I CSK 6929/22

I CSK 6929/22 POSTANOWIENIE 8 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk na posiedzeniu niejawnym 8 marca 2024 r. w Warszawie w sprawie z wniosku A. Ś. z udziałem S. K. i B. Ś. o podział majątku wspólnego, na skutek skargi kasacyjnej A. Ś. od postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku z 10 marca 2022 r., XVI Ca 164/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. oddala wniosek uczestników o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania I CSK 6929/22 2 sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych). Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący A.Ś. powołał się na istotne zagadnienie prawne wyrażające się w pytaniu, czy forma aktu notarialnego wymagana dla oświadczenia darczyńcy (art. 890 k.c.) zawiera w sobie formę pisemną. Wskazał ponadto na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wynikającą z pominięcia materiału dowodowego w postaci informacji Narodowego Banku Polskiego o kursie dolara w latach 1976-1988 i ustalenia przez Sąd kursu marki niemieckiej z wykorzystaniem informacji dotyczących „czarnorynkowego” kursu dolara zawartego w nieoficjalnych publikatorach. Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14). Sformułowana w skardze wątpliwość nie czyniła zadość wskazanym wymaganiom. We wniosku nie wykazano, z jakich przyczyn jej rozstrzygnięcie nie jest możliwe na podstawie dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego i poglądów doktryny, w czym wyraża się jej „istotny” charakter, a także, w jaki sposób jej rozstrzygnięcie może przyczynić się do realizacji publicznoprawnego celu skargi kasacyjnej. Wykazaniu tych okoliczności, z oczywistych przyczyn, nie mogło służyć ogólnikowe stwierdzenie, że rozstrzygnięcie wskazanej wątpliwości I CSK 6929/22 3 pozwoli na „właściwe rozpoznanie wskazanego problemu (…) co przysłuży się rozwojowi orzecznictwa oraz jego stabilizacji.”. Na marginesie jedynie należało wskazać, że art. 890 § 1 k.c. łączy konwalidację nieważnej darowizny z faktem realizacji świadczenia, który spełnia funkcję klaryfikacyjną i dowodzi stanowczości woli przysporzenia po stronie darczyńcy. Z brzmienia ani z celu powołanego przepisu nie wynika zarazem, aby sposób dowodzenia faktu spełnienia świadczenia miał być w jakimś aspekcie ograniczony, co sugerowano w skardze. Konwalidujący skutek spełnienia świadczenia może być wykluczony, jeżeli przepisy odrębne wymagają zachowania szczególnej formy dla oświadczeń obu stron umowy (art. 890 § 2 k.c.), wniosek nie stwarzał jednak podstaw do przyjęcia, aby sytuacja taka miała miejsce w okolicznościach sprawy. Wywody wniosku nie stwarzały również podstaw do przyjęcia, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Clou sporu lokowało się w płaszczyźnie ustaleń faktycznych związanych z pochodzeniem środków pieniężnych, za które doszło do nabycia lokalu. Dokonanie takich ustaleń należy do domeny Sądów meriti, a postępowanie kasacyjne, jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie, nie stanowi kolejnej odsłony sporu w zakresie oceny dowodów i prawidłowości ustaleń faktycznych (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.). W sprawie stwierdzono stanowczo, że mimo określenia ceny mieszkania w złotych została ona zapłacona w markach niemieckich, a środki na zakup pochodziły z darowizny w kwocie 10 000 marek, którą H. Ś. otrzymała od rodziców. Próba pośredniego podważenia tych ustaleń w postępowaniu kasacyjnym była nieskuteczna i zmierzała do narzucenia Sądowi Najwyższemu roli sądu faktu, sprzecznej z jego ustawową i ustrojową funkcją. Nie można zatem na tej podstawie uznać, aby zaskarżone rozstrzygnięcie było wadliwe, a tym bardziej, by było ono nieprawidłowe w stopniu elementarnym, oczywistym i widocznym już na pierwszy rzut oka, czego wymaga przyczyna kasacyjna określona w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156 i z dnia 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18). I CSK 6929/22 4 Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przypominając, że Sąd Najwyższy ocenia na tym etapie wyłącznie wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie, nie wnikając w zasadność podstaw skargi kasacyjnej. Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 520 § 1, art. 391 § 1, art. 39821 i art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [SOP] [ał]