I CSK 618/20
WyrokIzba Cywilna2021-01-28
Skład orzekający: Maria Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego apelację od postanowienia sądu pierwszej instancji o wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej, opartego na postanowieniu o zabezpieczeniu?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego apelację od postanowienia sądu pierwszej instancji o wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej, jeśli wpis ten służy wykonaniu lub dopełnieniu zabezpieczenia. W takim przypadku postępowanie wieczystoksięgowe nie jest samodzielnym postępowaniem nieprocesowym, lecz elementem stadium wykonawczego postępowania zabezpieczającego, a postanowienia o wpisie nie są postanowieniami co do istoty sprawy w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego oddalającego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego o wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej. Podstawą wniosku o wpis hipoteki było postanowienie sądu o zabezpieczeniu. Sąd Najwyższy rozpatrywał dopuszczalność skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 618/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 stycznia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z wniosku "P." Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego S.A. z siedzibą w W. przy uczestnictwie L. B. o wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej KW nr (…), na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 stycznia 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 6 kwietnia 2020 r., sygn. akt V Ca (…), odrzuca skargę kasacyjną. UZASADNIENIE W sprawie o wpis hipoteki przymusowej wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną od zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego w W. oddalającego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w W.. Zgodnie z art. 5191 § 1 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym skarga kasacyjna przysługuje od orzeczeń co do istoty sprawy oraz wymienionych w tym przepisie innych postanowień kończących postępowanie w sprawie. Przepis ten ma zastosowanie również do skarg kasacyjnych wnoszonych od orzeczeń wydawanych w postępowaniu wieczystoksięgowym, wobec czego skarga
2 kasacyjna jest też dopuszczalna od postanowień kończących to postępowanie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że do kręgu postanowień co do istoty sprawy nie należą postanowienia sądu drugiej instancji wydane w przedmiocie wpisu lub wykreślenia w księdze wieczystej dokonywane w związku z realizacją zabezpieczenia. Stanowisko to uzasadniane jest argumentami, że w takim przypadku wpis pełni tylko rolę zabezpieczającą, lub że postanowienia takiego wpisu nie kładą kresu czynnościom w zakresie uprawnień podmiotowych związanych z ustrojem ksiąg wieczystych lub nie powodują zmiany ujawnionych w księdze wieczystej praw podmiotowych (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2015 r., V CSK 579/14, nie publ., z dnia 14 czerwca 2018 r., V CSK 362/17, nie publ., z dnia 26 listopada 2019 r., V CSK 169/19, nie publ.). Gdy wpis do księgi wieczystej, którego podstawą jest sądowe postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia służy wykonaniu lub dopełnieniu zabezpieczenia, postępowanie wieczystoksięgowe nie pełni funkcji samodzielnego postępowania nieprocesowego lecz jest elementem stadium wykonawczego postępowania zabezpieczającego i podlega właściwym dla niego zasadom włącznie z kwestią zaskarżalności. Postanowienia o wpisie hipoteki przymusowej, którego podstawą jest postanowienie sądu w przedmiocie zabezpieczenia nie są postanowieniami co do istoty sprawy w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c., a zatem skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. W niniejszej sprawie wnioskodawca domagał się wpisania w dziale IV księgi wieczystej hipoteki przymusowej dołączając do wniosku postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 4 marca 2019 r., sygn. II Co (…) w przedmiocie zabezpieczenia. Wobec powyższych rozważań skarga kasacyjna jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. ke
Powiązane orzeczenia
- V CSK 362/17 2018-06-14Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna od postanowienia sądu drugiej instancji wydanego w przedmiocie wpisu hipoteki przymusowej w księdze wieczystej, dokonanego w związku z realizacją zabezpieczenia roszczenia?
- I CSK 278/25 2025-12-29Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji dotyczącego wpisu hipoteki przymusowej w księdze wieczystej, dokonanego w związku z realizacją zabezpieczenia roszczenia, w tym zabezpieczenia orze…
- I CSK 483/20 2021-01-29Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna od postanowienia sądu drugiej instancji wydanego w przedmiocie wpisu do księgi wieczystej dokonywanego w związku z realizacją zabezpieczenia?
- II CSK 506/20 2021-06-29Czy postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu hipoteki przymusowej do księgi wieczystej, ustanowionej w celu zabezpieczenia środka karnego, podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną?
- II CZ 33/18 2018-09-12Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego apelację od postanowienia sądu pierwszej instancji utrzymującego w mocy wpis roszczenia o ustanowienie hipoteki umownej w księdz…
Powołane przepisy
art. 5191 § 1 KPCart. 3986 § 3 KPC§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy