I CSK 719/14
WyrokIzba Cywilna2015-04-22
Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabywca rzeczy, który podlega ochronie przewidzianej w art. 169 § 1 k.c. i nie chce z niej korzystać, może powołać się na wadę prawną zakupionej rzeczy polegającą na tym, że rzecz stanowi własność osoby trzeciej, w kontekście przepisów art. 560 § 1 k.c. i art. 556 § 2 k.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że nabywca rzeczy, który podlega ochronie przewidzianej w art. 169 § 1 k.c. i nie chce z niej korzystać, może powołać się na wadę prawną zakupionej rzeczy polegającą na tym, że rzecz stanowi własność osoby trzeciej. Celem art. 169 § 1 k.c. jest polepszenie położenia nabywcy w dobrej wierze, a nie utrudnienie mu wykorzystania instrumentów prawnych umożliwiających uwolnienie się z więzów nieudanej umowy. W przypadku, gdy nabywca nie chce korzystać z ochrony przewidzianej w art. 169 k.c., może powołać się na wadę prawną zakupionej rzeczy.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty. Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Pozwany domagał się przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na potrzebę wykładni przepisów prawnych oraz oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 719/14 POSTANOWIENIE Dnia 22 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tadeusz Wiśniewski w sprawie z powództwa A. T. przeciwko A. M. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 kwietnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt VI ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący oparł na istnieniu potrzeby wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Powoła się też na oczywistą zasadność tej skargi. Powołanie się na przesłankę przewidzianą w 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne kontrowersje, nie doczekał się jeszcze wykładni bądź też, jego niejednolita interpretacja prowadzi do wydawania przez sądy odmiennych rozstrzygnięć w sprawach o identycznym lub zbliżonym stanie faktycznym. Należy zarazem przytoczyć przykłady takich orzeczeń i wykazać istniejące między nimi rozbieżności (por. nie publikowane postanowienia SN z dn. 24 października 2012, I PK 144/12, z dnia 13 czerwca 2008 roku, III CSK 104/08, z dnia 28 marca 2007 roku, II CSK 84/07, z dnia 12 grudnia 2008 roku, II PK 220/08). Skarżącego obarcza przy tym ciężar przedstawienia wyodrębnionej i pogłębionej argumentacji prawnej, wyszczególniającej dostrzegane przez stronę poważne wątpliwości interpretacyjne (por. niepublikowane postanowienia SN z dnia 8 lipca 2009 roku, I CSK 111/09, z dnia 12 grudnia 2008 roku, II PK 220/08). Skarżący natomiast w skardze kasacyjnej powołuje się na konieczność wykładni art. 169 § 1 k.c. w zw. z art. 560 § 1 k.c. i art. 556 § 2 k.c. ze względu na fakt obiektywnego nabycia własności. Tymczasem nie ma kolizji między art. 169 § 1 k.c. i art. 560 § 1 k.c. i art. 556 § 2 k.c. Nabywca podlegający ochronie przewidzianej w art. 169 § 1 k.c. może powołać się na wadę prawną zakupionej rzeczy polegającą na tym, że rzecz stanowi własność osoby trzeciej.
3 Dokonując wykładni wzajemnego stosunku art. 560 § 1 k.c. i art. 169 § 1 k.c. należy mieć na względzie nie tylko treść oraz cele, jakie realizują obydwa przepisy, ale także specyfikę stosunków prawnych jakie regulują. Zatem celem art. 169 § 1 k.c. jest polepszenie położenia nabywcy w dobrej wierze, a nie utrudnienie mu wykorzystania instrumentów prawnych umożliwiających uwolnienie się z więzów nieudanej umowy, dostępnych w wypadku, gdyby takiej ochrony nie miał. Jeżeli zatem nabywca, podlegający ochronie przewidzianej w art. 169 k.c. nie chce z niej korzystać - obojętne czy dla uniknięcia pokrzywdzenia dotychczasowego właściciela, czy z obawy przed jego ewentualnymi roszczeniami i wiążącą się z tym niepewnością uzyskanych praw - i dąży do unicestwienia czynności prawnej, na podstawie której nabył rzecz, może powołać się na wadę prawną zakupionej rzeczy (wyrok SN z 24 lipca 2008 r., IV CSK 182/08). Dokonując wykładni wzajemnego stosunku art. 560 § 1 k.c. i art. 169 § 1 k.c. należy mieć na względzie nie tylko treść oraz cele, jakie realizują obydwa przepisy, ale także specyfikę stosunków prawnych jakie regulują. Skarżący wskazał poza tym, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Oparcie wniosku na tej przesłance wymaga z kolei wykazania przez skarżącego niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka (prima facie), bez konieczności pogłębionej analizy, sprzeczności wykładni lub zastosowania prawa materialnego lub procesowego z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (por. nie publikowane postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08). Skarżący nie wykazał jednak, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W tej sytuacji uznać należy, że skarżący nie wykazał istnienia powołanych w skardze kasacyjnej przesłanek uzasadniających przyjęcie jej do rozpoznania, stąd na podstawie art. 3989 § 1 a contrario k.p.c. orzeczono jak w sentencji l.n
Powiązane orzeczenia
- I CSK 40/20 2020-09-02Czy nabywca rzeczy ruchomej, który uzyskał jej własność na podstawie art. 169 § 2 k.c., może następnie skorzystać z przepisów o rękojmi za wady prawne w stosunku do zbywcy, jeśli wada prawna polegała na tym, że rzecz sta…
- IV CSK 182/08 2008-07-24Czy kupujący, który nabył rzecz od osoby nieuprawnionej do rozporządzenia nią w okolicznościach pozwalających na zastosowanie art. 169 § 1 k.c., może skorzystać z uprawnień z rękojmi za wady prawne rzeczy, w tym odstąpić…
- II CSKP 1771/22 2023-10-18Czy nabycie własności rzeczy ruchomej od osoby nieuprawnionej do rozporządzania nią, na podstawie art. 169 § 1 k.c., wyłącza możliwość skorzystania przez kupującego z uprawnień z tytułu rękojmi za wady prawne rzeczy sprz…
- I CSK 2620/24 2024-11-26Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na przesłance oczywistej zasadności, wymaga od skarżącego przedstawienia szczegółowego wywodu prawnego wskazującego na oczywistość naruszenia przepisów i j…
- II CSK 814/15 2016-07-06Czy w przypadku niepowiadomienia nabywcy rzeczy o ciążących na niej prawach osób trzecich, adekwatny związek przyczynowy w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. rozciąga się również na uszczerbek w majątku poszkodowanego nabywcy,…
Powołane przepisy
art. 169 § 1 KCart. 560 § 1 KCart. 556 § 2 KCart. 169 KCart. 3989 § 1§ 1§ 1 pkt 2§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy