I CSK 628/22

WyrokIzba Cywilna2022-03-24

Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może być oparta na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów, a jeśli tak, to w jakich okolicznościach?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną, jeśli nie spełnia ona wymogów formalnych, w szczególności gdy opiera się na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów, co jest niedopuszczalne na gruncie art. 3983 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową ani sądem faktu, a jego rolą jest badanie prawa, a nie ponowna analiza materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w G. dotyczącego ustanowienia służebności przesyłu. Skarga kasacyjna została oparta na zarzutach dotyczących błędnych ustaleń faktycznych i wadliwej oceny dowodów przez Sąd Okręgowy. Wnioskodawczyni domagała się przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. (nieważność postępowania).
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawczyni i oddalił wniosek uczestnika postępowania o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 628/22 POSTANOWIENIE Dnia 24 marca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z wniosku D. W. z udziałem P. […] spółki akcyjnej w K. ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 marca 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt III Ca […], 1) odrzuca skargę kasacyjną, 2) oddala wniosek uczestnika postępowania o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną wnioskodawczyni D. W. od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 26 stycznia 2021 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych 2 funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została spełniona. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności wyroku z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni (por. m. in. postanowienia SN z dnia 8 marca 2002 r., sygn. akt I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100, z dnia 10 stycznia 2003 r., sygn. akt V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca powołała się na sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym, przytoczyła własną ocenę stanu faktycznego i własną ocenę dowodów. Nie wskazała, jakiego konkretnie zarzutu apelacyjnego Sąd Okręgowy nie rozpoznał, a tym bardziej, jaki to miało wpływ na rozpoznanie sprawy. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, a także uzasadnienie zarzutów podniesionych w podstawie kasacyjnej sprowadza się jedynie do polemiki z ustalonym w sprawie stanem faktycznym i do przedstawienia wniosków, jakie w ocenie skarżącej powinien wywieść Sąd Okręgowy na podstawie zgromadzonych dowodów. Taka konstrukcja skargi kasacyjnej nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 3984 k.p.c. i istocie tego wysoce sformalizowanego nadzwyczajnego środka zaskarżenia. 3 Nie jest rolą Sądu Najwyższego analizowanie materiału dowodowego. Sąd Najwyższy nie jest sądem faktu, lecz sądem prawa. Należy przypomnieć, że Sąd Najwyższy jest związany ustalonym w sprawie stanem faktycznym, o czym wyraźnie stanowi art. 39813 § 2 k.p.c., a podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.). Wobec powyższego, na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. Zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek o przyznanie uczestnikowi od wnioskodawczyni zwrotu kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego podlega oddaleniu wyłącznie z tej przyczyny, że w odpowiedzi wniósł on jedynie o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a w przypadku przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, o jej oddalenie i z tymi żądaniami związany był wniosek o zasądzenie kosztów postępowania. Skutkuje to tym, że koszty sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę nie mogą być uznane za koszty celowej obrony w razie odrzucenia skargi kasacyjnej. Wniosek o ich zasądzenie związany był z innym oczekiwanym rozstrzygnięciem (por. m. in. postanowienia SN z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt II CSK 77/14, OSNC 2015, nr 7 – 8, poz. 91, Biuletyn SN 2014, nr 9, s. 9 – 10, z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt III SK 23/13, z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II CSK 397/12, www.sn.pl).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3984 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 3986 § 3 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 4§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy