I CSK 782/14
WyrokIzba Cywilna2015-08-13
Skład orzekający: Antoni Górski, Barbara Myszka, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił wartość nakładu uczestnika z majątku odrębnego na majątek wspólny, nie dokonując jego waloryzacji, co skutkowało obniżeniem kwoty spłaty?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy, zmniejszając wartość nakładów uczestnika z 53% do 4,38% bez waloryzacji, nie uzasadnił tej zmiany w sposób dostatecznie wszechstronny. Brak waloryzacji środków z książeczki mieszkaniowej uczestnika na poczet wkładu stanowił niedopuszczalne pokrzywdzenie skarżącego. Brak ustaleń w tym zakresie stanowił naruszenie art. 328 § 2 k.p.c., co miało wpływ na treść postanowienia.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy dokonał podziału majątku, przydzielając lokal wnioskodawczyni ze spłatą na rzecz uczestnika, uwzględniając wartość jego nakładu z majątku odrębnego. Sąd Okręgowy, w wyniku apelacji wnioskodawczyni, obniżył wartość nakładu uczestnika, nie dokonując jego waloryzacji, co skutkowało zmniejszeniem kwoty spłaty. Uczestnik zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w części uwzględniającej apelację i orzekającej o kosztach postępowania oraz przekazał sprawę w tym zakresie Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 782/14 POSTANOWIENIE Dnia 13 sierpnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Barbara Myszka SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z wniosku I.T. przy uczestnictwie J.T. o podział majątku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 sierpnia 2015 r., skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 5 lutego 2014 r., uchyla zaskarżone postanowienie w części uwzględniającej apelację i orzekającej o kosztach postępowania i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w W. postanowieniem z dnia 18 maja 2012 r. dokonał podziału majątku dorobkowego I. i J. T., składającego się ze spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nr […] położonego w W. przy ul. T. […], przydzielając ten lokal wnioskodawczyni ze spłatą na rzecz uczestnika kwoty 382.500 zł, płatną w terminie 6 miesięcy o uprawomocnienia się orzeczenia. Ustalił, że obecna wartość tego lokalu wynosi 500.000 zł oraz, że zwaloryzowany nakład uczestnika z jego majątku odrębnego (osobistego) w postaci przelewu ze zlikwidowanej książeczki mieszkaniowej na wpłatę części wkładu mieszkaniowego wyraża się stosunkiem 53% jego wartości, czyli odpowiada obecnie kwocie 265.000 zł. Pozostała wartość mieszkania do podziału po połowie wynosi więc 235.000 zł, z czego połowa stanowi kwotę 117.500 zł, co wraz z nakładem uczestnika daje zasądzoną na jego rzecz od wnioskodawczyni kwotę 382.500 zł spłaty. Na skutek apelacji wnioskodawczyni od tego orzeczenia, Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 5 lutego 2014 r. zmienił je w te sposób, że wartość nakładu uczestnika obniżył z kwoty 265.000 zł do 21.400 zł, a tym samym kwotę zasądzonej na jego rzecz spłaty od wnioskodawczyni z 382.500 zł do 260.700 zł., oddalając apelację w pozostałym zakresie. Podstawą tego rozstrzygnięcia było ustalenie na podstawie pisma Spółdzielni z dnia 11 lipca 2013 r., że wpłata ze zlikwidowanej książeczki mieszkaniowej uczestnika na poczet wkładu mieszkaniowego pokryła zaledwie 4,28 % jego wartości. Postanowienie Sądu Okręgowego zaskarżył uczestnik skargą kasacyjną w części uwzględniającej apelację. Zarzucił naruszenie art. 45 § 1 oraz art. 46 k.r.io. w zw. z art. 1035 i art. 212§ 2 k.c., a także art. 328§ 2 k.p.c. w zw. z art. 291 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c. Na tych podstawach wniósł o uchylenie orzeczenia w zakwestionowanej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarżący ma rację, że Sąd Okręgowy, zmniejszając wartość jego nakładów na majątek wspólny z 53% do 4,38 %, nie uzasadnił tej zmiany w sposób dostatecznie wszechstronny i przekonujący. Sąd ten, mając wątpliwości co do
3 dowodów potwierdzających pochodzenie wpłat na konto wkładu mieszkaniowego w […] Spółdzielni Budowlano – Mieszkaniowej, uzupełnił postępowanie dowodowe o wyjaśnienie Spółdzielni zawarte w piśmie z dnia 11 lipca 2013 r. Z treści tego pisma wynika, że na poczet wkładu mieszkaniowego przekazano ze zlikwidowanej książeczki mieszkaniowej uczestnika kwotę 364.937 zł, co miało stanowić 4,28% całkowitego wkładu budowlanego ustalonego przy ostatecznym rozliczeniu budowy lokalu. Skarżący trafnie podnosi jednak, że kwota ta powinna zostać odpowiednio zwaloryzowana, tymczasem ani z treści tego pisma ani z uzasadnienia Sadu nie wynika, żeby to uczyniono. Zaliczenie zaś środków z książeczki mieszkaniowej uczestnika na poczet wkładu bez ich waloryzacji stanowiłoby niedopuszczalne pokrzywdzenie skarżącego. Brak ustaleń w zaskarżonym orzeczeniu co do tej istotnej kwestii stanowi naruszenie art. 328 § 2 k.p.c., mające wpływ na treść tego postanowienia, co jest wystarczającą podstawą do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Powoduje to jednocześnie, że przedwczesne stało się wypowiadanie przez Sąd Najwyższy co do zasadności materialnoprawnych zarzutów skargi kasacyjnej. Dlatego na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c. w zw. z art. 5191 i art.108 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I CSK 158/07 2007-06-05Czy Sąd drugiej instancji prawidłowo ustalił wysokość nakładów uczestnika postępowania z majątku odrębnego na majątek wspólny przy podziale majątku dorobkowego, uwzględniając przekształcenie spółdzielczego prawa do lokal…
- IV CSK 519/17 2018-04-12Czy w sprawie o podział majątku wspólnego sąd orzekający ma obowiązek pomniejszenia wartości nieruchomości stanowiącej składnik tego majątku o wartość nakładu poczynionego na ten składnik przez osoby trzecie?
- IV CSK 522/17 2018-04-12Czy nakład pieniężny uzyskany ze sprzedaży mieszkania należącego do majątku osobistego jednego z małżonków, dokonany po zawarciu związku małżeńskiego na mieszkanie stanowiące majątek wspólny, może podlegać rozliczeniu w…
- II CSK 613/14 2015-05-14Czy w sprawie o podział majątku wspólnego, uwzględnienie obciążenia rzeczowego lokalu podlegającego podziałowi prowadzi do podziału długu między małżonków?
- I CSK 225/14 2014-11-27Czy w sprawie o podział majątku wspólnego małżonków, w której uczestniczy wierzyciel jednego z małżonków, skarga kasacyjna dotycząca sposobu podziału nakładów ze środków majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z ma…
Powołane przepisy
art. 45 § 1art. 46art. 1035art. 212§ 2 KCart. 328§ 2 KPCart. 291 § 1art. 13 § 2 KPCart. 328 § 2 KPCart. 39815 § 1 KPCart. 5191art.108 § 2 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy