I CSK 61/17

WyrokIzba Cywilna2017-06-23

Skład orzekający: Zbigniew Kwaśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w okolicznościach sprawy wystąpiły przesłanki do przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania, w szczególności czy istniało istotne zagadnienie prawne lub potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, albo czy skarga była oczywiście uzasadniona?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania, gdy nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Samo powoływanie się na interes społeczny jako przesłankę wyłączającą bezprawność naruszenia dobra osobistego, w kontekście ustalonego stanu faktycznego, nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości. Ocena prawna istnienia interesu społecznego w konkretnym stanie faktycznym nie jest tożsama z występowaniem istotnego zagadnienia prawnego.
Stan faktyczny
Powodowie domagali się ochrony dóbr osobistych. Pozwani wnieśli skargi kasacyjne od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego ich apelację. Sąd Najwyższy rozpoznał skargi kasacyjne na posiedzeniu niejawnym. W obu skargach kasacyjnych podniesiono zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego oraz istnienia istotnych zagadnień prawnych związanych z oceną interesu społecznego jako przesłanki wyłączającej bezprawność naruszenia dóbr osobistych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia obu skarg kasacyjnych do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 61/17 POSTANOWIENIE Dnia 23 czerwca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie z powództwa H. G. i A. S. przeciwko A. T. i W. sp. z o.o. w K. o ochronę dóbr osobistych, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 czerwca 2017 r., na skutek skarg kasacyjnych A. T. i W. sp. z o.o. w K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 lipca 2016 r., sygn. akt VI ACa (…), odmawia przyjęcia obu skarg kasacyjnych do rozpoznania. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze szczególnym, co potwierdza przepis art. 3981 § 1 i § 2 k.p.c. oraz reprezentatywne piśmiennictwo. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a ponadto gdy zachodzi nieważność postępowania lub gdy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przytoczone przesłanki ustawowe stanowią więc obligatoryjny i nieodzowny element oceny w tym stadium postępowania kasacyjnego. Badanie ich na 2 podstawie i w zakresie, przedstawionego w skargach kasacyjnych obu pozwanych uzasadnienia wniosków o przyjęcie ich do rozpoznania doprowadziło Sąd Najwyższy do konkluzji, że w żadnej ze skarg kasacyjnych nie wystąpiły przesłanki wymienione w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. W odniesieniu do skargi kasacyjnej pozwanej Spółki z o.o. to nie można uznać za wykazanie wystąpienia istotnych zagadnień prawnych sformułowania na s. 6-7 sześciu obszernych pytań, których uzasadnienie zostało rozwinięte na s. 10-17 skargi kasacyjnej. Problem dopuszczalności powoływania się na interes społeczny i brania go pod uwagę przy ocenie bezprawności naruszenia dobra osobistego został rozstrzygnięty m.in. w wydanym w tej sprawie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2016 r. (sygn. akt I CSK 231/15). Zachowania skutkujące możliwością wyłączenia ich bezprawności to przedmiot oceny prawnej przesłanki bezprawności, której to oceny nie można utożsamiać z występowaniem istotnego zagadnienia prawnego. Z kolei o oczywistej zasadności tej skargi kasacyjnej nie świadczy zarzut naruszenia art. 39820 k.p.c., sformułowany na s. 5 i 6 skargi kasacyjnej, a uzasadniony na s. 8-10 tej skargi. Sąd drugiej instancji na mocy art. 39820 k.p.c. związany jest wyłącznie wykładnią prawa dokonaną przez Sąd Najwyższy, a nie żadnymi wytycznymi. Wskazanie przez Sąd Najwyższy na możliwość uznania wyłączenia bezprawności z uwzględnieniem interesu społecznego było prezentacją możliwej oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego, a nie wiążącą Sąd Apelacyjny wykładnią prawa. Sąd Apelacyjny dokonując samodzielnej oceny prawnej na s. 23-25 uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie dopuścił się więc naruszenia art. 39820 k.p.c. Z kolei, w odniesieniu do skargi kasacyjnej pozwanej A. T., nie można uznać za wykazanie wystąpienia istotnego zagadnienia prawnego sformułowanie na s. 6-7 tej skargi pięciu pytań o ocenę interesu społecznego jako przesłanki wyłączającej bezprawność, a uzasadnionych obszernie na s. 9-15 skargi tej pozwanej. Nie jest istotnym zagadnieniem prawnym pytanie o możliwość dokonania przez Sąd swobodnej oceny prawnej istnienia interesu społecznego jako przesłanki 3 wyłączającej bezprawność naruszenia dobra osobistego w ustalonym w sprawie stanie faktycznym. Skarga kasacyjna pozwanej A. T. nie jest również oczywiście uzasadniona sformułowanym na s. 5-6 zarzutem naruszenia art. 39820 k.p.c., a uzasadnionym na s. 8-9. Wskazanie przez Sąd Najwyższy jedynie na możliwość dokonania oceny prawnej wyłączenia bezprawności określonego zachowania z uwzględnieniem szeroko pojętego interesu społecznego nie jest tożsame z dokonaniem wiążącej Sąd Apelacyjny wykładni prawa dokonanej przez Sąd Najwyższy. Zarzut ten nie może więc przesądzać o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia obu skarg kasacyjnych do rozpoznania.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3981 § 1art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 39820 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy