I CSK 623/26

I CSK 623/26 POSTANOWIENIE 16 października 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Władysław Pawlak na posiedzeniu niejawnym 16 października 2026 r. w Warszawie w sprawie z wniosku F. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. z udziałem A. P. o wpis, na skutek skargi kasacyjnej F. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z 10 czerwca 2025 r., II Ca 1294/24, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wnioskodawca – F. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. wnioskiem z 9 grudnia 2022 r. wniosła o wykreślenie z działu IV księgi wieczystej KW nr […] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Krakowa Podgórza w Krakowie, hipoteki umownej nr […] ustanowionej na rzecz R. spółki prawa cypryjskiego oraz hipoteki przymusowej nr […] ustanowionej na rzecz M. G. na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie z 2 września 2019 r. (sygn. akt VIII GUp 66/13/S). Referendarz Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa Podgórza w Krakowie dnia 20 marca 2023 r. dokonał wpisu zgodnie z powyższym wnioskiem, tj. wykreślił z działu IV księgi wieczystej KW nr […] hipotekę umowną nr […] wraz z wpisem zajęcia wierzytelności zabezpieczonej hipoteką umowną nr […] dokonanego przez Komornika Sądowego I CSK 623/26 2 przy Sądzie Rejonowym w Otwocku, […] (sygn. akt Km […]), jak również hipotekę przymusową nr […]. Jako podstawę wpisu wskazano postanowienie z 2 września 2019 r., w przedmiocie zakończenia postępowania przez Sąd Rejonowy dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie (sygn. akt […]). Zawiadomienie o powyższym wpisie w księdze wieczystej KW nr […] nie zostało doręczone uczestnikowi postępowania – A. P., który następczo wniósł nań skargę na orzeczenie referendarza sądowego, w części dotyczącej wykreślenia hipoteki umownej nr […] wraz z zajęciem wierzytelności zabezpieczonej hipoteką na podstawie zajęcia wierzytelności dokonanego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Otwocku, […] (sygn. akt Km […]). Skarżący, we wnioskach powyższej skargi wniósł o uchylenie tego wpisu w zaskarżonej części i oddalenie wniosku w tym zakresie. Skarżący zarzucił, iż przy dokonywaniu wpisu pominięto okoliczność likwidacji spółki R. spółki prawa cypryjskiego w 2015 roku. Odnośnie do okoliczności stanu faktycznego sprawy księga wieczysta KW nr […] prowadzona jest przez Sąd Rejonowy dla Krakowa Podgórza w Krakowie dla położonej w Krakowie nieruchomości gruntowej składającej się z działki o nr.: […]. Wskazana nieruchomość jest zabudowana budynkiem hotelowym posadowionym przy ul. P.[…] W dziale II księgi wieczystej jako właściciel nieruchomości ujawniony jest Skarb Państwa, zaś jako użytkownik wieczysty nieruchomości – F. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. W dziale IV tej księgi wieczystej według stanu na chwilę złożenia wniosku o wpis (9 grudnia 2022 r.) ujawniona była, w szczególności, hipoteka obciążająca prawo użytkowania wieczystego – to jest hipoteka umowna nr […] na rzecz R. spółki prawa cypryjskiego z siedzibą w N. (Cypr) zabezpieczająca spłatę kwoty głównej, wierzytelności, odsetek i kosztów dochodzenia roszczeń z tytułu umowy rozliczeniowej z 29 czerwca 2012 r.; która to wierzytelność hipoteczna była przedmiotem zajęcia na podstawie zajęcia wierzytelności dokonanego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Otwocku, […] sygn. akt Km […]) — hipoteka wykreślona wpisem z 20 marca 2023 r., a następnie przywrócona pod nr […] wpisem z 22 marca 2024 r. Hipoteka umowna nr […] została ujawniona w dziale IV księgi wieczystej […] na wniosek z 30 listopada 2012 r., postanowieniem z 20 sierpnia 2013 r., którego podstawą stanowiło oświadczenie spółki E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o ustanowieniu hipoteki celem zabezpieczenia roszczeń pieniężnych spółki R.. Następczo w dziale IV tejże księgi ujawniono zajęcie wierzytelności hipotecznej I CSK 623/26 3 przysługującej R. na rzecz wierzyciela – A. P. (obecnie uczestnik postępowania). Wpisu dokonano 21 grudnia 2016 r. na podstawie zajęcia wierzytelności dokonanego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Otwocku […] dnia 10 grudnia 2014 roku w sprawie egzekucyjnej […] z wniosku wierzyciela A. P. przeciwko dłużnikowi R.. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie z 1 października 2013 r. ogłoszono upadłość likwidacyjną E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., która to Spółka po zakończeniu postępowania upadłościowego zmieniła firmę na – F. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (aktualnie wnioskodawca). R. spółka prawa cypryjskiego z siedzibą w N. została rozwiązana 21 stycznia 2015 r., co ujawniono w rejestrze spółek cypryjskich. Sąd Rejonowy dla Krakowa Podgórza w Krakowie postanowieniem z 21 marca 2024 r. po uprzednim rozpoznaniu skargi uczestnika postępowania – A. P. na wpis dokonany przez referendarza sądowego 20 marca 2023 r. w księdze wieczystej […], w zakresie wykreślenia hipoteki umownej numer […] wraz z zajęciem wierzytelności zabezpieczonej wskazaną hipoteką, w szczególności, uchylił ten wpis oraz oddalił wniosek o wpis w tym zakresie (pkt I). Apelację od tego postanowienia Sądu I instancji wniósł wnioskodawca – F. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., zaskarżając to postanowienie w części, to jest w punkcie I tiret 1 i tiret 2 sentencji rozstrzygnięcia. W apelacji zaskarżonemu postanowieniu Sądu Rejonowego dla Krakowa Podgórza w Krakowie z 21 marca 2024 r. skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania - art. 518 1 § 4 k.p.c. w zw. z art. 6261 § 2 k.p.c., art. 6267 § 1 i § 2 k.p.c. i art. 62610 k.p.c., art. 62612 § 1 i 3 k.p.c. i art. 6268 § 2 k.p.c. poprzez niewłaściwe uznanie, iż A. P. jest uczestnikiem postępowania i w konsekwencji uwzględnienie jego skargi na orzeczenie referendarza sądowego. W uzasadnieniu apelacji skarżący podniósł, iż nie istnieje wierzytelność R. spółki prawa cypryjskiego z siedzibą w N., albowiem Syndyk masy upadłości odmówił uznania wierzytelności R. spółki prawa cypryjskiego z siedzibą w N. wobec uczestnika postępowania, gdyż wierzytelność ta nie mogła być przedmiotem przelewu z 29 czerwca 2012 r. na rzecz spółki - R. W ocenie Sądu Okręgowego w Krakowie apelacja wnioskodawcy – F. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. była bezzasadna. Jak wskazał I CSK 623/26 4 Sąd odwoławczy, skarżący - dłużnik powoływał się na fakt nieistnienia wierzytelności R. spółki prawa cypryjskiego z siedzibą w N. i wskazywał, że Syndyk wraz z listą wierzytelności wyłożoną zarządzeniem Sędziego Komisarza z 27 listopada 2014 r., (sygn. akt […]) odmówił uznania wierzytelności R. spółki prawa cypryjskiego z siedzibą w N. stwierdzając, że wierzytelność ta nie mogła być przedmiotem przelewu z 29 czerwca 2012 r. na rzecz Spółki R. Sąd II instancji zauważył, że argumentacja ta podniesiona została po raz pierwszy, a ponadto wskazał też, że w aktach stosownej księgi wieczystej brak jakichkolwiek dokumentów na potwierdzenie tych okoliczności. Sąd II instancji podkreślił, że zapoznawszy się z całością dokumentacji zgromadzonej w aktach i dokumentach księgi wieczystej nr […], ostatecznie nie stwierdził, aby zalegały tam właściwe dokumenty świadczące o nieistnieniu wierzytelności. W rezultacie, Sąd II instancji, między innymi, stwierdził, że argumentacja skarżącego wnioskodawcy w realiach przedmiotowej sprawy mogłaby mieć znaczenia dla rozpoznania apelacji, pod warunkiem, że okoliczności te zostałyby wykazane dokumentami złożonymi przy wniosku o wykreślenie wpisu hipoteki, bądź dokumentami znajdującym się w aktach księgi wieczystej. Ostatecznie Sąd Okręgowy w Krakowie postanowieniem z 10 czerwca 2025 r. oddalił apelację F. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. Wnioskodawczyni – F. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. skargą kasacyjną zaskarżyła postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z 10 czerwca 2025 r. w całości. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia Sądu II instancji wnioskodawczyni oparła na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, tj.: art. 387 § 21 w zw. z art. 3271 § 1 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.; art. 386 § 4 k.p.c.; art. 5181 § 4 k.p.c. w zw. z art. 6261 § 2 k.p.c., art. 6267 § 1 i § 2 k.p.c. i art. 62610 k.p.c., art. 62612 § 1 i § 3 k.p.c. i art. 6268 § 2 k.p.c. oraz na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego, tzn.: art. 94 ustawy o księgach wieczystych i hipotece; art. 292 ust. 1 i 2 w zw. z art. 295 prawa upadłościowego i naprawczego w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. We wnioskach skarżąca domagała się, w szczególności, przyjęcia jej skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na występowanie przyczyny kasacyjnej – istotnego zagadnienia prawnego oraz ze względu na oczywistą zasadność skargi (art. 3984 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3989 § 1 pkt. 1 oraz 4 k.p.c. oraz w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). I CSK 623/26 5 W ocenie skarżącej w sprawie zmaterializowało się istotne zagadnienie prawne wyrażające się w pytaniu: „Czy status uczestnika postępowania wieczystoksięgowego przysługuje posiadaczowi wierzytelności zabezpieczonej na wierzytelności hipotecznej, która wpisana jest do księgi wieczystej, mimo że wcześniej doszło do przeniesienia własności tej wierzytelności na inny podmiot”. Jak wyjaśniła strona skarżąca zagadnienie to sprowadzało się do oceny znaczenia wpływu rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych wynikającej z art 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz wpływu ustanowienia hipoteki na istnienie wierzytelności, która nie mogła być przedmiotem zabezpieczenia. Tytułem wykazania powołanej w skardze kasacyjnej przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. skarżąca, w szczególności stwierdziła, że wobec niewątpliwego zawarcia umowy podporządkowania z 5 października 2011 r. m.in. przez Bank1 S.A. (poprzednik Bank S.A.), E. sp. z o.o., oraz A. S.A., R. w N., E. sp. z o.o.1 oraz T. sp. z o.o. nie sposób zaprzeczyć skuteczności przelewu wierzytelności z tytułu pożyczki na rzecz Bank S.A., jako wierzytelności podporządkowanej, w trybie zabezpieczenia spłaty kredytu udzielonego przez Bank S.A. na rzecz E. sp. z o.o. Jak wskazała wnioskodawczyni, z okoliczności tej wprost wynikało, że wierzytelność ta nie mogła być przedmiotem przelewu z 29 czerwca 2012 r. na rzecz R. , jako że od dnia zawarcia umowy podporządkowania A. S.A. nie była już wierzycielem. Stał się nim Bank S.A. i tylko ten Bank mógł skutecznie cedować tę wierzytelność. Wszystkie te okoliczności, zdaniem strony skarżącej, determinowały potrzebę przyjęcie jej skargi kasacyjnej do rozpoznania. We wnioskach skargi wnioskodawczyni, między innymi, domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie w całości oraz przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania z uwagi na nierozpoznanie istoty sprawy, ewentualnie, w przypadku uznania zarzutów naruszenia przepisów postępowania za nieuzasadnione przy jednoczesnym uznaniu zarzutów naruszenia prawa materialnego za oczywiście uzasadnione, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia Sądu I instancji, domagając się wykreślenia z działu IV księgi wieczystej […] hipoteki umownej na sumę 8 500 000 zł ustanowionej na rzecz R. spółki prawa cypryjskiego siedzibą w N. oraz wpisu zajęcia wierzytelności zabezpieczonej hipoteką umowną dokonanego przez Komornika Sądowego w Otwocku […] w sprawie […]. I CSK 623/26 6 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Jakkolwiek ewentualny następca prawny spółki cypryjskiej R. w N. (tj. Republika Cypryjska względnie Skarb Państwa na podstawie art. 25e ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym) nie brał udziału w postępowaniu (art. 6261 9 § 1 k.p.c. 2 k.p.c.), ale nie miała miejsca brana pod uwagę z urzędu przez Sąd Najwyższy nieważność postępowania odwoławczego (art. 39813 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.) bowiem w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 20 kwietnia 2010 r., III CZP 112/09, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że niewzięcie przez zainteresowanego udziału w sprawie rozpoznawanej w postępowaniu nieprocesowym nie powoduje nieważności postępowania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, Nr 4, poz. 53). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). I CSK 623/26 7 Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej skarżąca oparła na przesłankach uregulowanych art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Przesłanki te nie zostały jednak spełnione. Według ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych podobnych spraw (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001, II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11, z dnia 11 stycznia 2002, III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, nie publ., z dnia 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16, nie publ.). W sytuacji, gdy uprawnienie A. P. zostało ujawnione w księdze wieczystej, zaś żądanie wniosku miało wpływ na dalszy byt tego prawa, to udział A. P. w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika w świetle art. 6261 § 2 k.p.c. nie mógł budzić wątpliwości. Ponadto w postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne powoływanie nowych faktów i dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). W związku z powyższym nie miały znaczenia prawnego załączone do skargi kasacyjnej dowody z dokumentów, których nie ma też w aktach księgi wieczystej (tom I-X) j i z formalnego punktu widzenia nie mogły być objęte podstawą faktyczną rozstrzygnięcia. Niezależnie od tego skarżąca pomija istotę postępowania wieczysto-księgowego i zakres kognicji sądu w tego typu postępowaniu. Otóż stosownie do art. 6268 § 2 k.p.c. rozpoznając wniosek o wpis sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono pogląd, że art. 6268 § 2 k.p.c. zawiera pełną regulację przebiegu postępowania wieczysto-księgowego, tak w zakresie przebiegu postępowania dowodowego jak i podstaw orzekania. W związku z tym wyłączną podstawą ustaleń faktycznych i prawnych sądu przy rozpoznawaniu wniosku o wpis w księdze wieczystej jest jedynie treść wniosku, treść dołączonych do niego dokumentów i treść księgi wieczystej (zob. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2009 r. - zasada prawna - III CZP 80/90, OSNC 2010, I CSK 623/26 8 nr 6, poz. 84, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2003 r., I CKN 152/01, OSNC 2004, nr 6, poz. 92). W postępowaniu wieczysto-księgowym kontroli sądu podlega również skuteczność materialno-prawna czynności prawnej, która stanowi podstawę wpisu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 1955 r., II CO 116/54, OSN 1956, nr 1, poz. 15; z dnia 11 czerwca 2008 r., V CSK 17/08, nie publ.; z dnia 7 grudnia 2011 r., II CSK 604/10, nie publ.). Wynika to ze szczególnej roli sądu w przeciwdziałaniu dokonywania wpisów sprzecznych z rzeczywistym stanem rzeczy. Księgi wieczyste są publicznym rejestrem praw dotyczących nieruchomości i dlatego ich funkcje muszą być rozpatrywane z punktu widzenia interesu publicznego, a jest nim zasada bezpieczeństwa obrotu prawnego. Nie znajduje uzasadnienia ograniczenie roli sądu w postępowaniu o wpis w księdze wieczystej do organu rejestrowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2011 r., IV CSK 123/11, nie publ.). Przepis art. 6288 § 2 k.p.c. należy łączyć jedynie z ograniczeniem środków dowodowych, z jakich można korzystać w postępowaniu o wpis (zob. też postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 marca 2004 r., III CK 331/02 nie publ.; z dnia 15 grudnia 2005 r., V CK 54/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 138; z dnia 11 czerwca 2008 r., V CSK 17/08, nie publ.). W postępowaniu wieczysto-księgowym należy odróżnić pojęcie „stanu rzeczy” rozumianego jako treść wniosku, księgi wieczystej, treść i forma dokumentów tworzących stan będący podstawą wpisu, od pojęcia „stanu prawnego” wymagającego zbadania pod względem formalnym i materialno-prawnym dokumentów stanowiących podstawę wpisu. Dla wyjaśnienia „stanu prawnego” może być niezbędne również zbadanie dokumentów dołączonych do skargi na czynność referendarza lub apelacji, względnie zbadanie wskazywanych w środkach odwoławczych okoliczności wynikających z innych ksiąg wieczystych, mających znaczenie dla prawidłowości zaskarżonego wpisu. Wynika to ze szczególnej roli sądu w przeciwdziałaniu dokonywania wpisów sprzecznych z rzeczywistym stanem rzeczy. Księgi wieczyste są publicznym rejestrem praw dotyczących nieruchomości i dlatego ich funkcje muszą być rozpatrywane z punktu widzenia interesu publicznego, a jest nim zasada bezpieczeństwa obrotu prawnego. Istnienie możliwości usunięcia niezgodności stanu ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w drodze powództwa przewidzianego w art. 10 u.k.w.h. nie powinno jednak wyłączać obowiązku sądu zapobiegania dokonywaniu wpisów niezgodnych z rzeczywistym stanem prawnym, zwłaszcza gdy sąd ma I CSK 623/26 9 stosowną wiedzę odnoście do przeszkód wykluczających wnioskowany wpis. Oznacza to, że stan prawny ujawniony w księdze wieczystej powinien być stanem pewnym, wynikającym ze zdarzeń lub czynności prawnych, które nie budzą wątpliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2007 r., V CSK 295/07, nie publ.). Nie znajduje uzasadnienia ograniczenie roli sądu w postępowaniu o wpis w księdze wieczystej do organu rejestrowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2011 r., IV CSK 123/11, nie publ.). W uchwale składu 7 sędziów z dnia 25 lutego 2016 r., III CZP 86/15 (OSNC 2016, nr 7-8, poz. 81), Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepis art. 6288 § 2 k.p.c. nie wyłącza możliwości brania przez sąd pod uwagę przy rozstrzyganiu wniosku o wpis do księgi wieczystej okoliczności znanych mu urzędowo, w świetle których istnieje przeszkoda do żądanego wpisu (por. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2010 r., II CSK 661/09, OSNC 2011, nr 1, poz. 12). W judykaturze ukształtował się pogląd, że wystąpienie przeszkody w rozumieniu art. 6269 k.p.c. należy wiązać z zaistnieniem takiego zdarzenia, które mimo formalnego wykazania przez wnioskodawcę podstawy wpisu, nie zezwala z punktu widzenia prawa na jego dokonanie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2010 r., II CSK 661/09). Przepis art. 6288 § 2 k.p.c. należy łączyć jedynie z ograniczeniem środków dowodowych, z jakich można korzystać w postępowaniu o wpis (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 marca 2004 r., III CK 331/02 nie publ.; z dnia 15 grudnia 2005 r., V CK 54/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 138; z dnia 11 czerwca 2008 r., V CSK 17/08, nie publ.). Możliwość wykazania istnienia przeszkód do dokonania wpisu nie skutkuje przekroczeniem kognicji sądu w postępowaniu wieczysto-księgowym i nie uzasadniania zarzutu zastępowania sądu orzekającego w procesie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2009 r., II CSK 4/09, nie publ.). Dokumenty znane sądowi wieczysto-księgowemu na skutek przedłożenia ich przez skarżącego uczestnika podlegają ocenie na tych samych zasadach jak dokumenty dołączone do wniosku, który jest przedmiotem rozpoznania. Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt. 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga I CSK 623/26 10 kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14, nie publ.). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15 nie publ. i przywołane tam orzecznictwo). W kontekście wyżej nakreślonej kognicji sądu wieczysto-księgowego skarżąca we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie wykazała, aby składając wniosek o wykreślenie hipoteki umownej nr […] (k. 807 i n.) dołączyła dokumenty, względnie powołała się na inne dokumenty, w dodatku znajdujące się w aktach księgi wieczystej, które czyniłyby jej wniosek zasadnym. Dlatego też mając na uwadze pisemne motywy orzeczenia Sądu odwoławczego brak podstaw do podzielenia tezy skarżącej, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna w rozumieniu przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania. Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. [PG] [r.g.]