I CSK 81/14

WyrokIzba Cywilna2015-02-11

Skład orzekający: Dariusz Zawistowski, Mirosław Bączyk, Katarzyna Tyczka-Rote

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne wniesienie pozwu o odszkodowanie, oparte na tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych, przeciwko temu samemu podmiotowi, które było przedmiotem prawomocnie zakończonego postępowania, stanowi naruszenie powagi rzeczy osądzonej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że ponowne wniesienie pozwu o odszkodowanie, oparte na tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych, przeciwko temu samemu podmiotowi, które było przedmiotem prawomocnie zakończonego postępowania, stanowi naruszenie powagi rzeczy osądzonej. Wskazał, że w takiej sytuacji zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa roszczenia, co uzasadnia odrzucenie pozwu na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.
Stan faktyczny
Powódka wniosła pozew o odszkodowanie przeciwko Skarbowi Państwa – K./…/ Parkowi Narodowemu, domagając się zapłaty 80.000 zł za szkody w gospodarstwie sadowniczym, polegające na zniszczeniu ogrodzenia i drzewek owocowych przez dzikie zwierzęta w 2007 r. Sąd Okręgowy odrzucił pozew z uwagi na stan powagi rzeczy osądzonej, wskazując na wcześniejszy wyrok Sądu Okręgowego z 2010 r. i Sądu Apelacyjnego z 2011 r., który oddalił apelację powódki w podobnej sprawie. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powódki. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powódki.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powódki, uznając ją za pozbawioną uzasadnionych podstaw.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 81/14 POSTANOWIENIE Dnia 11 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa S. S. przeciwko Skarbowi Państwa – K./…/ Parkowi Narodowemu o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 lutego 2015 r., skargi kasacyjnej powódki od postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 6 czerwca 2013 r., 1. oddala skargę kasacyjną; 2. nie obciąża powódki kosztami postępowania kasacyjnego na rzecz strony pozwanej; 3. przyznaje adwokat B. K. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 2.700 zł (dwa tysiące siedemset), powiększoną o stawkę podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce w postępowaniu kasacyjnym. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił pozew S. S. przeciwko Skarbowi Państwa – K./…/ Parkowi Narodowemu o odszkodowanie z uwagi na stan powagi rzeczy osądzonej (art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.). Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 6 czerwca 2013 r. oddalił zażalenie powódki na to postanowienie. Wskazał, że wyrokiem z dnia 8 listopada 2010 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił powództwo S. S. przeciwko Skarbowi Państwa – K./…/ Parkowi Narodowemu o zapłatę 80.000 zł. Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2011 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację od tego wyroku. Przedmiotem rozstrzygnięcia w tej sprawie było roszczenie odszkodowawcze związane ze szkodami w gospodarstwie sadowniczym położonym w Ł. Powódka wskazywała, że szkody te wyrządziły dzikie zwierzęta, zaś pozwany obowiązany jest do ich naprawienia na podstawie prawa łowieckiego. Według jej twierdzeń szkoda powstała w 2007 r. i polegała na zniszczeniu ogrodzenia o długości 690 m oraz młodych drzewek owocowych. W ponownie wniesionym pozwie, powódka domagała się zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa – K./…/ Parku Narodowego również kwoty 80.000 zł. Na rozprawie w dniu 4 grudnia 2012 r. stwierdziła, że podstawą roszczenia jest zdarzenie z 2007 r. Z tego względu Sąd uznał, że jest to to samo roszczenie, które było przedmiotem żądania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 6 grudnia 2011 r. W ocenie Sądu, w obu wskazanych wyżej sprawach zachodzi tożsamość podmiotowa oraz przedmiotowa roszczenia. Powódka wystąpiła bowiem wobec tego samego pozwanego, z tym samym żądaniem, opartym o taką samą podstawę faktyczną i prawną. Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy zasadnie odrzucił pozew jako dotyczący roszczenia objętego powagą rzeczy osądzonej. Skarga kasacyjna powódki została oparta na obu podstawach określonych w art. 3983 § 1 k.p.c. W ramach podstawy naruszenia przepisów postępowania skarżąca zarzuciła obrazę art. 379 pkt 2 w zw. z art. 67 § 1, art. 70 § 1 i art. 71 k.p.c., art. 379 pkt 3 w zw. z art. 199 § 1 pkt 2 i art. 366 k.p.c., a w ramach podstawy naruszenia prawa materialnego obrazę art. 40 § 1 w zw. z art. 8a ust.1 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2009 r., nr 151, poz. 1220 ze zm.) oraz art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1150 ze zm.). W oparciu o te zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Sądu Okręgowego, zniesienie postępowania i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał zarzut nieważności postępowania jako najdalej idący. Skarżąca argumentowała, że w sprawie miała miejsce nieważność postępowania z uwagi na pozbawienie Kampinoskiego Parku Narodowego zdolności sądowej lub procesowej oraz brak organu powołanego do jego reprezentowania, co doprowadziło do pozbawienia pozwanego możności obrony jego praw. W związku z tym zarzutem wymaga stwierdzenia, że od 1 stycznia 2012 r. K./…/ Park Narodowy jest państwową osobą prawną (art.8a ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody), a Prokuratoria Generalna - występująca w niniejszej sprawie w imieniu strony pozwanej – nie posiada uprawnień do reprezentacji państwowych osób prawnych (art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa). Jednakże pozwanym w sprawie był Skarb Państwa. Powódka tak określiła stronę pozwaną w pozwie, a w dalszym toku postępowania nie dokonała modyfikacji w tym zakresie. Oznacza to, że swoje roszczenie powódka skierowała niewątpliwie przeciwko Skarbowi Państwa, który w toku postępowania był reprezentowany prawidłowo, a więc przez Prokuratorię Generalną. Brak jest zatem podstaw do uznania, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania z powodu przesłanek wskazanych w art. 379 pkt 2 k.p.c. Wprawdzie powódka określając stronę pozwaną jako „Skarb Państwa – K./…/ Park Narodowy" uczyniła to wadliwie, skoro na dzień wniesienia pozwu K./…/ Park Narodowy był państwową osobą prawną i Sąd pierwszej instancji powinien zobowiązać ją do sprecyzowania oznaczenia strony pozwanej, czego zaniechał, jednakże to uchybienie dotyczyło postępowania przed sądem pierwszej instancji i ostatecznie nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia w 4 niniejszej sprawie. Nie doszło bowiem do przekształceń podmiotowych po stronie pozwanej. Powyższe czyni także niezasadnymi zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 40 § 1 w zw. z art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Niezasadne są także zarzuty naruszenia art. 379 pkt 3 w zw. z art. 199 § 1 pkt 2 i art. 366 k.p.c. Skoro pozwana pozwała Skarb Państwa, a zatem ten sam podmiot, który był pozwany w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 6 grudnia 2011 r., w sprawie zachodzi tożsamość podmiotowa stron. Z uwagi zaś na charakter zgłoszonego roszczenia, jego wysokość oraz powoływane przez powódkę okoliczności faktyczne uzasadniające podstawę tego roszczenia, uzasadniona była ocena, że przedmiotem postępowania w sprawie jest roszczenie, o którym Sąd Apelacyjny orzekł w wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r. i zachodzi także tożsamość przedmiotowa spraw. Z tych względów skarga kasacyjna była pozbawiona uzasadnionych podstaw i podlegała oddaleniu na podstawie art. 39814 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 102 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 199 § 1 pkt 2 KPCart. 3983 § 1 KPCart. 379 pkt 2art. 67 § 1art. 70 § 1art. 71 KPCart. 379 pkt 3art. 199 § 1 pkt 2art. 366 KPCart. 40 § 1art. 8a ust.1art. 4 ust. 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy