I CSK 571/18

Sygn. akt I CSK 571/18 POSTANOWIENIE Dnia 26 kwietnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk w sprawie z powództwa M. P. przeciwko redaktorowi naczelnemu dziennika […] o opublikowanie sprostowania, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 kwietnia 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 13 kwietnia 2018 r., sygn. akt VI ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującego od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący redaktor naczelny dziennika „[…]” powołał się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), polegającą na tym, że sprostowanie, którego opublikowanie nakazał Sąd Apelacyjny, przekracza w sposób oczywisty objętość dozwoloną przepisami ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (jedn. tekst: Dz. U. z 2018 r., poz. 1914, dalej – „pr. pras.”). Wskazał również na naruszenie wymagania rzeczowego charakteru sprostowania (art. 31a ust. 1 pr. pras.). Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, powołanie się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej zakłada, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Sytuacja taka w szczególności istnieje wtedy, gdy bez wątpienia wystąpiły uchybienia, na które powołuje się skarżący, lub gdy jest pewne, że miały one wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia albo podniesione we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zarzuty oczywiście uzasadniają zasadność wniesionego środka zaskarżenia. Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez 3 potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Zarzucane uchybienia muszą zatem mieć kwalifikowany charakter i być dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000, V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52 i z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156). Bliższa analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwalała na stwierdzenie, by była ona – w przedstawionym rozumieniu – oczywiście uzasadniona. Pogląd, według którego żądane przez powoda sprostowanie przekraczało wymagania dotyczące objętości określone w art. 31 ust. 6 pr. pras., skarżący oparł na określonych założeniach co do tego, w jaki sposób – jego zdaniem – Sądy meriti powinny określić liczbę znaków składających się na materiał prasowy, którego dotyczyło sprostowanie, oraz liczbę znaków składających się na tekst sprostowania. W szczególności, zdaniem skarżącego, z materiału podlegającego sprostowaniu powinno zostać wyeliminowane środkowe z trzech następujących po sobie zdań składających się na treść materiału. Ponadto, w ocenie skarżącego oświadczenie, którego publikacji żądał powód, stanowiło zbiór dwóch sprostowań, a w konsekwencji objętość jego wstępu, dotyczącego czasu i miejsca publikacji, powinna być liczona dwukrotnie. Argumenty te stanowią wyraz własnej koncepcji prawnej skarżącego i mogłyby być rozważane w ramach badania zasadności podstaw kasacyjnych (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.). W zestawieniu z materiałem sprawy i motywami zaskarżonego wyroku nie pozwalały one jednak przyjąć, by zawarte w nim rozstrzygnięcie było wadliwe w stopniu ewidentnym i oczywistym, co stanowi założenie przyczyny kasacyjnej unormowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Do wadliwości takiej nie mogło prowadzić także przyjęte przez Sąd Apelacyjny stanowisko, że materiał prasowy objęty sprostowaniem zawierał jedno zdanie, do którego w ocenie skarżącego nie odnosiło się sprostowanie, zważywszy, że zdanie to identyfikowało powoda imieniem i nazwiskiem. 4 Za podstawę oczywistej zasadności skargi nie można było tym bardziej poczytywać zaniechania dwukrotnego uwzględnienia objętości wstępu sprostowania, mając na względzie kontekst prostowanych informacji i ich umiejscowienie w jednym materiale prasowym. Ocenę tę należało odnieść także do tych elementów wniosku, w których wskazywano na nierzeczowość sprostowania, pomijając, że uzupełnienie sprostowania o pożądane przez pozwanego fragmenty, przy jednoczesnej aprobacie dla preferowanego przezeń sposobu liczenia objętości tekstu sprostowania, mogłoby prowadzić w niektórych sytuacjach do utrudnień w realizacji funkcji rozważanej instytucji. Podkreślenia wymagało w tym kontekście, że dla stwierdzenia przyczyny kasacyjnej określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. nie jest wystarczające zaproponowanie przez skarżącego alternatywnej wykładni miarodajnych w sprawie przepisów bądź wytknięcie określonych naruszeń prawa materialnego lub procesowego, konieczne jest natomiast wykazanie, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest na tyle głęboko wadliwe, że jego utrzymanie w mocy nie jest do zaakceptowania z perspektywy publicznoprawnych celów, których realizacji służy skarga kasacyjna. Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. i art. 98 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. aj