I CSK 61/17
WyrokIzba Cywilna2017-06-23
Skład orzekający: Zbigniew Kwaśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w okolicznościach sprawy wystąpiły przesłanki do przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania, w szczególności czy istniało istotne zagadnienie prawne lub potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, albo czy skarga była oczywiście uzasadniona?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania, gdy nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Samo powoływanie się na interes społeczny jako przesłankę wyłączającą bezprawność naruszenia dobra osobistego, w kontekście ustalonego stanu faktycznego, nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości. Ocena prawna istnienia interesu społecznego w konkretnym stanie faktycznym nie jest tożsama z występowaniem istotnego zagadnienia prawnego.Stan faktyczny
Powodowie domagali się ochrony dóbr osobistych. Pozwani wnieśli skargi kasacyjne od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego ich apelację. Sąd Najwyższy rozpoznał skargi kasacyjne na posiedzeniu niejawnym. W obu skargach kasacyjnych podniesiono zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego oraz istnienia istotnych zagadnień prawnych związanych z oceną interesu społecznego jako przesłanki wyłączającej bezprawność naruszenia dóbr osobistych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia obu skarg kasacyjnych do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 61/17 POSTANOWIENIE Dnia 23 czerwca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie z powództwa H. G. i A. S. przeciwko A. T. i W. sp. z o.o. w K. o ochronę dóbr osobistych, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 czerwca 2017 r., na skutek skarg kasacyjnych A. T. i W. sp. z o.o. w K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 lipca 2016 r., sygn. akt VI ACa (…), odmawia przyjęcia obu skarg kasacyjnych do rozpoznania. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze szczególnym, co potwierdza przepis art. 3981 § 1 i § 2 k.p.c. oraz reprezentatywne piśmiennictwo. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a ponadto gdy zachodzi nieważność postępowania lub gdy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przytoczone przesłanki ustawowe stanowią więc obligatoryjny i nieodzowny element oceny w tym stadium postępowania kasacyjnego. Badanie ich na
2 podstawie i w zakresie, przedstawionego w skargach kasacyjnych obu pozwanych uzasadnienia wniosków o przyjęcie ich do rozpoznania doprowadziło Sąd Najwyższy do konkluzji, że w żadnej ze skarg kasacyjnych nie wystąpiły przesłanki wymienione w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. W odniesieniu do skargi kasacyjnej pozwanej Spółki z o.o. to nie można uznać za wykazanie wystąpienia istotnych zagadnień prawnych sformułowania na s. 6-7 sześciu obszernych pytań, których uzasadnienie zostało rozwinięte na s. 10-17 skargi kasacyjnej. Problem dopuszczalności powoływania się na interes społeczny i brania go pod uwagę przy ocenie bezprawności naruszenia dobra osobistego został rozstrzygnięty m.in. w wydanym w tej sprawie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2016 r. (sygn. akt I CSK 231/15). Zachowania skutkujące możliwością wyłączenia ich bezprawności to przedmiot oceny prawnej przesłanki bezprawności, której to oceny nie można utożsamiać z występowaniem istotnego zagadnienia prawnego. Z kolei o oczywistej zasadności tej skargi kasacyjnej nie świadczy zarzut naruszenia art. 39820 k.p.c., sformułowany na s. 5 i 6 skargi kasacyjnej, a uzasadniony na s. 8-10 tej skargi. Sąd drugiej instancji na mocy art. 39820 k.p.c. związany jest wyłącznie wykładnią prawa dokonaną przez Sąd Najwyższy, a nie żadnymi wytycznymi. Wskazanie przez Sąd Najwyższy na możliwość uznania wyłączenia bezprawności z uwzględnieniem interesu społecznego było prezentacją możliwej oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego, a nie wiążącą Sąd Apelacyjny wykładnią prawa. Sąd Apelacyjny dokonując samodzielnej oceny prawnej na s. 23-25 uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie dopuścił się więc naruszenia art. 39820 k.p.c. Z kolei, w odniesieniu do skargi kasacyjnej pozwanej A. T., nie można uznać za wykazanie wystąpienia istotnego zagadnienia prawnego sformułowanie na s. 6-7 tej skargi pięciu pytań o ocenę interesu społecznego jako przesłanki wyłączającej bezprawność, a uzasadnionych obszernie na s. 9-15 skargi tej pozwanej. Nie jest istotnym zagadnieniem prawnym pytanie o możliwość dokonania przez Sąd swobodnej oceny prawnej istnienia interesu społecznego jako przesłanki
3 wyłączającej bezprawność naruszenia dobra osobistego w ustalonym w sprawie stanie faktycznym. Skarga kasacyjna pozwanej A. T. nie jest również oczywiście uzasadniona sformułowanym na s. 5-6 zarzutem naruszenia art. 39820 k.p.c., a uzasadnionym na s. 8-9. Wskazanie przez Sąd Najwyższy jedynie na możliwość dokonania oceny prawnej wyłączenia bezprawności określonego zachowania z uwzględnieniem szeroko pojętego interesu społecznego nie jest tożsame z dokonaniem wiążącej Sąd Apelacyjny wykładni prawa dokonanej przez Sąd Najwyższy. Zarzut ten nie może więc przesądzać o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia obu skarg kasacyjnych do rozpoznania.
Powiązane orzeczenia
- V CSK 608/15 2016-04-07Czy skarga kasacyjna, która nie wykazuje istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności, powinna zostać przyjęta do rozpozn…
- II CSK 287/16 2016-12-06Czy skarga kasacyjna w sprawie o ochronę dóbr osobistych spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy jest oczywiście uzasadniona?
- I CSK 178/15 2015-12-10Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne lub czy skarga jest oczywiście uzasadniona?
- V CSK 19/18 2018-06-19Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, ale nie przedstawia…
- V CSK 67/16 2016-06-29Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli nie wykazano istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności po…
Powołane przepisy
art. 3981 § 1art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 39820 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy