I CSK 500/17
WyrokIzba Cywilna2017-09-07
Skład orzekający: Wojciech Katner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd wieczystoksięgowy, w przypadku gdy z dokumentacji załączonej do wniosku o wykreślenie hipoteki wynika, że podstawa istnienia prawa akcesoryjnego wygasła, powinien zbadać te dokumenty pod kątem istnienia tego prawa w trybie art. 6268 § 2 oraz art. 228 w związku z art. 13 § 2 k.p.c., a następnie, uznając to za znaną mu urzędowo przyczynę, dokonać wpisu poprzez wykreślenie hipoteki w trybie art. 6268 § 1 w zw. z art. 6268 § 7 k.p.c. lub art. 31 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ wnioskodawca nie spełnił wymogów formalnych dotyczących uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej. Skarżący nie przedstawił przekonującego wywodu prawnego, który wykazywałby potrzebę zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy w kwestii podniesionego zagadnienia prawnego, a jedynie próbował sprowadzić istotę skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania sprawy przez trzecią instancję sądową. Brak profesjonalnego wywodu prawnego, mającego na celu przekonanie Sądu Najwyższego o potrzebie wypowiedzenia się w kwestii zagadnienia prawnego, które jest niewyjaśnione i istotne dla rozwoju prawa, skutkuje niespełnieniem przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o wykreślenie hipotek z księgi wieczystej, dołączając umowę cesji wierzytelności i oświadczenie banku. Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek z powodu braku dokumentu stwierdzającego wygaśnięcie hipoteki. Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej wnioskodawca zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie dowodów znanych sądowi urzędowo. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestnika koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 500/17 POSTANOWIENIE Dnia 7 września 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z wniosku S. Spółki z o.o. w W. przy uczestnictwie S. Spółki z o.o. w W. (Republika Litewska) o wpis, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 września 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt V Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestnika 120,- (sto dwadzieścia) złotych z tytułu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2016 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił apelację wnioskodawcy S. sp. z o.o. w W. od postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 17 września 2015 r., którym oddalony został wniosek o wykreślenie w dziale IV wskazanej księgi wieczystej określonych hipotek na rzecz uczestnika […]
2 „S.” sp. z o.o. w W.. Przyczyną oddalenia wniosku było nie dołączenie do wniosku dokumentów uzasadniających dokonanie wykreślenia hipotek, o co wnosił wnioskodawca. Oddalając apelację Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu pierwszej instancji, podkreślając, że wnioskodawca nie przedłożył dokumentu wymaganego prawem, który stwierdzałby niewątpliwie wygaśnięcie hipoteki, a jedynie umowę cesji z dnia 28 września 2011 r. pomiędzy Spółdzielczym Bankiem […] w W. a Spółką […] „S.” sp. z o.o. z siedzibą w W. (Litwa), wraz z poświadczeniem notariusza uznania podpisów złożonych na umowie za własnoręczne, oświadczenie banku i informację o aktualnym odpisie z Rejestru Przedsiębiorców, który to dokument nie może być podstawą wykreślenia hipoteki. W skardze kasacyjnej wnioskodawca zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie zaskarżonym postanowieniem przepisów postępowania, tj. art. 6268 § 1 k.p.c., art. 31 ust. 2 u.k.w.h. oraz art. 228 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. przez rozpoznanie wniosku mimo nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie w zakresie dowodów znanych sądowi urzędowo. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wraz z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, ewentualnie ojej oddalenie i zasądzenie kosztów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na niespełnienie przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się, bez wskazywania podstawy prawnej, na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego wymagającego rozstrzygnięcia, sprowadzającego się do pytania, czy jeżeli z dokumentacji załączonej do wniosku o wykreślenie hipoteki wynika, że podstawa istnienia prawa akcesoryjnego wygasła, to sąd wieczystoksięgowy winien zbadać te dokumenty pod kątem istnienia tego prawa w trybie art. 6268 § 2 oraz art. 228 w związku z art. 13 § 2 k.p.c., „w przypadku uznania wygaśnięcia prawa akcesoryjnego, czy na tej podstawie, uznając to jaką
3 znaną mu urzędowo przyczynę, winien dokonać wpisu poprzez wykreślenie takich hipotek w trybie art. 6268 § 1 w zw. z art. 6268 § 7 k.p.c., względnie w trybie art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece.” Wnioskodawca formułując skargę kasacyjną i jej uzasadnienie nie zauważył, że wnosząc o przyjęcie tej skargi do rozpoznania winien przedstawić przekonujące do tego uzasadnienie, które nie może stanowić jednocześnie uzasadnienia podstaw kasacyjnych, gdyż na tym etapie Sąd Najwyższy nie rozpoznaje sprawy merytorycznie. Z tej przyczyny według art. 6984 § 2 k.p.c. należy sporządzić wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, co skarżący w niniejszej sprawie uczynił, oraz ten wniosek uzasadnić, czego już nie uczynił. Usiłował zatem sprowadzić istotę skargi kasacyjnej do rozpoznania sprawy, z której rozstrzygnięcia jest niezadowolony, przez trzecią instancję sądową. Taką jednak skarga kasacyjna nie jest, pełniąc funkcję nadzwyczajnego środka odwoławczego ze ściśle określonymi podstawami kasacyjnymi i podobnie określonymi przesłankami, których spełnienie decyduje o przyjęciu skargi do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.). Skarżący, poza sformułowaniem i to dość skomplikowanie zagadnienia prawnego, które jego zdaniem jest istotne i wymaga zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, nie odniósł się w ogóle do tego zagadnienia, przenosząc je jakby na wywody merytoryczne związane z podstawą skargi, którą ograniczył do zarzutu opartego o art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c., nie powołując nawet tego przepisu, a ograniczając się jedynie do wskazania na art. 5191 § 1 k.p.c. Jest to jednak niewystarczające i mimo złożenia „uzupełnienia uzasadnienia skargi kasacyjnej” w piśmie z dnia 15 września 2016 r. nie została ona w tym zakresie uzupełniona. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, zgodnie z utrwalonym i znanym orzecznictwem Sądu Najwyższego oraz piśmiennictwem, które częściowo przypomina uczestnik w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wymaga profesjonalnego wywodu prawniczego, którego zadaniem jest przekonanie Sądu Najwyższego o potrzebie wypowiedzenia się w kwestii zagadnienia prawnego, dotychczas niewyjaśnionego, a istotnego dla rozpoznania konkretnej sprawy oraz mającego służyć rozwojowi prawa (cel publiczny skargi kasacyjnej). Ze względu na brak takiego wywodu w uzasadnieniu wniosku w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
4 Z tych względów należało na podstawie art. 3989 § 2 orzec jak w postanowieniu, rozstrzygając o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 98 w związku z art. 391 § 1, art. 13 § 2 i art. 39821 k.p.c. aj
Powiązane orzeczenia
- I CSK 3301/23 2024-08-20Czy dokumenty wykazujące brak bytu prawnego, osobowości prawnej, zdolności prawnej lub sądowej podmiotu (spółki prawa handlowego) na datę ponownego wpisania go do księgi wieczystej w charakterze wierzyciela hipotecznego…
- IV CSK 597/15 2016-02-25Czy kwestie podniesione w skardze kasacyjnej dotyczące wykreślenia hipoteki wpisanej po uprawomocnieniu się postanowienia o przysądzeniu własności, ale przed wpisem własności do księgi wieczystej, stanowią istotne zagadn…
- V CSK 491/18 2019-04-24Czy skarga kasacyjna dotycząca wpisu hipoteki przymusowej, oparta na zarzucie naruszenia art. 6268 § 2 k.p.c., może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli wnioskodawca nie wykazał istnienia istotnego z…
- II CSK 385/20 2021-06-30Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. w kontekście wniosku o wykreślenie hipoteki?
- V CSK 605/14 2015-05-07Czy skarga kasacyjna w sprawie sprostowania wpisu hipoteki łącznej w księdze wieczystej, dotycząca interpretacji art. 76 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz możliwości zastosowania tego przepisu w sytuac…
Powołane przepisy
art. 6268 § 1 KPCart. 31 ust. 2art. 228art. 13 § 2 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 6268 § 2art. 6268 § 1art. 6268 § 7 KPCart. 6984 § 2 KPCart. 3983 § 1 pkt 2 KPCart. 5191 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy