I CSK 811/15

WyrokIzba Cywilna2016-09-15

Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, jeśli pozwana błędnie powołuje się na nieważność postępowania z powodu braku legitymacji procesowej biernej, nie wykazując jednocześnie, że skarga jest oczywiście uzasadniona?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy pozwana nie wykazuje przesłanek przedsądu określonych w art. 3989 § 1 pkt 3 i 4 k.p.c. Brak legitymacji procesowej biernej nie jest tożsamy z brakiem zdolności sądowej lub procesowej, który skutkuje nieważnością postępowania na podstawie art. 379 pkt 2 k.p.c. Ponadto, istnienie przesłanki oczywistej zasadności skargi powinno być wykazane w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, a nie jedynie w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych.
Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od pozwanej spółki. Sąd pierwszej instancji zasądził kwotę na rzecz powoda, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, zarzucając nieważność postępowania z powodu braku legitymacji biernej oraz naruszenie przepisów prawa materialnego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 811/15 POSTANOWIENIE Dnia 15 września 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa R. M. przeciwko "B." Sp. z o.o. w P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 września 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt I ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 2700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 2 lipca 2015 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację pozwanej Spółki z.o.o. od wyroku Sądu pierwszej instancji zasądzającego od strony pozwanej na rzecz R. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod wskazaną w wyroku firmą kwotę 140 250 zł z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu. Sąd drugiej instancji nie podzielił zarzutów pozwanej braku legitymacji czynnej powoda i braku legitymacji biernej pozwanej, uznał, że roszczenie wynika z nienależnego świadczenia z umowy zawartej na rzecz pozwanej jako osoby trzeciej. Nie podzielił także zarzutu przedawnienia roszczenia. W skardze kasacyjnej pozwana jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazała przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 3 i 4 k.p.c. stwierdzając, że zachodzi nieważność postępowania i skarga jest oczywiście uzasadniona, gdyż orzeczenie w sposób oczywisty narusza przepisy postępowania tj. art. 379 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 386 § 2-3 k.p.c. jak również przepisy prawa materialnego, tj. art. 393 § 1 k.c., art. 118 k.c. oraz art. 410 k.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżąca w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie wskazała, dlaczego uważa, że doszło do nieważności postępowania z przyczyn określonych w art. 379 pkt 2 k.p.c. Z uzasadnienia podstaw kasacyjnych wynika, że upatruje ona nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 2 k.p.c. w przyjęciu przez Sądy obu instancji legitymacji biernej strony pozwanej. Prowadzi to do wniosku, że pozwana nie odróżnia instytucji legitymacji procesowej (czynnej i biernej), a więc wynikającej z przepisów prawa materialnego kwalifikacji danego podmiotu do występowania w konkretnym procesie w charakterze strony, której brak prowadzi do merytorycznego rozstrzygnięcia w postaci oddalenia powództwa, od przewidzianej w art. 379 pkt 2 k.p.c. instytucji procesowej braku zdolności sądowej lub procesowej, skutkującego nieważnością postępowania i koniecznością odrzucenia pozwu w razie nie usunięcia tego braku. W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie nie 3 zachodzi brak zdolności sądowej ani procesowej żadnej ze stron, a postawiony przez pozwaną zarzut braku jej legitymacjo biernej nie ma żadnego związku z art. 379 pkt 2 k.p.c., wskazanym przez skarżącą jako podstawa tego zarzutu. Pozwana nie wykazała także, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdyż w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania również nie przedstawiła żadnych argumentów w tym przedmiocie. Istnienie tej przesłanki przedsądu powinno być wykazane w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Nie jest wystarczające uzasadnienie podstaw kasacyjnych, nawet jeżeli użyta argumentacja mogłaby być zbliżona. Nie można bowiem utożsamiać dwóch różnych wymagań konstrukcyjnych skargi kasacyjnej przewidzianych w art. 3984 § 1 pkt 2 oraz § 2 k.p.c., a Sąd Najwyższy nie ma obowiązku zastępowania skarżącego i poszukiwania w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych argumentów przemawiających za przyjęciem skargi do rozpoznania. Biorąc wszystko to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 3art. 379 pkt 2 KPCart. 386 § 2art. 393 § 1 KCart. 118 KCart. 410 KCart. 379 pkt 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3984 § 1 pkt 2art. 3989 § 2 KPCart. 98art. 108 § 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy