I CSK 5014/22

WyrokIzba Cywilna2023-07-13

Skład orzekający: Maciej Kowalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może być uznana za oczywiście uzasadnioną w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. w sytuacji, gdy skarżący jedynie wskazuje na kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa, ale nie wykazuje prima facie oczywistego naruszenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie przyjmuje skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) wymaga wykazania kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa, które jest widoczne prima facie, a nie jedynie wskazania na potencjalne naruszenie. Skarga kasacyjna nie może być oparta na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów.
Stan faktyczny
Powódka C. spółka z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który oddalił jej powództwo o zapłatę. Skarżąca upatrywała oczywistej zasadności skargi w naruszeniu przez sądy obu instancji art. 3531 k.c. w zw. z art. 65 § 1 i § 2 k.c. przez dokonanie wykładni pojęcia „bezusterkowego protokołu odbioru końcowego”. Sąd Apelacyjny uznał, że powódka nie dopełniła wymogów formalnych uzasadniających wypłatę z tytułu gwarancji, w tym nie przedstawiła bezusterkowego protokołu odbioru końcowego oraz nie wezwała wykonawcy do usunięcia wad.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powódki na rzecz pozwanej koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

I CSK 5014/22 POSTANOWIENIE 13 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Maciej Kowalski na posiedzeniu niejawnym 13 lipca 2023 r. w Warszawie, w sprawie z powództwa C. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. przeciwko G. spółce akcyjnej w W. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej C. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 20 kwietnia 2022 r., VII AGa 677/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanej 5400 zł (pięć tysięcy czterysta) złotych kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. (A.Z.) I CSK 5014/22 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W judykaturze i doktrynie wskazuje się, że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej (zob. np. postanowienia SN: z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147; z 22 marca 2007 r., III CZ 16/07; z 25 maja 2022 r., II USK 582/21). Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. „przedsądu,” ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie wystąpienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Mając powyższe na względzie podkreślić należy, że cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez prawidłowe powołanie i wyczerpujące uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które - zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. - będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. I CSK 5014/22 3 Zgodnie z art. 39813 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw, przy czym w granicach zaskarżenia bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 20 kwietnia 2022 r. powódka oparła wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Skarżąca upatruje oczywistej zasadności swojej skargi w fakcie, że Sądy obu instancji naruszyły w sposób rażący art. 3531 k.c. w zw. z art. 65 § 1 i § 2 k.c. przez dokonanie wykładni pojęcia „bezusterkowego protokołu odbioru końcowego” w sposób, który sprzeciwia się właściwości stosunku prawnego powstałego na kanwie gwarancji ubezpieczeniowej oraz zasadom współżycia społecznego. Taka interpretacja prowadzi, zdaniem powódki, do przyjęcia, że treść przedmiotowej gwarancji ubezpieczeniowej sprzeciwia się właściwości tego stosunku prawnego i zasadom współżycia społecznego, a więc godzi w art. 3531 k.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano, że aby skarga kasacyjna mogła zostać uznana za oczywiście uzasadnioną, nie wystarczy tylko wskazać kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa, lecz należy także wykazać, że doszło do takiego właśnie naruszenia – oczywistego i widocznego prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej oraz wynikającej już z treści skargi (zob. np. postanowienia SN: z 4 lipca 2019 r., V CSK 80/19, z 29 marca 2019 r., V CSK 321/18, z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. obejmuje przy tym jedynie uchybienia przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji w skardze kasacyjnej, o charakterze elementarnym, które polegają w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. Skarżąca nie przedstawiła przekonujących od razu, widocznych prima facie, twierdzeń wykazujących racje podważające rozstrzygnięcie poddane krytyce I CSK 5014/22 4 i zaskarżeniu. Na tym właśnie polega „oczywista” zasadność środka zaskarżenia w rozumieniu przyjętym w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. (zob. postanowienie SN z 17 grudnia 2019 r., IV CSK 307/19). Ponadto zaznaczyć należy, że mając na względzie argumenty powódki zawarte w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadnione jest twierdzenie, że zmierza ona w istocie do zakwestionowania dokonanej przez Sąd pierwszej i drugiej instancji oceny dowodów oraz poczynionych na tej podstawie ustaleń faktycznych. Zawarty natomiast w art. 3983 § 3 k.p.c. zakaz oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów oraz związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.) oznacza niedopuszczalność powoływania się przez skarżącą na wadliwość orzeczenia sądu drugiej instancji, polegającą na ustaleniu faktów lub niewłaściwie przeprowadzonej ocenie dowodów, również we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (zob. postanowienie SN z 15 października 2020 r., IV CSK 136/20). Sąd Apelacyjny ocenił, iż Sąd pierwszej instancji należycie zbadał okoliczności faktyczne sprawy i trafnie stwierdził brak przesłanek do wypłaty należności z tytułu gwarancji. Uznał, że powódka nie dopełniła wymogów formalnych uzasadniających wypłatę z tytułu gwarancji, wynikających z § 4 ust. 3 umowy gwarancji ubezpieczeniowej, które dotyczyły nie tylko przedstwienia bezusterkowego protokołu odbioru końcowego ale również braku wezwania zobowiązanego wykonawcy do usunięcia wad w konkretnym terminie, ze wskazaniem szczegółowej specyfikacji nieusuniętych wad fizycznych lub usterek w przedmiocie umowy i wyliczeniem kwoty roszczenia w odniesieniu do każdej pozycji tej specyfikacji. W sprawie nie zachodzi także nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1 k.p.c.). Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. I CSK 5014/22 5 O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. przy uwzględnieniu § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800, ze zm.). (A.Z.) [ł.n] I CSK 5014/22 6

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3984 § 2 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3531 KCart. 65 § 1art. 3983 § 3 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy