I CSK 6330/22

I CSK 6330/22 POSTANOWIENIE Dnia 29 marca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Łochowski w sprawie z powództwa E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ż. przeciwko J. w V. i A. M. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, na posiedzeniu niejawnym 29 marca 2023 r. w Izbie Cywilnej w Warszawie, na skutek skargi kasacyjnej E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ż. od wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku z 31 maja 2022 r., IV Ca 625/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ż. na rzecz J. w V. 3750 (trzy tysiące siedemset pięćdziesiąt) zł zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Powód E. sp. z o.o. w Ż. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku z 31 maja 2022 r., zaskarżając ten wyrok całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne: 1) Czy art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 1728) pozwala na ustanowienie hipoteki, z której treści wynika, że zabezpiecza ona wierzytelność z weksla w sytuacji, gdy weksel na moment ustanowienia hipoteki był wekslem niezupełnym? I CSK 6330/22 2 2) Czy podstawą wpisu hipoteki może być wniosek obejmujący oświadczenie o ustanowieniu hipoteki złożone w formie aktu notarialnego, uzupełnione o kserokopię weksla in blanco mającą dokumentować istnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką? 3) Czy w świetle art. 65 § 1 w zw. z art. 99 § 1 w zw. z art. 73 § 2, art. 245 § 1 i art. 158 k.c. istnieje możliwość wykładni rozszerzającej oświadczenia woli w postaci pełnomocnictwa będącego podstawą do złożenia jednostronnego oświadczenia woli o ustanowieniu hipoteki? 4) Czy możliwa jest na podstawie art. 65 § 1 k.c., w świetle art. 73 § 2, art. 245 § 1 i art. 158 k.c. taka wykładania sporządzonego w formie aktu notarialnego oświadczenia o ustanowieniu hipoteki, która będzie prowadziła do sanowania błędów w zakresie określenia podmiotu będącego wierzycielem? 5) Czy możliwa jest na podstawie art. 65 § 1 k.c., w świetle art. 73 § 2, art. 245 § 1 i art. 158 k.c. taka wykładania sporządzonego w formie aktu notarialnego oświadczenia o ustanowieniu hipoteki, która będzie prowadziła do sanowania błędów w zakresie określenia podstawy istnienia zabezpieczonej wierzytelności? W odpowiedzi na skargę pozwana J. w V. (spółka prawa duńskiego) wnosiła o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, względnie o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W odpowiedzi na skargę pozwana A. M. wnosiła o przyjęcie skargi do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno, przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (postanowienie SN z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji I CSK 6330/22 3 i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. postanowienia SN: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08). Po pierwsze, skarżący nie przedstawił pogłębionego wywodu dotyczącego poruszonych zagadnień prawnych. Nie wskazał na rozbieżności w doktrynie lub orzecznictwie, nie przedstawił możliwych rozbieżnych interpretacji prawnych, ani racji jurydycznych stojących za każdą z nich. Uzasadnienie każdego z pięciu zagadnień prawnych sprowadza się jedynie do przedstawienia (w kilku zdaniach, a w wypadku zagadnień z pkt 4 i 5 w dwóch zdaniach – k. 10-11 skargi kasacyjnej) poglądu skarżącego, bez zaprezentowania szerszego kontekstu sformułowanych zagadnień. Po drugie, zagadnienia sformułowane przez powodową spółkę nie mają charakteru uniwersalnego, o czym przekonuje ich szczegółowość i silne powiązanie z konkretnym stanem faktycznym, co oznacza, że znaczenie tych zagadnień nie wykracza poza niniejszą sprawę. Dotyczy to w szczególności zagadnień opisanych w pkt 3-5. W istocie skarżący nie dąży do rozstrzygnięcia uniwersalnego problemu prawnego, ale weryfikacji trafności rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji. Co więcej, skarżący nie sporządził również w sposób prawidłowy uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania. Pomimo bowiem wskazania kilku zagadnień, które zdaniem skarżącego, wymagają wyjaśnienia, co powinno wiązać się z odrębnym uzasadnieniem dla każdego z nich, powód sporządził tylko jedno wspólne uzasadnienie. Natomiast wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz z uzasadnieniem jest odrębną konstrukcyjnie i funkcjonalnie częścią skargi kasacyjnej i nie jest rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie w innych częściach skargi argumentów na uzasadnienie podniesionych w nim twierdzeń. Rolą Sądu Najwyższego nie jest bowiem domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba I CSK 6330/22 4 te elementy muszą być przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione, a dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, ponieważ mimo że argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (postanowienie SN z 14 maja 2020 r., I CSK 380/19). Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania a stosownie do art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 99 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 5 pkt 8 w zw. z § 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 265) obciążył skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego.