I CSK 693/18

Sygn. akt I CSK 693/18 POSTANOWIENIE Dnia 27 maja 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa Z. T. i Z. T. przeciwko Przedsiębiorstwu Państwowemu "P." w W. o odszkodowanie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 maja 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 22 czerwca 2018 r., sygn. akt VII AGa (…), 1. odrzuca skargę kasacyjną w części odnoszącej się do punktu I zaskarżonego wyroku; 2. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w pozostałym zakresie i zasądza od strony pozwanej na rzecz powodów kwotę 4.050,00 (cztery tysiące pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub 2 wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przesłanką zaskarżenia orzeczenia w postępowaniu cywilnym jest istnienie interesu prawnego w zaskarżeniu orzeczenia. Interes prawny w zaskarżeniu, określany jako gravamen, rozumiany jest - najogólniej rzecz ujmując - jako pokrzywdzenie polegające na niekorzystnej dla strony różnicy między zgłoszonym przez nią żądaniem a sentencją zaskarżonego orzeczenia. Brak tak rozumianego interesu prawnego prowadzi do odrzucenia środka odwoławczego (zob. m.in. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2014 r., III CZP 88/13, OSN 2014, Nr 11, poz. 108; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 1997 r., I CKN 57/97, OSNCP 1997, Nr 11, poz. 166). Skarżący pozwany wniesioną skargą kasacyjną zaskarżył wyrok Sądu drugiej instancji w całości, podczas gdy w punkcie I tego wyroku Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok, uwzględniając w tej części apelację pozwanego. Zatem rozstrzygnięcie w tym zakresie jest dla pozwanego korzystne, co oznacza, że nie ma on interesu prawnego w kwestionowaniu tej części rozstrzygnięcia. Skarga kasacyjna w części, w której zaskarża rozstrzygnięcie korzystne dla strony, podlega odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 3 w związku z § 2 k.p.c., gdyż w tym zakresie jest niedopuszczalna z uwagi na nieistnienie po stronie skarżącej interesu w zaskarżeniu. Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały poddane badaniu co do rozstrzygnięcia zawartego w pozostałej części wyroku. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania w oparciu o pierwszą z wymienionych przesłanek. Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego 3 wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.), i także w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13 oraz z dnia 3 lutego 2012 r. I UK 271/11 - nie publ.). Konieczne jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07 oraz z dnia 9 lutego 2011 r., III SK 41/10 - nie publ.). Skarżący przedstawiony problem prawny ujął w pytaniu: „Czy sam fakt objęcia nieruchomości aktem prawa miejscowego ustanawiającym obszar ograniczonego użytkowania stanowi o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, o którym mowa w art. 129 ust. 2 ustawy prawo ochrony środowiska, czy też ograniczenia te należy wskazać i udowodnić?”. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera argumentacji jurydycznej wskazującej na występowanie odmiennych ocen prezentowanego problemu oraz na to, że przepisy dotyczące tej problematyki nie doczekały się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych. Nie jest rolą Sądu Najwyższego domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., sygn. akt II UK 38/08, nie publ.; z dnia 14 grudnia 2004 r., sygn. akt II CZ 142/04, nie publ.). Skarżący nie przytoczył orzecznictwa, z którego jego zdaniem wynikałyby jakiekolwiek rozbieżności dotyczące przedstawionej problematyki, a dwuzdaniowe uzasadnienie wniosku przedstawia jedynie wątpliwości skarżącego niepoparte pogłębionym wywodem prawnym. 4 Ponadto treść przedstawionego pytania nie ma wpływu na rozstrzygnięcie i pozostaje w sprzeczności z ustaleniami Sądu, wskazującymi na to, że powodowie wykazali istnienie związku przyczynowego pomiędzy powstałą szkodą a wprowadzeniem obszaru ograniczonego użytkowania - wartość nieruchomości powodów obniżyła się. Ubocznie należy wskazać, że problematyka dotycząca roszczeń odszkodowawczych związanych z wprowadzonym ograniczeniem korzystania z nieruchomości była przedmiotem wielokrotnych wypowiedzi Sądu Najwyższego (zob. m. in. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 23 marca 2018 r., II CSK 306/17, nie publ.; z dnia 14 czerwca 2017 r., II CSK 602/16, nie publ.; z dnia 15 grudnia 2016 r., II CSK 151/16, nie publ.; z dnia 24 listopada 2016 r., II CSK 113/16, nie publ.). Wobec powyższego nie można przyjąć, że przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania została w sposób właściwy wykazana. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). jw