I CSK 452/25

I CSK 452/25 POSTANOWIENIE 30 marca 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Roman Trzaskowski na posiedzeniu niejawnym 30 marca 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa K.G. i W.L. przeciwko […] Bank spółce akcyjnej we W. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej K.G. i W.L. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 25 września 2024 r., I ACa 3484/23, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. obciąża powodów kosztami postępowania kasacyjnego, pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 25 września 2024 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu sprawy w następstwie apelacji stron, w punkcie pierwszym (1) zmienił zaskarżony wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 30 czerwca 2023 r., zasądzający od pozwanego Banku na rzecz powodów 102.458,97 zł i 70.947,28 CHF – w obu przypadkach wraz z bliżej oznaczonymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie (pkt I) - oddalający powództwo w pozostałym zakresie (pkt II) oraz rozstrzygający o kosztach (pkt III i IV), w ten sposób, że oddalił powództwo główne i co do kosztów, w punkcie drugim (2) oddalił powództwo ewentualne, w punkcie trzecim (3) oddalił apelację powodów, a w punkcie czwartym (4) orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego. I CSK 452/25 2 W skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, powodowie wskazali przyczynę kasacyjną określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Ich zdaniem skarga jest oczywiście uzasadniona w następstwie rażąco błędnej wykładni treści art. 189 k.p.c., wbrew bowiem założeniu Sądu wystąpienie z żądaniem ustalenia nieistnienia stosunku zobowiązaniowego ze względu na nieważność umowy kredytu, nie stanowi condicio sine qua non zasądzenia zwrotu świadczenia nienależnego, gdyż nieważność stosunku zobowiązaniowego może być ustalona przesłankowo. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z art. 3981 § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. Jednakże zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa. Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.). Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16, niepubl.) i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji I CSK 452/25 3 orzeczenie oczywiście wadliwe. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 15 października 2015 r., III CSK 198/15, niepubl.; z 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, niepubl.; z 2 czerwca 2016 r., III CSK 113/16, niepubl.; z 27 października 2016 r., III CSK 217/16, niepubl.; z 29 września 2017 r., V CSK 162/17, niepubl.; z 7 marca 2018 r., I CSK 664/17, niepubl.; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 726/17, niepubl.; z 5 października 2018 r., V CSK 168/18, niepubl.). Skarżący nie wykazali tego rodzaju wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Przede wszystkim dlatego, że wbrew ich wywodom podstawą oddalenia przez Sąd Apelacyjny powództwa głównego nie było założenie o ścisłej zależności między żądaniem ustalenia nieistnienia stosunku prawnego a żądaniem zapłaty – uwagi Sądu dotyczące art. 189 k.p.c. miały jedynie charakter konsekwencyjny – lecz z odrzucenia przez Sąd teorii dwóch kondykcji i przyjęcia, iż w sytuacji, w której powodowie nie spłacili jeszcze kwoty wypłaconego im kapitału kredytu, nie można mówić o ich zubożeniu. Zważywszy, że podstawy skargi kasacyjnej nie obejmowały zarzutu umożliwiającego podważenie tego poglądu – a Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną jedynie w granicach podstaw (por. art. 39813 § 1 k.p.c.) - skarga kasacyjna nie mogła być uznana za oczywiście zasadną. Ubocznie można też zauważyć, że również w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 czerwca 2025 r. w sprawie C-396/24, Lubreczlik, zaskarżone orzeczenie nie może być uznane za oczywiście nieprawidłowe. Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji. Roman Trzaskowski I CSK 452/25 4 (K.L.) [a.ł]