I CSK 812/14

WyrokIzba Cywilna2015-01-22

Skład orzekający: Mirosław Bączyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pokwitowanie zapłaty zawarte w umowie sprzedaży, które stwarza domniemanie spełnienia świadczenia, może zostać wzruszone przez wierzyciela za pomocą dowodów przedstawionych w postępowaniu apelacyjnym, a ocena ta podlega kontroli kasacyjnej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że klauzula w umowie sprzedaży może być traktowana jako pokwitowanie spełnienia świadczenia w rozumieniu art. 462 k.c., co stwarza faktyczne domniemanie spełnienia świadczenia. Wierzyciel ma wówczas obowiązek wzruszyć to domniemanie odpowiednimi dowodami. Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił, że zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do podważenia domniemania stworzonego przez pokwitowanie. Ocena ta nie podlega kontroli w postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 398^3 § 3 k.p.c.
Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty reszty ceny sprzedaży. Sąd Okręgowy zasądził część żądanej kwoty. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanych. Pozwany złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 462 k.c. i art. 535 § 1 k.c. Skarżący twierdził, że pokwitowanie w umowie obciążało wierzyciela obowiązkiem wykazania braku zapłaty, czego nie uczynił. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz strony powodowej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 812/14 POSTANOWIENIE Dnia 22 stycznia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie z powództwa L. Spółki z o.o. w W. przeciwko Z. J. K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 stycznia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt VI ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanego na rzecz strony powodowej 1800 (tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Pozwany Z. K. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 8 października 2013 r., w którym oddalono apelację pozwanych, wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 25 lipca 2012 r. (k. 191 i n. akt). Wyrokiem tym Sąd Okręgowy zasądził od obojga pozwanych solidarnie na rzecz strony powodowej kwotę 153.343,68 zł tytułem reszty ceny sprzedaży i oddalił dalej idące żądanie strony powodowej. W skardze kasacyjnej Z. K. podniesiono naruszenie art. 462 k.c. i art. 535 § 1 k.c. Motywując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący stwierdzał, że skarga jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), ponieważ z racji pokwitowania zapłaty, umieszczonego w treści umowy z dnia 14 marca 2011 r. na wierzycielu (powodzie) ciążył obowiązek wykazania, że nie doszło do zapłaty całości ceny, a powód nie przedstawił w tym względzie żadnych dowodów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Analizując treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku, treść skargi kasacyjnej i zawartą w niej prawną motywację wniosku o przyjęcie sprawy do rozpoznania oraz treść odpowiedzi powoda na skargę kasacyjną (k. 393 i n. akt), Sąd Najwyższy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie – wbrew stanowisku strony skarżącej – nie występuje przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Zamieszczona w § 11 umowy z dnia 14 marca 2011 r. klauzula może być istotnie traktowana jako pokwitowanie spełnienia świadczenia (zapłaty) w rozumieniu art. 462 k.c. Takie pokwitowanie stwarza faktyczne domniemanie spełnienia świadczenia, toteż zadaniem wierzyciela (sprzedającego) będzie wówczas wzruszenie tego domniemania odpowiednimi środkami dowodowymi. W ocenie Sądu Apelacyjnego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (por. s 8-9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) okazał się wystarczający dla podważenia stworzonego przez pokwitowanie domniemania (por. też np. uzasadnienie wyroku SN z dnia 2 lipca 2009 r., V CSK 4/09, nie publ.). Wspomnianej oceny nie można podważać w postępowaniu kasacyjnym (art. 3933 § 3 k.p.c.). 3 Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do art. 98 k.p.c. 108 § 1 k.p.c. i § 6, 13 rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności adwokackie (…) (Dz.U. nr 153, poz. 1348 ze zm.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 462 KCart. 535 § 1 KCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3933 § 3 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 KPC§ 1§ 1 pkt 4§ 11§ 3§ 2§ 6

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy