I CSK 650/15
WyrokIzba Cywilna2015-10-22
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie umowne dotyczące zbycia całej nieruchomości przez kilku sprzedających na rzecz kilku kupujących, gdzie nie wskazano wyraźnie, kto który udział zbywa i nabywa, stanowi istotne zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wskazane przez skarżących zagadnienie prawne dotyczące postanowień umownych przy zbyciu nieruchomości przez kilku współwłaścicieli nie budzi wątpliwości prawnych. Sąd podkreślił, że zasady zbywania nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności ułamkowej są jasne i nie wymagają wykładni. Ponadto, skarga nie była oczywiście uzasadniona, a ewentualne nieprawidłowości w wykładni przepisów mieściły się w granicach dopuszczalnej interpretacji.Stan faktyczny
Powodowie wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się nakazania złożenia oświadczenia woli. Jako podstawę wniosku o przyjęcie skargi wskazali oczywistą zasadność skargi oraz występowanie istotnego zagadnienia prawnego. Powodowie kwestionowali prawidłowość zastosowania przez Sąd II instancji art. 198 k.c. w kontekście postanowień umownych dotyczących zbycia nieruchomości przez kilku współwłaścicieli.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalił wniosek pozwanych o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 650/15 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa M. O., J. O., P. S., S. S. i A. G. przeciwko W. A., J. B. i M. M. o nakazanie złożenia oświadczenia woli, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 października 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt VI ACa 1547/12, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. oddala wniosek pozwanych o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE
2 Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie powodowie wnieśli skargę kasacyjną, a jako uzasadnienie wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania podnieśli oczywistą zasadność skargi oraz występowanie na jej tle istotnego zagadnienia prawnego. Skarga nie jest oczywiście uzasadniona. Nawet jeśli powodowie uważają, że Sąd II instancji nieprawidłowo zastosował art. 198 k.c., to mogą z tym polemizować wyłącznie w ramach zarzutów kasacyjnych – dokonana wykładnia tego przepisu i jego zastosowanie mieszczą się bowiem niewątpliwie w regułach sztuki prawniczej. Istotne zagadnienie prawne powstające na tle tej sprawy w ocenie skarżącego sprowadza się do tego, czy jest dopuszczalne postanowienie umowne dotyczące zbycia całej nieruchomości przez kilku sprzedających na rzecz kilku kupujących, gdzie nie wskazano wyraźnie, kto który udział zbywa i nabywa. Kwestia ta nie budzi wątpliwości. Należy bowiem odróżnić współwłasność łączną od współwłasności w częściach ułamkowych. Takie wspólne działanie współwłaścicieli jest właściwe dla współwłasności łącznej (bezudziałowej), natomiast nie dla współwłasności w częściach ułamkowych. Gdyby tego rodzaju postanowienie zawierała umowa stron, to można by w drodze jej interpretacji, przy uwzględnieniu zasady favor contracti, próbować ratować zgodną wolę stron. Natomiast nie może być wydany tak niejasny wyrok sądowy, który miałby zastępować oświadczenie woli jednej ze stron, bo jego wykładnia zasadzie favor contracti już nie podlega. Trafnie zauważył Sąd II instancji, że taki wyrok prowadziłby do nowych problemów, np. co do wpisu do księgi wieczystej. Skoro zatem umowa przedwstępna zakładała geodezyjny podział nieruchomości, do którego nie doszło, to nie można doprowadzić do zawarcia umowy ostatecznej, bo nie istnieje jej przedmiot w takim kształcie, w jakim przewidywała go umowa przedwstępna. Wskazane natomiast przez skarżącego istotne zagadnienie prawne nie powstaje – zasady zbywania nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności ułamkowej nie budzą wątpliwości.
3 W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Odpowiedź na skargę kasacyjną wpłynęła po upływie terminu ustawowego, zgodnie więc z ustalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego w takim wypadku nie zasądza się kosztów postępowania kasacyjnego.
Powiązane orzeczenia
- I CSK 98/23 2024-05-06Czy oświadczenie nabywcy nieruchomości w akcie notarialnym, wyrażające zgodę na dożywotnie i nieodpłatne zamieszkiwanie określonej osoby w sprzedawanej nieruchomości, zawsze stanowi ustanowienie służebności osobistej mie…
- IV CSK 186/19 2019-09-10Czy zagadnienie prawne dotyczące interpretacji postanowień przedwstępnej umowy sprzedaży nieruchomości zawartej pod warunkiem, wymagające ustalenia sposobu spełnienia warunków w kontekście woli stron i celu umowy, spełni…
- IV CSK 523/13 2014-02-27Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał istnienia istotnych zagadnień prawnych ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości?
- I CSK 391/24 2024-12-30Czy obciążenie nieruchomości przez jednego ze współwłaścicieli prawem najmu lokalu mieszkalnego, nawiązane bez zgody pozostałych współwłaścicieli i z naruszeniem zasad zarządu rzeczą wspólną, może wpływać na ustalenie wa…
- II CSK 559/14 2015-04-14Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na przesłance występowania istotnego zagadnienia prawnego, wymaga precyzyjnego sformułowania tego zagadnienia i wskazania argumentów prawnych prowadzących…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 198 KC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy