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania. O kosztach orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., mając na względzie trudną sytuację zdrowotną i majątkową powoda. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji postanowienia. [SOP] [ms]
I CSK 4420/22 4
Powiązane orzeczenia
- II CSK 403/18 2019-02-08Czy pozbawienie strony możności obrony jej praw w postępowaniu apelacyjnym, wynikające z niepoinformowania jej o podstawie faktycznej rozstrzygnięcia lub o zamiarze nawiązania do poglądów prawnych wyrażonych w innym post…
- II CSK 382/17 2017-12-01Czy brak odniesienia się przez Sąd Apelacyjny do wszystkich zarzutów apelacji stanowi nieważność postępowania, uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- I CSK 1/22 2022-01-26Czy w przypadku, gdy powód aktywnie uczestniczył w postępowaniu sądowym i składał wnioski procesowe, można mówić o nieważności postępowania z powodu pozbawienia go możności obrony praw, mimo nieustanowienia pełnomocnika…
- IV CSK 403/11 2012-01-13Czy nierozpoznanie zarzutów apelacji, które nie wpływa na możliwość obrony praw strony, stanowi nieważność postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. i uzasadnia przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- I CSK 7009/22 2024-02-16Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na przesłankach nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi, został prawidłowo uzasadniony?
Powołane przepisy
art. 379 pkt 5 KPCart. 3989 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 374art. 231 KPCart. 232 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 102 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy