I CSK 5436/22

WyrokIzba Cywilna2023-10-06

Skład orzekający: Grzegorz Misiurek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zawezwanie do próby ugodowej, złożony wyłącznie w celu przerwania biegu przedawnienia, może stanowić czynność bezpośrednio zmierzającą do dochodzenia roszczenia w rozumieniu art. 123 § 1 pkt 1 k.c. i tym samym przerwać bieg przedawnienia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżąca nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Wskazano, że skutek przerwy biegu przedawnienia w następstwie złożenia wniosku o zawezwanie do próby ugodowej następuje niezależnie od zawarcia ugody, jednakże nie powstaje, gdy wniosek został zwrócony, odrzucony lub postępowanie pojednawcze umorzone. Sąd Najwyższy potwierdził pogląd, że wniosek o zawezwanie do próby ugodowej nie stanowi czynności bezpośrednio zmierzającej do dochodzenia roszczenia, gdy jego celem jest jedynie wydłużenie okresu zaskarżalności wierzytelności przez doprowadzenie do przerwy biegu przedawnienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie zasiedzenia, wniesionego przez P. spółkę akcyjną. Spółka złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego. W skardze kasacyjnej spółka wniosła o jej przyjęcie do rozpoznania, powołując się na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, wskazując na art. 123 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy ocenił, że przesłanka ta nie została wykazana.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawczyni na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

I CSK 5436/22 POSTANOWIENIE 6 października 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Grzegorz Misiurek na posiedzeniu niejawnym 6 października 2023 r. w Warszawie w sprawie z wniosku P. spółki akcyjnej w W. z udziałem Skarbu Państwa - Prezydenta […] o stwierdzenie zasiedzenia, na skutek skargi kasacyjnej P. spółki akcyjnej w W. od postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z 26 kwietnia 2022 r., XXVII Ca 2654/21, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od wnioskodawczyni na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej tytułem kosztów postępowania kasacyjnego kwotę 2025,00 (dwa tysiące dwadzieścia pięć) zł z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia postanowienia wnioskodawczyni do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. I CSK 5436/22 2 Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania w oparciu o drugą spośród wymienionych przesłanek. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 13 czerwca 2008 r., sygn. akt III CSK 104/08, nie publ.; z 28 marca 2007 r., sygn. akt II CSK 84/07, nie publ.). Skarżąca wnioskodawczyni wskazała na potrzebę wykładni art. 123 § 1 k.p.c. Analiza wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, jego uzasadnienia, a także uzasadnień orzeczeń Sądów obu instancji, nie daje podstaw do uznania, że wskazana przesłanka została w sposób właściwy wykazana. Ubocznie należy zauważyć, że Sąd Najwyższy wyjaśnił już, iż skutek przerwy biegu przedawnienia w następstwie złożenia wniosku o zawezwanie do próby ugodowej następuje niezależnie od tego, czy ugoda została zawarta, czy też do jej zawarcia nie doszło. Skutek ten nie powstanie w sytuacji, w której wniosek o zawezwanie do próby ugodowej został zwrócony albo odrzucony lub postępowanie pojednawcze zostało umorzone. W reakcji zaś na zjawiska polegające na kierowaniu wezwań do próby ugodowej ewidentnie w celu uzyskania jedynie skutku przerwy przedawnienia, a nie w celu rzeczywistej realizacji roszczenia przez zawarcie ugody, sformułowano pogląd, że wniosek o zawezwanie do próby ugodowej nie stanowi czynności bezpośrednio zmierzającej do dochodzenia roszczenia w rozumieniu art. 123 § 1 pkt 1 k.c., gdy jego celem jest tylko wydłużenie okresu zaskarżalności wierzytelności przez doprowadzenie do przerwy biegu przedawnienia roszczenia. Zgodnie z tym zapatrywaniem, sąd powinien zawsze badać, czy pierwszy lub kolejny wniosek o zawezwanie do próby ugodowej stanowi czynność mogącą doprowadzić do realizacji roszczenia i jaki jest jej I CSK 5436/22 3 rzeczywisty cel. Badanie to następuje w postępowaniu o zasądzenie roszczenia objętego wcześniejszym wnioskiem (wnioskami) o zawezwanie do próby ugodowej, w konsekwencji podniesienia przez pozwanego zarzutu przedawnienia. Może ono prowadzić do konkluzji, że wniosek o zawezwanie do próby ugodowej nie spowodował przerwy biegu przedawnienia albo że wywołanie tej przerwy przez skorzystanie z wniosku o zawezwanie do próby ugodowej stanowiło nadużycie prawa podmiotowego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 12 marca 2020 r., IV CSK 582/18, OSNC-ZD D/2021, poz. 37). Mając powyższe na uwadze nie można przyjąć, że przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania została w sposób właściwy wykazana. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). [ał] (M.K.)

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 123 § 1 KPCart. 123 § 1 pkt 1 KCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy