I CSK 6127/22

I CSK 6127/22 POSTANOWIENIE 28 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marta Romańska na posiedzeniu niejawnym 28 listopada 2023 r. w Warszawie w sprawie z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej w J. przeciwko Z.B. o orzeczenie wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, na skutek skargi kasacyjnej Z.B. od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z 10 marca 2022 r., II Ca 2015/21, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) przyznaje adwokat A.Z. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Kielcach kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) zł, powiększoną o podatek od towarów i usług we właściwej stawce, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną pozwanej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Ustawodawca wyraźne redakcyjnie wyodrębnił przesłanki tzw. przedsądu od tzw. podstaw kasacyjnych unormowanych w art. 3983 § 1 k.p.c., którymi jest naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszenie I CSK 6127/22 2 przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do przytoczonych przesłanek przedsądu, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z powołaniem się na jej oczywistą zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) „w zakresie podniesionych przez nią zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię” (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.), a także „w zakresie podniesionych przez nią zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy” (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.). Skarżąca stwierdziła też, że w niniejszej sprawie istnieje poważna wątpliwość dotycząca wykładni art. 4 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 11 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, „szczególnie w zakresie fakultatywnego orzeczenia wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu w zakresie, w którym przepis daje Sądowi możliwość orzeczenia wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu. W ocenie skarżącej winny istnieć jednolite ramy prawne, które pozwolą na jednoznaczne stwierdzenie czy możliwe jest orzeczenie przedmiotowego wygaśnięcia, czy też ramy prawne nie istnieją i powództwo powinno zostać oddalone”. Skarżąca odesłała w szczegółach do uzasadnienia zarzutu kasacyjnego. Skarżąca nieprawidłowo zredagowała wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego motywy, a obok niego - podstawy kasacyjne. Połączyła bowiem i wymieszała dwa wyodrębnione w art. 3984 § 1 k.p.c. oraz art. 3989 § 1 k.p.c. elementy konstrukcyjne, które dopiero łącznie stanowią o kompletności i zdatności do rozpoznania skargi kasacyjnej. W pierwszej kolejności nieprawidłowość ta charakteryzuje się niespójnością między treścią wniosku (zamieszczonego na s. 8) i jego uzasadnieniem (na s. 8v). Pomimo ich graficznego wyodrębnienia, weryfikację okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi I CSK 6127/22 3 kasacyjnej do rozpoznania uniemożliwia Sądowi Najwyższemu takie jej zredagowanie, że najpierw wymienione zostały przez skarżącą zarzuty, a następnie sformułowany został przez nią wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z odwołaniem się do art. 3984 § 2 k.p.c. i z jednoczesnym powołaniem się na podstawy kasacyjne z art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., a także z zaznaczeniem, że „zachodzi oczywista zasadność skargi kasacyjnej” przy jednoczesnym zaznaczeniu, że w sprawie występuje „istotna poważna wątpliwość orzecznicza”. W konsekwencji nie sposób jest stwierdzić, bez niedopuszczalnego na tym etapie postępowania badania podstaw skargi kasacyjnej, na czym miałaby polegać jej oczywista zasadność. Drugą z odnotowanych nieprawidłowości jest brak odniesienia zgłoszonej „istotnej poważnej wątpliwości orzeczniczej” do przesłanek art. 3989 § 1 k.p.c., ponieważ nie wiadomo czy skarżąca zmierzała do wykazania, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), czy do wykazania, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2). Wadliwość tę wzmacnia także trzecia niedoskonałość redakcyjna w konstrukcji skargi, wyrażająca się w sformułowaniu, że szczegółowe rozważania dotyczące „poważnej wątpliwości o charakterze orzeczniczym” zostaną przytoczone w uzasadnieniu zarzutu kasacyjnego. W tym przypadku nie sposób zatem odpowiedzieć na pytanie, na którą z okoliczności stanowiących przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca się powołuje i jakie jest jej uzasadnienie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono jak w postanowieniu. O wynagrodzeniu należnym pełnomocnikowi reprezentującemu pozwną z urzędu w postępowaniu kasacyjnym Sąd Najwyższy orzekł stosownie do § 2, § 4 ust. 1 i 3, § 8 pkt 6 w związku z § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2019 r., poz. 18). I CSK 6127/22 4 A.W. [ms]