I CSK 619/13

WyrokIzba Cywilna2014-04-30

Skład orzekający: Wojciech Katner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca roszczeń reprywatyzacyjnych związanych z nacjonalizacją lasów może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli nie wykazano istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów w oparciu o ugruntowane orzecznictwo?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Powódka nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów w sposób uzasadniający przyjęcie skargi, zwłaszcza w kontekście istniejącego orzecznictwa Sądu Najwyższego i doktryny. Brak jest również interesu publicznego przemawiającego za przyjęciem skargi w celu wyjaśnienia problematycznych elementów systemu prawnego.
Stan faktyczny
Powódka dochodziła zapłaty od Skarbu Państwa kwoty ponad 9 milionów złotych z tytułu bezprawnej nacjonalizacji lasów. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację powódki. Przyczyną oddalenia było brak podstawy prawnej roszczeń. Powódka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym przepisów Konstytucji i Konwencji o Ochronie Praw Człowieka. Skarb Państwa wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powódki do rozpoznania i zasądził od powódki na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1800 zł tytułem części kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 619/13 POSTANOWIENIE Dnia 30 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z powództwa J. D. przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Skarbu Państwa o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 kwietnia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej powódki do rozpoznania i zasądza od powódki na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 1800,- (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem części kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 14 marca 2013 r. Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację powódki J. D. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 10 lipca 2012 r., którym oddalone zostało powództwo o zapłatę przez pozwany Skarb Państwa kwoty 9.365.000 złotych z tytułu bezprawnej nacjonalizacji lasów. Przyczyną oddalenia powództwa i apelacji był brak podstawy prawnej roszczeń powódki. W skardze kasacyjnej powódka zarzuciła wyrokowi Sądu Apelacyjnego naruszenie prawa materialnego, tj. art. 417 k.c. w związku z art. 77 ust. 1 i innymi przepisami Konstytucji poprzez niewłaściwą wykładnię, wobec bezczynności legislacyjnej w zakresie art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju. Z tym przepisem powiązany jest zarzut naruszenia art. 4171 k.c. w związku z art. 2 i 7 oraz innymi przepisami Konstytucji. Ostatni zarzut dotyczy naruszenia art. 417 k.c. w związku z powołanymi przepisami Konstytucji i art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w związku z art. 1 Protokołu nr 1 Konwencji poprzez brak zastosowania, a także uznanie legalności dekretu z 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa. Naruszenie przepisów postępowania dotyczy art. 386 § 4, art. 328 § 2, art. 229, art. 228 § 1 k.p.c. w związku z powołanym art. 7 ustawy z 2001 r. Skarżąca wniosła o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania. W odpowiedzi na skargę Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na niespełnienie przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania pełnomocnik skarżącej powołał się występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz na potrzebę wykładni przepisów (art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.). Obie podstawy dotyczą art. 7 powołanej ustawy z 2001 r. Zagadnienie prawne dotyczy wyjaśnienia, czy 3 wskazany przepis oznacza oświadczenie złożone w imieniu Państwa Polskiego, uznające co do zasady roszczenia dawnych właścicieli lasów. Potrzeba wykładni wskazanego przepisu odnosi się do zaniechania legislacyjnego i niewykonania art. 7 powołanej ustawy, daty wyrządzenia szkody i bezkarności „organów władz” i „bezradności władzy sądowniczej”, zwłaszcza że w odniesieniu do tzw. mienia zabużańskiego wydano przepisy regulujące rekompensaty. Samo sformułowanie wniosku i przyjęcie skargi wskazuje, że profesjonalny pełnomocnik skarżącej nie dostrzegł ugruntowanego i znanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, a także podobnych poglądów doktryny o tym, jaka powinna być treść wniosku i jego uzasadnienie. Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, dotycząc prawomocnych orzeczeń sądowych. W szczególności nie jest trzecią instancją. Zagadnienie prawne winno być zatem precyzyjnie sformułowane i uzasadnione w oparciu o orzecznictwo i stanowisko doktryny, stanowiąc profesjonalny wywód prawny. Nie wystarczy powołać się na wybrane orzeczenia, pomijając inne, zwłaszcza te, w których znalazła się już odpowiedź na podnoszoną kwestię prawną. Wykazał to pozwany w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Brak jest zatem interesu publicznego, który przemawiałby za przyjęciem skargi w celu wyjaśnienia problematycznych lub niejasnych elementów obowiązującego systemu prawnego. Nie została również wykazana rozbieżność w orzecznictwie sądów, rozpoznających podobne sprawy. Należy natomiast przyznać rację skarżącej, że nie jest wystarczająco uregulowana sytuacja w całym zakresie tzw. roszczeń reprywatyzacyjnych, jednak to nie oznacza odpowiedzialności cywilnej, która mogła powstać w okolicznościach niniejszej sprawy, nie uzasadniając jej ponownego badania poprzez zgłoszony wniosek. Z tych względów należało na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzec jak w postanowieniu, rozstrzygając o kosztach należnych od skarżącej na rzecz pozwanego z zastosowaniem art. 102 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. [aw]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 417 KCart. 77 ust. 1art. 7art. 4171 KCart. 2art. 14art. 1art. 386 § 4art. 328 § 2art. 229art. 228 § 1 KPCart. 3989 § 1 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy