I CSK 513/22

WyrokIzba Cywilna2022-08-19

Skład orzekający: Marcin Krajewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd, ustalając zakres ograniczonego prawa rzeczowego służebności, prawomocnie wpisanego w księdze wieczystej, może dokonywać wykładni wpisu stanowiącego orzeczenie w oparciu o reguły art. 65 k.c. oraz prowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia zakresu i treści służebności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. Wskazano, że wpis służebności gruntowej do księgi wieczystej ma charakter deklaratoryjny, a o rzeczywistej treści służebności decyduje umowa ustanawiająca służebność. Sąd Apelacyjny nie dokonywał wykładni wpisu, lecz umowy ustanawiającej służebność. Ponadto, skarżący nie przedstawił pogłębionego wywodu prawnego uzasadniającego istnienie istotnego zagadnienia prawnego.
Stan faktyczny
Powód domagał się zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z tunelu technicznego. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego. Powód wniósł skargę kasacyjną, kwestionując możliwość wykładni wpisu służebności w księdze wieczystej przy użyciu art. 65 k.c. oraz prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia zakresu służebności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 2700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 513/22 POSTANOWIENIE Dnia 19 sierpnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Krajewski w sprawie z powództwa […] Centrum […] spółki akcyjnej w B. przeciwko M. spółce akcyjnej w B. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 sierpnia 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt I AGa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z 24 lutego 2021 r. Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w B. z 24 czerwca 2020 r. w sprawie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z tunelu technicznego zlokalizowanego pod budynkiem położonym na działce, której użytkownikiem wieczystym był powód. Powód wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego o następującej treści: 2 „Czy sąd, ustalając zakres ograniczonego prawa rzeczowego służebności, prawomocnie wpisanego w dziale III księgi wieczystej, może dokonywać wykładni wpisu stanowiącego orzeczenie w oparciu o reguły art. 65 k.c. oraz prowadzić postępowanie dowodowe, w tym przeprowadzać dowód z zeznań świadków, w celu ustalenia zakresu i treści służebności?”. W ocenie powoda skarga kasacyjna jest również oczywiście uzasadniona, gdyż brak jest możliwości dokonywania wykładni orzeczeń sądowych, a takim jest prawomocny wpis w księdze wieczystej i zawarta w nim treść i zakres służebności, przy zastosowaniu art. 65 k.c. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie od powoda kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Skarga kasacyjna stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, wyrażającym się w szczególności w konieczności zapewnienia jednolitej wykładni i jednolitego stosowania prawa. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest wyłącznie problem o charakterze prawnym, a nie faktycznym lub wynikającym ze stwierdzonych przez skarżącego uchybień Sądu. Jego rozstrzygnięcie powinno stwarzać przy tym realne i poważne trudności, a także mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia innych spraw. Skarżący winien jest w tym przypadku przedstawić pogłębioną argumentację prawną, bowiem zagadnienie prawne musi mieć charakter ściśle jurydyczny, powstały na tle konkretnego przepisu prawa. Nie może ono odnosić się do subiektywnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (zob. postanowienia SN z 16 maja 2018 r., II CSK 15/18; z 24 3 kwietnia 2018 r., IV CSK 552/17; z 19 kwietnia 2018 r., I CSK 709/17; z 10 kwietnia 2018 r., I CSK 733/17). Skarżący nie wykazał występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego w powyższym rozumieniu. Ustalenia faktyczne nie obejmują treści wpisu służebności w księdze wieczystej i treści tej nie przedstawia również skarżący. Niezależnie jednak od tego, Sąd Apelacyjny nie dokonywał w niniejszej sprawie wykładni wpisu, a wykładni umowy ustanawiającej służebność. Wpis służebności gruntowej do księgi wieczystej ma charakter deklaratoryjny, w związku z czym co do zasady to właśnie umowa decyduje o rzeczywistej treści służebności. Skarżący nie przedstawił również pogłębionego wywodu prawnego, który przekonywałby o występowaniu w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. Formułując zagadnienie prawne, wskazał jednocześnie, że z tych samych względów skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, co nie mogło zasługiwać na uwzględnienie, gdyż istnienie wymagającego rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego z góry wyklucza oczywistość naruszenia prawa. Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 99 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. Suma zwrotu kosztów równa jest wynagrodzeniu radcy prawnego w wysokości wynikającej z § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. [as]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 65 KCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 99 KPCart. 108 § 1 KPCart. 39821 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2§ 10 ust. 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy