I CSK 804/18

WyrokIzba Cywilna2019-06-14

Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna wniesiona w sprawie o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną (actio pauliana) spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, gdy strona powołuje się wyłącznie na oczywistą zasadność skargi?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Samo powołanie się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej nie jest wystarczające, jeśli nie wykazano, że sąd drugiej instancji w sposób oczywiście nieprawidłowy wyłożył lub zastosował prawo. W kontekście actio pauliana, nawet jeśli nie dokonano precyzyjnych kalkulacji wysokości długów i wartości masy upadłości, całokształt okoliczności, w tym postępowanie dłużnika i jego niewypłacalność, może uzasadniać uznanie czynności za bezskuteczną.
Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości pozwał bank o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną. Pozwany bank zaskarżył wyrok sądu apelacyjnego skargą kasacyjną, powołując się na oczywistą zasadność skargi. Argumentował, że przesłanki actio pauliana nie zostały udowodnione przez syndyka, w szczególności dotyczące uzyskania korzyści przez bank, pokrzywdzenia wierzycieli i braku związku przyczynowego. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powoda koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 804/18 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa Syndyka Masy Upadłości "A." S.A. w upadłości likwidacyjnej we W. przeciwko […] Bank […] S.A. w W. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 czerwca 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 22 maja 2018 r., sygn. akt VII AGa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 12 500 (dwanaście tysięcy pięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie pozwany zaskarżył orzeczenie Sądu II instancji skargą kasacyjną, a jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołał się wyłącznie na oczywistą zasadność skargi. Ma ona wynikać stąd, że w sposób oczywisty niektóre z przesłanek actio pauliana nie zostały w tej sprawie udowodnione przez syndyka, podczas gdy ciężar dowodu spoczywa właśnie na syndyku. Po pierwsze, gdy chodzi o okoliczność uzyskania przez pozwanego korzyści, kwestia ta jest oczywista – już uzyskanie dodatkowych zabezpieczeń istniejących wierzytelności w postaci hipotek jest okolicznością korzystną dla dłużnika. Po drugie, w kwestii pokrzywdzenia wierzycieli wyraźnie w zaskarżonym orzeczeniu, z powołaniem się na wcześniejsze orzeczenie, wskazano, że uczynienie środków finansowych dłużnika niedostępnymi dla wierzycieli, co jest skutkiem hipoteki dającej przecież pierwszeństwo zaspokojenia się uprawnionemu z niej, może nawet świadczyć o niewypłacalności dłużnika. Niewątpliwie zatem uprzywilejowanie zaspokojenia jednego z wierzycieli przez wzmocnienie jego wierzytelności oznacza też pokrzywdzenie pozostałych. Po trzecie, w skardze wskazano na brak związku przyczynowego wynikający z faktu nieustalenia wysokości wszystkich długów upadłego i wartości masy upadłości, aby móc ocenić, czy te dodatkowe zabezpieczenia wierzytelności jednego z wierzycieli będą miały wpływ na zakres zaspokojenia pozostałych wierzycieli. Choć rzeczywiście Sąd nie dokonał w tym postępowaniu precyzyjnych kalkulacji, co jednak jest przede wszystkim trwającego przecież postępowania upadłościowego, to z całokształtu okoliczności, a zwłaszcza postępowania dłużnika, obecności innych wierzycieli oraz uznania przez Sąd w postępowaniu o ogłoszenie upadłości dłużnika, że jest on niewypłacalny, wynika jasno, że w zasadzie nie jest możliwe pełne zaspokojenie wszystkich jego wierzycieli. Konkludując, o ile podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty mogą 3 stanowić uzasadnienie zarzutów kasacyjnych, o tyle nie dowodzą one, aby Sąd II instancji w sposób oczywiście nieprawidłowy wyłożył lub zastosował prawo. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. a aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy