I CSK 444/25
PostanowienieIzba Cywilna2026-07-13
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego, wytoczonej przeciwko upadłemu bankowi, powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c., takie jak istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał istnienia tych przesłanek, a Sąd Najwyższy uznał, że kontynuowanie procesu z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego przeciwko upadłemu bankowi jest właściwą drogą procedowania i nie prowadzi do nieważności postępowania.Stan faktyczny
Powodowie domagali się zapłaty i ustalenia. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z uwagi na istotne zagadnienie prawne, potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości oraz nieważność postępowania. Kwestia sporna dotyczyła tego, czy postępowanie o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego, wytoczone przeciwko upadłemu bankowi, podlega zawieszeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 444/25
POSTANOWIENIE
13 lipca 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Grzegorz Misiurek
na posiedzeniu niejawnym 13 lipca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa S. P. i E. P.
przeciwko […]
o zapłatę i ustalenie,
na skutek skargi kasacyjnej […]
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku
z 24 maja 2024 r., I ACa 574/24,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
i pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania
kasacyjnego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
(A.T.)
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
I CSK 444/25 2
Skarżący wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania w oparciu o pierwszą i
drugą z wymienionych przesłanek; przy czym poza wnioskiem stwierdził również,
że doszło do nieważności postepowania.
Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1
k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle
konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że
jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć
charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć
rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego
wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w
związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez
sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.) i także w
związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (zob. postanowienia SN: z 21
maja 2013 r., IV CSK 53/13, z 3 lutego 2012 r., I UK 271/11, nie publ.). Konieczne
jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen.
Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub
procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną
argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego
rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie
(zob. m.in. postanowienia SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07, z 9 lutego 2011 r.,
III SK 41/10, nie publ.).
Natomiast oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na
tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga
wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie
doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane
przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub
podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia SN: z
13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, nie publ.).
Wszystkie powołane przez skarżącego przesłanki sprowadzają się do oceny
tego, czy postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia
I CSK 444/25 3
stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego (indeksowanego albo
denominowanego) do waluty obcej, wytoczone przeciwko upadłemu bankowi
(kredytodawcy), jest sprawą o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy
upadłości i tym samym podlega zawieszeniu do czasu rozpoznania zgłoszenia
wierzytelności na liście wierzytelności lub odpowiednio odmowy uwzględnienia
wierzytelności na liście i wyczerpania trybu określonego ustawą. Z tym też skarżący
związał nieważność postępowania.
Sąd Najwyższy wyjaśnił już, brak jest w tego typu sprawach przeszkód do
podjęcia postępowania i kontynuowania postępowania z udziałem syndyka masy
upadłości (zob. m.in. wyrok SN z 8 sierpnia 2024 r., II CSKP 726/24 oraz
postanowienie SN z 29 grudnia 2025 r., I CSK 68/25 – nie publ.). W sytuacji
kontynuowania procesu z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia
stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego nie dochodzi więc do
nieważności postępowania, skoro jest to właściwa droga procedowania.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).
Zgodnie z art. 108 § 1 zdanie pierwsze k.p.c., sąd rozstrzyga o kosztach w
każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji; przepis ten ma odpowiednie
zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 39821 w związku z art.
391 k.p.c. Sąd Najwyższy odmawiając przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
także ma obowiązek orzec o kosztach postępowania kasacyjnego, ale nie dotyczy
to sytuacji, w których nie dochodzi do definitywnego zakończenia sprawy, a więc
m.in. w przypadku zaskarżenia skargą kasacyjną wyroku częściowego.
(A.T.)
[a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 3234/24 2025-12-30Czy skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji odrzucającego apelację, a także skarga kasacyjna w części dotyczącej rozstrzygnięcia o zawieszeniu postępowania w sprawie o ustalenie nieistnienia stosunku pra…
- I CSK 3416/24 2025-06-25Czy skarga kasacyjna w sprawie o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu, prowadzonej przeciwko bankowi, co do którego ogłoszono upadłość, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyż…
- I CSK 3688/24 2025-12-11Czy postępowanie sądowe o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu jest sprawą o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości?
- I CSK 2723/24 2024-11-26Czy postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego do waluty obcej, wytoczone przeciwko upadłemu bankowi, jest sprawą o wierzytelność podlegającą z…
- I CSK 3073/24 2025-06-25Czy w sprawie o ustalenie nieważności umowy kredytu hipotecznego, w której ogłoszono upadłość banku, skarga kasacyjna syndyka masy upadłości powinna zostać przyjęta do rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1
KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 108 § 1art. 39821art.
391 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy