I CSK 860/22
WyrokIzba Cywilna2022-05-18
Skład orzekający: Krzysztof Wesołowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy powód opiera ją na potrzebie wykładni art. 636 § 1 k.c. i oczywistej zasadności, a jego argumentacja sprowadza się do kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów dokonanych przez Sąd drugiej instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli jej podstawą są zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych i oceny dowodów, które są związane dla Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym. Skarga kasacyjna nie jest trzecią instancją sądową mającą na celu korygowanie błędów w stosowaniu lub wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Aby skarga kasacyjna została przyjęta, muszą zostać spełnione przesłanki publicznoprawne, takie jak istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi, a nie polemika z ustaleniami faktycznymi.Stan faktyczny
Powód J. K. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego powództwo o zapłatę. Skarga kasacyjna została oparta na potrzebie wykładni art. 636 § 1 k.c. oraz na zarzucie oczywistej zasadności skargi. Powód kwestionował sposób rozliczenia wynagrodzenia umownego w sytuacji, gdy część prac wykonał wykonawca zastępczy. Sąd Apelacyjny uznał, że powodowi należy się wynagrodzenie tylko za faktycznie wykonaną część prac.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 860/22 POSTANOWIENIE Dnia 18 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wesołowski w sprawie z powództwa J. K. przeciwko B. spółce akcyjnej w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 maja 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 29 marca 2021 r., sygn. akt I AGa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną powoda J. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 29 marca 2021 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c. Przesłanki te nie zostały spełnione. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, niepubl., z dnia 28 marca
3 2007 r., II CSK 84/07, niepubl.). Skarżącego obciąża obowiązek przedstawienia odrębnej i pogłębionej argumentacji prawnej wskazującej na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, zawierającej szczegółowy opis tego, na czym polegają poważne wątpliwości interpretacyjne (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09, niepubl., z dnia 12 grudnia 2008 r., II PK 220/06, niepubl.). Zdaniem skarżącego istnieje potrzeba wykładni art. 636 § 1 k.c. i ustalenia, czy od kwoty wynagrodzenia umownego ryczałtowego należy potrącać należności uiszczone wykonawcy zastępczemu, czy też zasadne jest stanowisko wskazujące jedynie na wypłatę części należnego wynagrodzenia wykonawcy proporcjonalnego do jego osobistego wykonania. Argumentacja zawarta we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje, by istniała potrzeba wykładni powołanego przepisu. Skarżący, formując wątpliwości na tle art. 636 § 1 k.c. dotyczące sposobu rozliczenia pominął, że w okolicznościach sprawy podstawę wprowadzenia wykonawcy zastępczego stanowiły wyłącznie postanowienia umowy stron, która na podstawie § 33 ust. 4 OWU przewidywała możliwość wprowadzenia wykonawcy zastępczego na wypadek opóźnienia w realizacji zamówienia. Nadto sformułowany przez skarżącego problem osadzony jest w okolicznościach konkretnej sprawy i dotyczy powstałych in casu jego wątpliwości na tle wskazanego przepisu. Skarżący pod pozorem potrzeby wykładni art. 636 § 1 k.c. polemizuje ze stanowiskiem Sądu drugiej instancji, zarzucając, że błędnie on uznał, że skarżącemu nie należy się zapłata za całość wskazanych w umowie prac, skoro faktycznie wykonał je jedynie w części. W istocie skarżący nie formułuje wątpliwości na tle konkretnych przepisów, a kwestionuje ustalenia faktyczne i ocenę dowodów, którymi Sąd Najwyższy jest związany (art. 398³ § 3 i art. 398¹³ § 2 k.p.c.). Nie ma zatem argumentów jurydycznych przemawiających za potrzebą wypowiedzenia się przez Sąd Najwyższy w sformułowanej przez skarżącego kwestii. Oparcie zaś wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance oczywistej zasadności wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności orzeczenia z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni (por. m. in.: postanowienia
4 Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100, z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Zdaniem skarżącego zachodzi oczywista zasadność skargi z uwagi na rażące naruszenie art. 636 § 1 k.c. Podniósł, że przyjmującemu zamówienie należne jest całe wynagrodzenie umowne pierwotnie ustalone, jeżeli przy jego pracy i pomocy wykonawcy zastępczego umowa zostanie zrealizowana. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje, że doszło w niniejszej sprawie do rażącego naruszenia prawa, które skutkowałoby oczywistym uzasadnieniem skargi. Z lektury uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd Apelacyjny szczegółowo rozważył kwestię dotyczącą wysokości należnego skarżącemu wynagrodzenia, wyjaśniając, że podstawę wprowadzenia wykonawcy zastępczego nie stanowiły powołane w apelacji przepisy Kodeksu cywilnego. Podniósł, że pozwany w niniejszej sprawie wprawdzie nie ujawnił jaką kwotę wynagrodzenia uzyskał wykonawca zastępczy, ale nie ma to istotnego znaczenia dla oceny zasadności powództwa, akcentując, że strony umówiły się na wynagrodzenie ryczałtowe zarówno co do wartości całości prac jak i co do kosztów położenia 1 m2 płytek, stąd wobec faktu, że skarżący wykonał tylko część prac, tj. położył 1367 m2 płytek, to tylko w tym zakresie winien otrzymać umówione wynagrodzenie. Argumentacja zawarta w skardze sprowadza się do zaprezentowania przez skarżącego własnej oceny sprawy, kwestionowania rozstrzygnięcia i przedstawienia go jako w subiektywnej opinii skarżącego oczywiście niesprawiedliwego. Skarżący podważa w istocie ustalony w sprawie stan faktyczny i zamierza do jego modyfikacji, zgodnie z przyjętym przez siebie kierunkiem. Nie uwzględnił, że postępowaniu kasacyjnym Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, a podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów i oceny dowodów. Istota zarzutów, z którymi skarżący wiążą jej oczywistą zasadność, polega na zakwestionowaniu poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych i oceny dowodów, z których nie wynika, by wykonawca zastępczy pracował z wykorzystaniem materiałów zakupionych przez skarżącego pod jego nadzorem i że w związku z tym koszt prac wykonanych przez wykonawcę zastępczego, za wyjątkiem pracy fizycznej pracowników w całości poniósł skarżący.
5 Skarżący, polemizując z ustaleniami i oceną dowodów, zmierza w istocie do zniweczenia publicznoprawnej funkcji skargi i wydania orzeczenia w interesie jednostkowym, w postępowaniu opartym na analizowaniu przeprowadzanych przed Sądami obu instancji dowodów. Analiza zatem wniosku na tle podstaw skargi oraz motywów zaskarżonego orzeczenia, nie prowadzi do oceny, iż Sąd Apelacyjny ferując wyrok dopuścił się kardynalnych błędów, w stopniu przemawiającym za oczywistą zasadnością skargi. Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 369/19 2020-05-28Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej uzasadnienie opiera się na zarzutach dotyczących błędów w ustaleniach faktycznych i ocenie dowodów, które nie mają charakteru oczywistego?
- V CSK 347/14 2015-01-13Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, ani ni…
- IV CSK 278/21 2021-07-28Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli jej wnioskodawca nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie…
- V CSK 381/14 2015-01-30Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbi…
- I CSK 103/22 2022-04-15Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej zasadność opiera się na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów, a nie na istnieniu istotnego zagadnienia prawnego, potrzebie wykładni p…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 2art. 636 § 1 KCart. 398art. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 2§ 33 ust. 4§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy