I CSK 929/22

WyrokIzba Cywilna2022-01-20

Skład orzekający: Marcin Krajewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy śmierć powoda w trakcie postępowania kasacyjnego, którego przedmiotem były wyłącznie niemajątkowe roszczenia o ochronę dóbr osobistych, skutkuje umorzeniem postępowania?
Ratio decidendi
Śmierć strony w postępowaniu kasacyjnym, którego przedmiotem były wyłącznie niemajątkowe roszczenia o ochronę dóbr osobistych, niepodlegające sukcesji prawnej, prowadzi do trwałego następczego braku strony powodowej. W takiej sytuacji, wobec niedopuszczalności wyrokowania, konieczne jest umorzenie postępowania kasacyjnego na podstawie art. 355 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 398^21 k.p.c.
Stan faktyczny
Powód dochodził ochrony dóbr osobistych, wnosząc o nakazanie publikacji oświadczeń z przeprosinami oraz o zasądzenie zadośćuczynienia pieniężnego. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo. Sąd Apelacyjny częściowo zmienił wyrok, zobowiązując pozwanych do publikacji oświadczeń. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargi kasacyjne wnieśli pozwani. W trakcie postępowania kasacyjnego powód zmarł. Pełnomocnik powoda przedłożył akt zgonu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne z powodu śmierci powoda.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 929/22 POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Krajewski w sprawie z powództwa K. D. przeciwko […] "W." spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., S. L., O. W., M. D. i M. M. o ochronę dóbr osobistych, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 stycznia 2022 r., na skutek skarg kasacyjnych pozwanych: […] "W." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., M. D. i S. L. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 26 marca 2021 r., sygn. akt V ACa […], umarza postępowanie kasacyjne. UZASADNIENIE W pozwie z 13 marca 2015 r., zmodyfikowanym pismem z 15 kwietnia 2015 r., powód K. D. wniósł o zobowiązanie pozwanych dziennikarzy – O. W. i M. D., M. M. i S. L., a także S. L. jako byłego redaktora naczelnego tygodnika „W.” oraz […] „W.” sp. z o.o. w W. jako wydawcy tygodnika „W.” do opublikowania oświadczenia z przeprosinami o treści i w formie sprecyzowanej w pozwie, a także o zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwoty 2 000 000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę wraz z odsetkami. Wyrokiem z 14 maja 2018 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił powództwo w całości. 2 Apelację od powyższego wyroku wniósł powód, zaskarżając go w zakresie, w którym Sąd Okręgowy oddalił roszczenia niemajątkowe powoda. Wyrokiem z 26 marca 2021 r. Sąd Apelacyjny w […] częściowo zmienił zaskarżony wyrok, zobowiązując pozwanych O. W., M. D., M. M., S. L., […] „W.” sp. z o.o. w W. do opublikowania oświadczeń z przeprosinami szczegółowo opisanych w punkcie I.1.a-d wyroku, oddalił apelację powoda w pozostałym zakresie (pkt II) i orzekł o kosztach postępowania (pkt III). Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargi kasacyjne wnieśli: […] „W.” sp. z o.o. z siedzibą w W. (co do pkt I i III), S. L. (co do pkt I.1.b-c i III) i M. D. (co pkt I i III). Pismem datowanym na 5 stycznia 2022 r. pełnomocnik powoda przedłożył kopię aktu zgonu powoda, z którego wynika, że powód zmarł 16 listopada 2021 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. w razie śmierci strony postępowanie podlega zawieszeniu z urzędu. Nie dotyczy to jednak sytuacji, w której przedmiot postępowania stanowiły roszczenia ściśle osobiste, niepodlegające następstwu prawnemu. W związku z treścią orzeczenia Sądu Apelacyjnego i zakresem zaskarżenia określonym w skargach kasacyjnych, przedmiotem postępowania były jedynie roszczenia niemajątkowe z zakresu ochrony dóbr osobistych powoda, niepodlegające sukcesji prawnej (por. art. 922 § 1 i § 2 in principio k.c. oraz art. 448 k.c. w zw. z art. 445 § 3 k.c.). Tego rodzaju sytuacja procesowa, określana w literaturze przedmiotu jako trwały następczy brak strony powodowej, uniemożliwia dalsze postępowanie w sposób nieodwracalny. Wobec niedopuszczalności wyrokowania zachodzi wówczas konieczność umorzenia postępowania kasacyjnego na podstawie na podstawie art. 355 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 5 grudnia 2000 r., V CKN 137/00, oraz z 19 sierpnia 2009 r., III CSK 351/08, OSNC-ZD 2010, nr B, poz. 54). Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 174 § 1 pkt 1 KPCart. 391 § 1art. 39821 KPCart. 922 § 1art. 448 KCart. 445 § 3 KCart. 355 KPC§ 1 pkt 1§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy