I CSK 4484/23

WyrokIzba Cywilna2024-11-15

Skład orzekający: Krzysztof Wesołowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uznania klauzuli indeksacyjnej w umowie kredytu za abuzywną, brak jest możliwości zastąpienia jej innym sposobem określenia kursu waluty obcej wynikającym z przepisów prawa lub zwyczajów, co skutkuje niewiążącym charakterem całej umowy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zagadnienie prawne podniesione przez skarżącego zostało już rozstrzygnięte uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22. Zgodnie z tą uchwałą, w przypadku uznania postanowienia umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego dotyczącego sposobu określania kursu waluty obcej za niedozwolone, nie można przyjąć, że zastępuje je inny sposób określenia kursu wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. W takiej sytuacji umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.
Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od pozwanego Banku S.A. w W. na podstawie umowy kredytu. Pozwany złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, wnosząc o jej przyjęcie do rozpoznania ze względu na istotne zagadnienie prawne dotyczące skutków uznania klauzuli indeksacyjnej za abuzywną. Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powoda koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

I CSK 4484/23 POSTANOWIENIE 15 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Krzysztof Wesołowski na posiedzeniu niejawnym 15 listopada 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa P. S. przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 30 czerwca 2023 r., I ACa 692/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda tytułem kosztów postępowania kasacyjnego 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia postanowienia pozwanemu do dnia zapłaty. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną pozwanego Banku S.A. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 30 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub I CSK 4484/23 2 wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Przesłanka ta nie została spełniona. Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni, podania, na czym polegają wątpliwości związane z rozumieniem przepisu oraz przedstawienia argumentacji przemawiającej za tym, że mają one rzeczywisty i poważny charakter, nie należą zaś do zwykłych wątpliwości związanych z procesem stosowania prawa. Wymagane jest także wykazanie, że treść i znaczenie przepisu nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni. Jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest także wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z rożnej wykładni przepisu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 27 sierpnia 2024 r., I CSK 1200/23). I CSK 4484/23 3 Skarżący wskazał, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadnia potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie Sądów powszechnych i Sądu Najwyższego, sprowadzająca się do pytania: Czy eliminacja, na podstawie art. 3851 § 2 k.c., z umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej postanowień zawierających klauzule przeliczeniowe/indeksacyjne, w zakresie odnoszącym się do sposobu ustalenia salda zadłużenia w walucie obcej oraz sposobu ustalenia wysokości każdej z rat kapitałowo - odsetkowych w walucie polskiej skutkuje brakiem możliwości dalszego wykonywania umowy kredytu (z uwagi na sprzeczność z art. 69 ust. 1 prawa bankowego wywołany pozbawieniem umowy elementów przedmiotowo istotnych), czy też umowa powinna podlegać dalszemu wykonywaniu jako umowa kredytu Złotowego z oprocentowaniem ustalanym w oparciu o wskaźnik referencyjny WIBOR/ LIBOR. Należy przyjąć, że wskazywana przez skarżącego wątpliwość została już rozstrzygnięta w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w pełnym składzie Izby Cywilnej Sądu Najwyższego w dniu 25 kwietnia 2024 r., podjął uchwałę III CZP 25/22 stanowiącą, że w razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. Natomiast w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie. Powyższe tezy, wiążąc w niniejszej sprawie (art. 88 SNU), uniemożliwiają przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w oparciu o wskazaną problematykę. Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. I CSK 4484/23 4 O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w zw. art. 39821 k.p.c. M.L. r.g.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3851 § 2 KCart. 69 ust. 1art. 88art. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 108 § 1 KPCart. 39821 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy