I CSK 5035/22

WyrokIzba Cywilna2023-09-19

Skład orzekający: Beata Janiszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. w sytuacji, gdy skarżący podnosi zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy o własności lokali oraz art. 386 § 4 k.p.c., a Sąd Najwyższy ocenia oczywistą zasadność skargi?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Argumentacja skarżącego dotycząca braku samodzielności lokalu nie odnosiła się do przesłanek prawnych, a zarzuty naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. nie wykazywały oczywistego charakteru ani nie przekładały się jednoznacznie na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Pozwany R.K. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego apelację w sprawie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli. Skarżący zarzucił naruszenie ustawy o własności lokali, twierdząc, że lokal nie jest samodzielny z powodu samowoli budowlanej powodów. Podniósł również naruszenie art. 386 § 4 k.p.c., wskazując na związanie Sądu drugiej instancji oceną prawną z wcześniejszego wyroku, mimo zmiany stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od R.K. na rzecz A.W. i W.W. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

I CSK 5035/22 POSTANOWIENIE 19 września 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Beata Janiszewska na posiedzeniu niejawnym 19 września 2023 r. w Warszawie w sprawie z powództwa A.W. i W.W. przeciwko R.K. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, na skutek skargi kasacyjnej R.K. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 21 marca 2022 r., I ACa 1582/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od R.K. na rzecz AW. i W.W. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Pozwany R.K. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, oddalającego apelację skarżącego w sprawie z powództwa A.W. i W.W. o zobowiązanie do złożenia bliżej określonego oświadczenia woli. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jako przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał oczywistą zasadność skargi. Podniósł, że zaskarżony wyrok narusza art. 2 ust. 1, 1a oraz 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (dalej: u.w.l.), gdyż pozwanemu nakazano złożenie oświadczenia woli w przedmiocie I CSK 5035/22 2 ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia tego prawa na pozwanych w sytuacji, w której przedmiotowy lokal nie jest samodzielny, gdyż powodowie – już po wydaniu zaświadczenia z art. 2 ust. 3 u.w.l. – w drodze samowoli budowlanej wyburzyli obudowę szachtu i przebudowali jego ścianę, czyli trwałą przegrodę wydzielającą lokal od przestrzeni wspólnej w obrębie budynku, niezgodnie z pozwoleniem na budowę i pozwoleniem na użytkowanie. W ocenie pozwanego w sprawie doszło także do oczywistego naruszenia art. 386 § 4 k.p.c., gdyż Sąd drugiej instancji wskazał, że pozostaje związany oceną prawną co do samodzielności spornego lokalu, wyrażoną przez Sąd drugiej instancji we wcześniejszym wyroku wydanym w tej samej sprawie. Tymczasem wówczas samodzielny charakter spornego lokalu nie był sporny, natomiast przy ponownym rozpoznaniu sprawy nastąpiła zmiana stanu faktycznego, gdyż biegły z zakresu budownictwa stwierdził, że powodowie dokonali samowoli budowlanej. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej prima facie sprzeczności przyjętej przez Sąd drugiej instancji wykładni lub zastosowania prawa z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji prawa. Wnoszący skargę powinien więc zawrzeć w uzasadnieniu wniosku wywód prawny wyjaśniający, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi i przedstawić odpowiednie argumenty (postanowienie SN z 5 września 2008 r., I CZ 64/08). Do przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie wskazanej przyczyny kasacyjnej nie jest wystarczające samo kwalifikowane naruszenie prawa przez Sąd drugiej instancji. W art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. mowa bowiem o oczywistej zasadności skargi, a nie o trafności zarzutu. Przytoczone przez skarżącego okoliczności powinny zatem jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła (postanowienie SN z 10 maja 2019 r., I CSK 768/18). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie odpowiada tym wymaganiom i sprowadza się do powtórzenia zarzutów kasacyjnych oraz skróconej, zmodyfikowanej wersji ich uzasadnienia. Skarżący nie przedstawił argumentacji wymaganej przy powołaniu się na przyczynę I CSK 5035/22 3 przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., zdolnej do przekonania o oczywistej - w podanym wyżej rozumieniu - zasadności skargi kasacyjnej. Pierwsza z okoliczności mających świadczyć o występowaniu w sprawie omawianej przyczyny kasacyjnej – brak samodzielności spornego lokalu – wiązana była z podnoszonym przez skarżącego faktem dokonania przez powodów samowoli budowlanej oraz z wyrażeniem przez biegłego opinii o nieaktualności zaświadczenia, o którym mowa w art. 2 ust. 3 u.w.l. Sąd Apelacyjny, zwracając uwagę na wadliwość sformułowania tezy dowodowej (s. 7 uzasadnienia wyroku), wyjaśnił jednak, że dla sprawy znaczenie ma nie to, czy wspomniane zaświadczenie jest aktualne, lecz to, czy sporny lokal nadaje się do prawnego wyodrębnienia (jest samodzielny) – tymczasem prace wykonane przez powodów, niezależnie od ich legalności i prawidłowości, nie wpłynęły na status lokalu jako samodzielnego. Jak zauważył Sąd drugiej instancji, ani z opinii biegłego, ani z pozostałego materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, aby sporny lokal przestał być trwale wydzielony lub nie nadawał się już do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. (s. 7-8 uzasadnienia). Argumentacja skarżącego, pozornie nakierowana na wykazanie niesamodzielności lokalu, w istocie dotyczy kwestii odmiennej niż samodzielność lokalu mieszkalnego, tzn. nie odnosi się do przesłanek unormowanych w art. 2 ust. 2 zd. 1 u.w.l. O oczywistej zasadności skargi kasacyjnej nie świadczą także ogólne wywody skarżącego do co naruszenia art. 386 § 6 k.p.c. Sąd Apelacyjny – wbrew stanowisku pozwanego – nie uchylił się bowiem od dokonania własnej oceny samodzielności spornego lokalu; przeciwnie, wyraził i uzasadnił swoje stanowisko, akcentując ponadto, że zasadnicze znaczenie dla orzeczenia prowadzącego do ustanowienia odrębnej własności lokalu ma nie zaświadczenie o samodzielności lokalu, lecz samodzielne ustalenie tego faktu przez sąd. Struktura uzasadnienia zaskarżonego wyroku świadczy o tym, że wysłowienie przekonania o związaniu oceną prawną wyrażoną we wcześniejszym wyroku stanowiło jedynie uzupełnienie argumentacji Sądu drugiej instancji, w ramach odniesienia się do twierdzeń dotyczących opinii biegłego. Pozwany nie zdołał zatem wykazać, by ewentualne naruszenie art. 386 § 6 k.p.c. nie tylko miało oczywisty charakter, lecz również w I CSK 5035/22 4 jednoznaczny sposób przekładało się na wynik sprawy, w stopniu przesądzającym o oczywistej zasadności wywiedzionej w sprawie skargi kasacyjnej. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że z motywów skargi kasacyjnej nie wynika, by zachodziły przyczyny określone w art. 3989 § 1 k.p.c., co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania. O kosztach orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy, ich wysokość ustalając na podstawie § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji postanowienia. M.M. [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2 ust. 1art. 2 ust. 3art. 386 § 4 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 2 ust. 2art. 386 § 6 KPCart. 3989 § 1 KPC§ 4§ 1 pkt 4§ 6§ 1§ 2 pkt 6

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy