I CSK 806/18

WyrokIzba Cywilna2019-06-17

Skład orzekający: Bogumiła Ustjanicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna oparta na zarzucie naruszenia art. 5 k.c. może być przyjęta do rozpoznania, gdy skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne sądu drugiej instancji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawiając przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania stwierdził, że argumentacja skarżącego oparta na naruszeniu art. 5 k.c. zmierzała w istocie do zakwestionowania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Skarżący przedstawił własną, subiektywną interpretację stanu faktycznego, która nie znajdowała odzwierciedlenia w ustaleniach sądu drugiej instancji. Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem prawnym służącym ochronie interesu publicznego poprzez ujednolicenie orzecznictwa i rozwój judykatury, a nie narzędziem do korygowania błędów w stosowaniu prawa w każdej sprawie.
Stan faktyczny
Powód (Miasto W.) domagał się od pozwanej (Spółdzielnia Inwalidów) zapłaty odsetek ustawowych za okres od 2010 do 2018 roku od zasądzonej wcześniej kwoty. Sąd Apelacyjny zmienił częściowo wyrok Sądu Okręgowego, oddalając powództwo o zasądzenie odsetek. Powód w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 5 k.c. poprzez jego zastosowanie przez Sąd Apelacyjny, wskazując na status pozwanej oraz rzekome niestaranne działania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 806/18 POSTANOWIENIE Dnia 17 czerwca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa Miasta W. przeciwko Spółdzielni Inwalidów [...] w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 czerwca 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 22 sierpnia 2018 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 1800 zł (jeden tysiąc osiemset) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny w […] zmienił częściowo wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 8 listopada 2016 r. w ten sposób, że oddalił powództwo miasta W. przeciwko Spółdzielni Inwalidów [...] w W. o zasądzenie odsetek ustawowych za okres od dnia 1 kwietnia 2010 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i odsetek ustawowych za opóźnienie za okres od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 22 sierpnia 2018 r. od kwoty 285.136,65 zł zasądzonej tym wyrokiem od pozwanej na rzecz powoda. Powód w skardze kasacyjnej powołał podstawę przewidzianą w art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c., a we wniosku o przyjęcie tej skargi do rozpoznania wskazał przyczynę objętą art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej według skarżącego wynika z rażącego naruszenia art. 5 k.c. poprzez jego zastosowanie i przyjęcie przez Sąd Apelacyjny, że dopuszczalnym jest korzystanie z instytucji nadużycia prawa podmiotowego przez podmiot, który sam narusza zasady lojalności względem drugiej strony stosunku prawnego, odwołanie się do statusu pozwanego będącego spółdzielnią pracy inwalidów, jako jednej z przesłanek zastosowania klauzuli nadużycia prawa podmiotowego, a nadto poprzez zastosowanie tego przepisu do usuwania ujemnych następstw niestarannego działania pozwanego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ukształtowana została jako nadzwyczajny środek prawny, służący od prawomocnych orzeczeń, którego celem jest ochrona interesu publicznego, polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Założenie to może być zrealizowane jedynie poprzez powołanie i uzasadnienie istnienia co najmniej jednej z przesłanek wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. Nie jest rolą Sądu Najwyższego, nie będącego trzecią instancją sądową, korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej sprawie, nawet gdyby w rzeczywistości miały one miejsce. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek 3 o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance oczywistej jej zasadności wymaga od skarżącego wykazania, że zaskarżone orzeczenie zapadło z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad prawa, widocznym od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy i dłuższych dociekań. Naruszenie prawa powinno mieć charakter szczególny i kwalifikowany (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, niepubl.; z dnia 23 listopada 2010 r., III UK 10/11, niepubl.). Nie spełnia tej przesłanki jedynie powołanie naruszenia konkretnego przepisu prawa, ale sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego rozstrzygnięcia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004, nr 13, poz. 230; z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 38/06, niepubl.; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, niepubl.). Skarżący nie przedstawił przekonujących argumentów świadczących o występowaniu w sprawie tak rozumianej oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Wynik badania wniosku i jego argumentacji, na tle podstawy skargi kasacyjnej oraz motywów zaskarżonego wyroku, nie prowadzi do oceny, że zaskarżone orzeczenie stanowi konsekwencję jaskrawych błędów w zakresie wykładni lub zastosowania prawa, które współkształtowały jego treść. Wywód zawarty we wniosku, przedstawiony na poparcie zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego art. 5 k.c. poprzez jego zastosowanie w odniesieniu do roszczenia powoda o zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie od spornej opłaty za użytkowanie wieczyste za okres poprzedzający wydanie wyroku, zmierza w istocie do zakwestionowania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, co w myśl art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c. jest niedopuszczalne. Skarżący oparł zawartą we wniosku argumentację na własnej, subiektywnej 4 interpretacji i ocenach stanu faktycznego (nielojalność pozwanego, niestaranne działania pozwanego), która nie znajduje odzwierciedlenia w ustaleniach faktycznych i ocenach zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dotyczących uzgodnień między stronami. W szczególności, skarżący pominął, że Sąd Apelacyjny uznał, iż w świetle porozumienia z dnia 1 marca 2011 r. umorzenie przez niego opłaty z tytułu użytkowania wieczystego miało nastąpić niezależnie od tego, czy pozwana uzyska zgodę organu Unii Europejskiej na umorzenie, co stanowiło także istotną przesłankę zastosowania art. 5 k.c. do roszczenia powoda dotyczącego odsetek ustawowych. W postępowaniu przed Sądem drugiej instancji nie doszło do nieważności postępowania, której przyczyny Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu, stosownie do art. 39813 § 1 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c.). jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3983 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 5 KCart. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1 KPCart. 39821art. 391 § 1 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy