I CSK 92/20

WyrokIzba Cywilna2020-11-21

Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca ustanowienia służebności przesyłu i wysokości wynagrodzenia za jej ustanowienie może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący opiera się na przesłance oczywistej zasadności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ przesłanka oczywistej zasadności, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., nie została spełniona. Argumentacja skarżącego dotycząca zakresu służebności przesyłu i wysokości wynagrodzenia nie wykazała rażącego naruszenia prawa, które byłoby widoczne na pierwszy rzut oka. Wynagrodzenie za służebność przesyłu może obejmować uciążliwości związane z oddziaływaniem urządzeń przesyłowych poza pasem eksploatacyjnym, w tym w strefie kontrolowanej, o ile istnieje związek z obciążeniem nieruchomości.
Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się ustanowienia służebności przesyłu. Uczestnik, przedsiębiorca przesyłowy, wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w W. dotyczącego ustanowienia służebności i wysokości wynagrodzenia. Skarżący kwestionował stanowisko sądu, według którego pas służebności powinien obejmować obszar, w którym właściciel nieruchomości doznaje ograniczeń ze względów bezpieczeństwa, a nie tylko obszar niezbędny do posadowienia i eksploatacji urządzeń. Uczestnik uznał, że wynagrodzenie zostało ustalone jako nadmierne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącego na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 92/20 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z wniosku A.T. przy uczestnictwie P. S.A. w L. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 listopada 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 24 września 2019 r., sygn. akt V Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od skarżącego na rzecz wnioskodawcy 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną uczestnika P. S.A. z siedzibą w L. od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 24 września 2019 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 2 Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została spełniona. Wskazanie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przyczyny przyjęcia jej do rozpoznania wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności wyroku z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni (por. m. in. postanowienia SN z dnia 8 marca 2002 r., sygn. akt I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100, z dnia 10 stycznia 2003 r., sygn. akt V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Zdaniem skarżącego, zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza normy art. 3051 k.c. i art. 3052 § 2 k.c. Skarżący zakwestionował stanowisko Sądu drugiej instancji, w myśl którego służebność przesyłu, aby zapewniała przedsiębiorstwu przesyłowemu uprawnienie do korzystania z sieci przesyłowej, musi swoim zakresem obejmować również taki obszar, w obrębie którego ze względów bezpieczeństwa uprawnienia właściciela nieruchomości doznają ograniczeń. Uczestnik podniósł, że pas służebności przesyłu powinien obejmować wyłącznie powierzchnię nieruchomości umożliwiającą przedsiębiorcy posadowienie urządzeń, prawidłowe korzystanie z nich, ich konserwację, naprawę, modernizację oraz usuwanie awarii, a nie powinien obejmować innych ograniczeń wynikających z norm technicznych, jakim jest np. obszar ujemnego oddziaływania na prawo własności. W związku z tym uczestnik podniósł, że wynagrodzenie z tytułu ustanowienia 3 służebności przesyłu zostało błędnie ustalone jako nadmierne i nieuwzględniające charakteru służebności przesyłu. Argumentacja przedstawiona przez skarżącego nie przekonuje jednak, że doszło w niniejszej sprawie do rażącego naruszenia prawa, skutkującego oczywistym uzasadnieniem skargi w ustalonym stanie faktycznym. Jak wynika z art. 3051 k.c., służebność przesyłu została określona jako prawo polegające na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem urządzeń przesyłowych. To właśnie zakres obciążenia nieruchomości wyznacza obszar, który służy realizacji rzeczowego prawa służebności przesyłu i w tym właśnie zakresie wynagrodzenie powinno być odpowiednie, z uwzględnieniem – nieograniczonego rodzajowo w art. 3052 § 1 k.c. - koniecznego i właściwego korzystania z urządzeń przesyłowych. Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu może obejmować także uciążliwości związane z oddziaływaniem linii przesyłowej poza pasem eksploatacyjnym tej służebności, w tym w zakresie strefy kontrolowanej, o ile zachodzi w tym względzie związek z obciążeniem nieruchomości służebnością przesyłu (postanowienie SN z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt III CZP 20/19, www.sn.pl). Taka też sytuacja wynika z ustaleń faktycznych poczynionych w niniejszej sprawie, a skarżący nie zdołał podważyć przyznanego wymiaru wynagrodzenia, nakreślonego rozmiarem uciążliwości wobec nieruchomości wnioskodawcy. Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. 4 jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3051 KCart. 3052 § 2 KCart. 3052 § 1 KCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 3 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 4§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy