I CSK 5281/22

I CSK 5281/22 POSTANOWIENIE 8 września 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Dariusz Zawistowski na posiedzeniu niejawnym 8 września 2023 r. w Warszawie w sprawie z powództwa M.Ś. przeciwko W.Ś. i E.Ś. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej W.Ś. i E.Ś. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 29 marca 2022 r., I ACa 787/21, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Zgodnie z brzmieniem art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w następujących wypadkach: – w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, – istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, – zachodzi nieważność postępowania, – skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej I CSK 5281/22 2 doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa. Skarga kasacyjna pozwanych od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 29 marca 2022 r. zawiera wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania z powołaniem się na jej oczywistą zasadność, potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości oraz występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. Analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia prowadzi jednakże do stwierdzenia, że wskazane przez skarżących podstawy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zachodzą. Brak jest także podstaw by przyjąć, że w sprawie miała miejsce nieważność postępowania. Twierdzenie o istnieniu przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu jej oczywistej zasadności, nie znajduje bowiem dostatecznego uzasadnienia w świetle argumentacji przytoczonej w tym zakresie przez skarżących. W judykaturze utrwalone jest stanowisko, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej ma miejsce jedynie wówczas, gdy bez dokonania głębszej analizy dla przeciętnego prawnika jest oczywiste, że podstawy skargi zasługują na uwzględnienie, a zatem ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej i przesądza to o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi. Dla takiej oceny stanowisko przedstawione przez skarżącego, związane z zarzutem, że wstąpiły " liczne naruszenia prawa materialnego oraz procesowego mających wpływ na treść orzeczeń wydanych przez Sąd I Instancji oraz Sąd II Instancji", nie daje zaś podstaw. W orzecznictwie podkreśla się, że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia, nawet oczywistego, określonego przepisu nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia I CSK 5281/22 3 2003 r., I PK 227/02, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, z dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08). Powoływanie się przez skarżącego na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego wymaga odpowiedniego sformułowania tego zagadnienia, wskazania przepisów prawa, na których tle zagadnienie się wyłoniło oraz przedstawienia argumentacji jurydycznej uzasadniającej możliwość rozbieżnych ocen prawnych oraz istotności tego zagadnienia. Rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego o znaczeniu uniwersalnym, musi mieć jednocześnie także znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy, w której zagadnienie powstało. Argumentacja prawna powołana przez skarżących w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz przedmiot przedstawionych zagadnień dotyczących kwestii - " Czy w zakresie terminu „zwrotu rzeczy", jakim posługuje się przepis art. 719 k.c. oraz analogicznie art. 229 § 1 k.c. mieści się przypadek, w którym rozwiedziony prawomocnie małżonek wyprowadził się z nieruchomości budynkowej stanowiącej nakład na nieruchomość gruntową rodziców drugiego małżonka i dysponuje on roszczeniem o zwrot połowy wartości nakładów na nieruchomość? Czy w przypadku oddania nieruchomości to korzystania, a także ustalenia przez strony zakresu nakładów jakie będą ponoszone na nieruchomość oraz sposobu rozliczeń pomiędzy stronami z tytułu w/w nakładów, a przy tym przy założeniu złożenia przez właściciela nieruchomości ustnego zobowiązania do przeniesienia w przyszłości własności nieruchomości, będzie można tak ustalony stosunek umowny zakwalifikować jako umowę użyczenia? Czy prowadzenie przez strony wielomiesięcznych negocjacji w przedmiocie rozliczenia nakładów na nieruchomość pozwala na uznanie, że uchybienie terminowi przedawnienia roszczenia jest niezgodne z zasadami współżycia społecznego w przypadku upływu przeszło 2 lat od upływu terminu przedawnienia oraz ustalenia, że w wyniku uwzględnienia zarzutu przedawnienia dysponent roszczenia może zostać pozbawiony dobytku życia, którego dochodzenia świadomie zaniechał?" I CSK 5281/22 4 - nie pozwala zaś przyjąć, aby zagadnienia te mogły – z punktu widzenia okoliczności rozstrzyganej sprawy – być uznane za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie daje również podstaw do uznania, że istnieje potrzeba wykładni art. 229 § 1 w zw. z art. 118, art. 719, art. 118 i art. 5 k.c., w zakresie wskazanym przez skarżących, przy uwzględnieniu, że stosownie do art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadnia potrzeba dokonania wykładni przepisów prawa będąca następstwem rozbieżności w orzecznictwie sądów lub spowodowana poważnymi wątpliwości przy ich interpretacji. Skarżący nie wskazali w sposób przekonywający na istnienie tego rodzaju wątpliwości. Nie przedstawili także argumentacji pozwalającej stwierdzić, że występuje rozbieżność w orzecznictwie sądów w tym zakresie. Takie stwierdzenie wymaga przytoczenia przykładów orzeczeń wskazujących na rzeczywistą rozbieżność w wykładni, czego skarżący nie uczynili. Z tych względów w przedmiocie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania orzeczono jak w treści postanowienia (art. 3989 § 2 k.p.c.). [SOP] [ms]