I CSK 81/14
WyrokIzba Cywilna2015-02-11
Skład orzekający: Dariusz Zawistowski, Mirosław Bączyk, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne wniesienie pozwu o odszkodowanie, oparte na tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych, przeciwko temu samemu podmiotowi, które było przedmiotem prawomocnie zakończonego postępowania, stanowi naruszenie powagi rzeczy osądzonej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że ponowne wniesienie pozwu o odszkodowanie, oparte na tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych, przeciwko temu samemu podmiotowi, które było przedmiotem prawomocnie zakończonego postępowania, stanowi naruszenie powagi rzeczy osądzonej. Wskazał, że w takiej sytuacji zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa roszczenia, co uzasadnia odrzucenie pozwu na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.Stan faktyczny
Powódka wniosła pozew o odszkodowanie przeciwko Skarbowi Państwa – K./…/ Parkowi Narodowemu, domagając się zapłaty 80.000 zł za szkody w gospodarstwie sadowniczym, polegające na zniszczeniu ogrodzenia i drzewek owocowych przez dzikie zwierzęta w 2007 r. Sąd Okręgowy odrzucił pozew z uwagi na stan powagi rzeczy osądzonej, wskazując na wcześniejszy wyrok Sądu Okręgowego z 2010 r. i Sądu Apelacyjnego z 2011 r., który oddalił apelację powódki w podobnej sprawie. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powódki. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powódki.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powódki, uznając ją za pozbawioną uzasadnionych podstaw.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 81/14 POSTANOWIENIE Dnia 11 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa S. S. przeciwko Skarbowi Państwa – K./…/ Parkowi Narodowemu o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 lutego 2015 r., skargi kasacyjnej powódki od postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 6 czerwca 2013 r., 1. oddala skargę kasacyjną; 2. nie obciąża powódki kosztami postępowania kasacyjnego na rzecz strony pozwanej; 3. przyznaje adwokat B. K. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 2.700 zł (dwa tysiące siedemset), powiększoną o stawkę podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce w postępowaniu kasacyjnym.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił pozew S. S. przeciwko Skarbowi Państwa – K./…/ Parkowi Narodowemu o odszkodowanie z uwagi na stan powagi rzeczy osądzonej (art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.). Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 6 czerwca 2013 r. oddalił zażalenie powódki na to postanowienie. Wskazał, że wyrokiem z dnia 8 listopada 2010 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił powództwo S. S. przeciwko Skarbowi Państwa – K./…/ Parkowi Narodowemu o zapłatę 80.000 zł. Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2011 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację od tego wyroku. Przedmiotem rozstrzygnięcia w tej sprawie było roszczenie odszkodowawcze związane ze szkodami w gospodarstwie sadowniczym położonym w Ł. Powódka wskazywała, że szkody te wyrządziły dzikie zwierzęta, zaś pozwany obowiązany jest do ich naprawienia na podstawie prawa łowieckiego. Według jej twierdzeń szkoda powstała w 2007 r. i polegała na zniszczeniu ogrodzenia o długości 690 m oraz młodych drzewek owocowych. W ponownie wniesionym pozwie, powódka domagała się zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa – K./…/ Parku Narodowego również kwoty 80.000 zł. Na rozprawie w dniu 4 grudnia 2012 r. stwierdziła, że podstawą roszczenia jest zdarzenie z 2007 r. Z tego względu Sąd uznał, że jest to to samo roszczenie, które było przedmiotem żądania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 6 grudnia 2011 r. W ocenie Sądu, w obu wskazanych wyżej sprawach zachodzi tożsamość podmiotowa oraz przedmiotowa roszczenia. Powódka wystąpiła bowiem wobec tego samego pozwanego, z tym samym żądaniem, opartym o taką samą podstawę faktyczną i prawną. Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy zasadnie odrzucił pozew jako dotyczący roszczenia objętego powagą rzeczy osądzonej. Skarga kasacyjna powódki została oparta na obu podstawach określonych w art. 3983 § 1 k.p.c. W ramach podstawy naruszenia przepisów postępowania skarżąca zarzuciła obrazę art. 379 pkt 2 w zw. z art. 67 § 1, art. 70 § 1 i art. 71 k.p.c., art. 379 pkt 3 w zw. z art. 199 § 1 pkt 2 i art. 366 k.p.c., a w ramach podstawy naruszenia prawa materialnego obrazę art. 40 § 1 w zw. z art. 8a ust.1
3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2009 r., nr 151, poz. 1220 ze zm.) oraz art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1150 ze zm.). W oparciu o te zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Sądu Okręgowego, zniesienie postępowania i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał zarzut nieważności postępowania jako najdalej idący. Skarżąca argumentowała, że w sprawie miała miejsce nieważność postępowania z uwagi na pozbawienie Kampinoskiego Parku Narodowego zdolności sądowej lub procesowej oraz brak organu powołanego do jego reprezentowania, co doprowadziło do pozbawienia pozwanego możności obrony jego praw. W związku z tym zarzutem wymaga stwierdzenia, że od 1 stycznia 2012 r. K./…/ Park Narodowy jest państwową osobą prawną (art.8a ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody), a Prokuratoria Generalna - występująca w niniejszej sprawie w imieniu strony pozwanej – nie posiada uprawnień do reprezentacji państwowych osób prawnych (art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa). Jednakże pozwanym w sprawie był Skarb Państwa. Powódka tak określiła stronę pozwaną w pozwie, a w dalszym toku postępowania nie dokonała modyfikacji w tym zakresie. Oznacza to, że swoje roszczenie powódka skierowała niewątpliwie przeciwko Skarbowi Państwa, który w toku postępowania był reprezentowany prawidłowo, a więc przez Prokuratorię Generalną. Brak jest zatem podstaw do uznania, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania z powodu przesłanek wskazanych w art. 379 pkt 2 k.p.c. Wprawdzie powódka określając stronę pozwaną jako „Skarb Państwa – K./…/ Park Narodowy" uczyniła to wadliwie, skoro na dzień wniesienia pozwu K./…/ Park Narodowy był państwową osobą prawną i Sąd pierwszej instancji powinien zobowiązać ją do sprecyzowania oznaczenia strony pozwanej, czego zaniechał, jednakże to uchybienie dotyczyło postępowania przed sądem pierwszej instancji i ostatecznie nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia w
4 niniejszej sprawie. Nie doszło bowiem do przekształceń podmiotowych po stronie pozwanej. Powyższe czyni także niezasadnymi zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 40 § 1 w zw. z art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Niezasadne są także zarzuty naruszenia art. 379 pkt 3 w zw. z art. 199 § 1 pkt 2 i art. 366 k.p.c. Skoro pozwana pozwała Skarb Państwa, a zatem ten sam podmiot, który był pozwany w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 6 grudnia 2011 r., w sprawie zachodzi tożsamość podmiotowa stron. Z uwagi zaś na charakter zgłoszonego roszczenia, jego wysokość oraz powoływane przez powódkę okoliczności faktyczne uzasadniające podstawę tego roszczenia, uzasadniona była ocena, że przedmiotem postępowania w sprawie jest roszczenie, o którym Sąd Apelacyjny orzekł w wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r. i zachodzi także tożsamość przedmiotowa spraw. Z tych względów skarga kasacyjna była pozbawiona uzasadnionych podstaw i podlegała oddaleniu na podstawie art. 39814 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 102 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- WA 12/14 2014-04-24Czy ponowne rozpoznanie wniosku o odszkodowanie za niesłuszne skazanie, który został już prawomocnie rozstrzygnięty, jest dopuszczalne?
- II CSKP 606/23 2025-01-30Czy ponowne dochodzenie roszczenia o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, które zostało już prawomocnie oddalone w poprzednim postępowaniu, jest dopuszczalne, nawet jeśli powód w nowym postępowaniu domaga się oświ…
- II CSK 226/14 2015-03-25Czy powaga rzeczy osądzonej zachodzi w sytuacji, gdy powód dochodzi zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę na podstawie art. 23, 24 i 448 k.c., podczas gdy w poprzedniej sprawie dochodził odszkodowania za utratę ruchomo…
- I PK 231/14 2015-07-22Czy pogorszenie stanu zdrowia powódki po prawomocnym zakończeniu poprzedniego postępowania, które miało związek z wypadkiem przy pracy, uzasadnia ponowne dochodzenie roszczeń, mimo że poprzednie powództwo zostało oparte…
- II CSK 598/18 2019-05-31Czy w przypadku prawomocnego oddalenia powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, opartego na innych okolicznościach niż nieważność umowy, możliwe jest ponowne wytoczenie takiego powództwa, opierając je na…
Powołane przepisy
art. 199 § 1 pkt 2 KPCart. 3983 § 1 KPCart. 379 pkt 2art. 67 § 1art. 70 § 1art. 71 KPCart. 379 pkt 3art. 199 § 1 pkt 2art. 366 KPCart. 40 § 1art. 8a ust.1art. 4 ust. 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy