I CSK 445/13
WyrokIzba Cywilna2014-04-15
Skład orzekający: Wojciech Katner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie dotyczącej odszkodowania za nacjonalizację nieruchomości, w szczególności czy występują istotne zagadnienia prawne lub potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając brak przesłanek z art. 3989 § 1 k.p.c. Wskazano, że kwestie dotyczące możliwości uznania przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego za element jej stanu oraz dopuszczalności ustalenia odszkodowania według wartości z chwili powstania szkody, na tle art. 363 § 2 k.c. i art. 361 § 2 k.c., nie budzą istotnych wątpliwości prawnych. Brak również uzasadnienia dla przyjęcia skargi ze względu na rzekome rozbieżności w orzecznictwie, gdyż powołane wyroki nie były bezpośrednio związane z istotą problemu.Stan faktyczny
Powódka dochodziła od Skarbu Państwa odszkodowania za wydanie z naruszeniem prawa decyzji administracyjnej o nacjonalizacji nieruchomości. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, obniżając zasądzoną kwotę odszkodowania poprzez przyjęcie jako podstawy obliczenia wartości nieruchomości z chwili przejęcia jej na własność Skarbu Państwa, a nie z chwili obecnej. Powódka zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego określających wysokość rekompensaty.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powódki do rozpoznania i zasądził na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 445/13 POSTANOWIENIE Dnia 15 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z powództwa M. H. przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 kwietnia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 28 marca 2013 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej powódki do rozpoznania i zasądza na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3600,- (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 28 marca 2013 r. Sąd Apelacyjny w […] zmienił częściowo, na skutek apelacji pozwanego, wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 18 czerwca 2012 r., obniżając zasądzoną nim kwotę. Powódka – M. H., dochodziła od Skarbu Państwa – Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odszkodowania za wydanie z naruszeniem prawa decyzji administracyjnej o nacjonalizacji nieruchomości należącej do jej poprzedników prawnych. Podstawę zmiany orzeczenia w postępowaniu apelacyjnym stanowiło przyjęcie jako podstawy obliczenia odszkodowania wartości nieruchomości z chwili przejęcia jej na własność Skarbu Państwa, nie zaś z chwili obecnej (zgodnie z jej przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego). Orzeczenie to zostało zaskarżone skargą kasacyjną przez powódkę, która zarzuciła mu naruszenie przepisów prawa materialnego określających wysokość rekompensaty za szkodę (zwłaszcza wyrządzoną nacjonalizacją mienia), wnosząc na tej podstawie o częściowe uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie – o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu, a w każdym wypadku – o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W sprawie nie występują przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Brak w niej zwłaszcza istotnych zagadnień prawnych (art. 3989 § 1 pkt. 1 k.p.c.) i potrzeby wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt. 2 k.p.c.). Wskazując na pierwszą z tych przesłanek skarżąca sformułowała sześć problemów, które w istocie rzeczy skupiają się wokół dwóch kwestii: możliwości uznania przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego za element jej „stanu” w rozumieniu art. 4 pkt. 17 u.g.n. oraz dopuszczalności ustalenia odszkodowania za wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa
3 w postaci świadczenia pieniężnego (wobec braku możliwości restytucji naturalnej) według jej wartości z chwili powstania szkody. Na tle dyspozycji art. 363 § 2 k.c. i 361 § 2 k.c. – określających zakres odpowiedzialności za czyn niedozwolony – oraz art. 160 § 1 k.c., kwestia ta nie budzi jednak istotnych wątpliwości, które odpowiadałyby przesłance z art. 3989 § 1 pkt. 1 k.p.c. W swojej obszernej argumentacji skarżąca poszukuje wprawdzie punktów odniesienia do wykładni tych przepisów w innych obszarach systemu prawa, żaden z nich nie wywołuje jednak – na tle rozpoznawanej sprawy – poważnych niejasności, których wyjaśnienie wymagałoby wypowiedzi Sądu Najwyższego (a zwłaszcza, jak sugeruje skarżąca, oceny, czy możliwe jest kreowanie wyjątku od tych regulacji i orzekanie o należnym odszkodowaniu zgodnie z aktualną wartością nieruchomości, nie zaś jej wartością w chwili wyrządzenia szkody). Za przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przemawia także odwołanie się przez skarżącą do rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych i administracyjnych co do traktowania aktualnego przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego jako kryterium ustalania wysokości odszkodowania za znacjonalizowaną nieruchomość. Na tle wskazanego wyżej braku obiektywnych wątpliwości co do sposobu określenia wysokości odszkodowania w rozpoznawanej sprawie, stwierdzenie występowania tych rozbieżności ma jednak znaczenie drugorzędne. W konsekwencji, ewentualne rozbieżności w tym zakresie w dotychczasowym orzecznictwie nie uzasadniałyby samodzielnie konieczności weryfikacji zaskarżonego orzeczenia w postępowaniu kasacyjnym. Ponadto, powołane przez skarżącą na dowód tych wątpliwości wyroki Sądu Najwyższego (z dnia 6 lipca 2011 r., I CSK 576/09, nie publ. oraz z dnia 14 czerwca 2013 r., V CSK 388/12, nie publ.) trudno w bezpośredni sposób powiązać z istotą problemu wskazywanego w treści skargi kasacyjnej. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 98 i art. 109 § 1 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. [aw]
Powiązane orzeczenia
- II CSK 26/16 2016-06-23Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne i merytoryczne do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie przedstawienia istotnych zagadnień prawnych dotyczących wywłaszczenia nieruchomo…
- V CSK 499/14 2015-03-19Czy skarga kasacyjna wniesiona w sprawie o zapłatę odszkodowania za szkodę związaną z wydaniem wadliwej decyzji nacjonalizacyjnej, gdzie nieruchomość nie może być zwrócona, powinna zostać przyjęta do rozpoznania ze wzglę…
- V CSK 257/16 2017-01-09Czy skarga kasacyjna oparta na zarzutach naruszenia prawa materialnego i procesowego, dotyczących błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania przepisów przy ustalaniu odszkodowania za nieruchomość znacjonalizowaną, m…
- IV CSK 155/14 2014-09-11Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy powódka podnosi istotne zagadnienie prawne dotyczące obniżenia wartości nieruchomości ze względu na przepisy o szczególnym trybie najmu z lat 80. oraz potr…
- V CSK 581/18 2019-06-04Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na przesłankach istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, lub oczywi…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt. 1 KPCart. 3989 § 1 pkt. 2 KPCart. 4 pkt. 17art. 363 § 2 KCart. 160 § 1 KCart. 3989 § 2 KPCart. 98art. 109 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1 pkt. 1§ 1 pkt. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy