I CSK 974/25
WyrokIzba Cywilna2025-09-29
Skład orzekający: Krzysztof Wesołowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uznania postanowienia umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego dotyczącego sposobu określania kursu waluty obcej za niedozwolone, miejsce tego postanowienia może zająć inny sposób określenia kursu wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów, a jeśli nie, to czy umowa pozostaje wiążąca w pozostałym zakresie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w przypadku uznania postanowienia umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego dotyczącego sposobu określania kursu waluty obcej za niedozwolone, nie można przyjąć, iż miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. W konsekwencji, jeśli ustalenie wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie jest niemożliwe, umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.Stan faktyczny
Powodowie dochodzili ustalenia w sprawie z powództwa przeciwko Syndykowi masy upadłości banku. Syndyk wniósł skargę kasacyjną od wyroku częściowego Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, opierając się na przesłankach wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz każdego z powodów koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 974/25 POSTANOWIENIE 29 września 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Krzysztof Wesołowski na posiedzeniu niejawnym 29 września 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa K.M. i M.M. przeciwko Syndykowi masy upadłości Bank spółki akcyjnej w upadłości w W. o ustalenie, na skutek skargi kasacyjnej Syndyka masy upadłości Bank spółki akcyjnej w upadłości w W. od wyrok częściowy Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 4 listopada 2024 r., V ACa 385/24, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanego na rzecz każdego z powodów tytułem kosztów postępowania kasacyjnego po 1350 (tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia postanowienia pozwanemu do dnia zapłaty. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną pozwanego Syndyka masy upadłości Bank Spółki Akcyjnej w upadłości w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 4 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I CSK 974/25 2 Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Przesłanka ta nie została spełniona. Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 lutego 2023 r., I CSK 4691/22). Według skarżącego w sprawie wystąpiło istotne zagadnienie prawne sprowadzające się do pytania:
I CSK 974/25 3 „Czy kryterium, na podstawie którego strona jest uprawniona do określenia wysokości świadczenia, a w niniejszej sprawie - na podstawie którego bank jest uprawniony do określenia kursu waluty obcej - może wynikać nie z treści samych oświadczeń woli stron, a z innych czynników, które na podstawie art. 56 k.c. współkształtują treść stosunku prawnego, tj. z zasad współżycia społecznego lub ustalonych zwyczajów?” Pozwany podnosił w skardze kasacyjnej, że kryterium, na podstawie którego bank jest uprawniony do określenia waluty obcej, wynika z ustalonego zwyczaju co do sposobu ustalania przez banki kursu waluty obcej na potrzeby umowy kredytu powiązanego z walutą obcą. Zagadnienie prawne wskazane przez skarżącego zostało rozstrzygnięte uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22, OSNC 2024, nr 12, poz. 118), zgodnie z którą m.in. w razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, iż miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. W razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie. Uchwała ta wiąże wszystkie składy Sądu Najwyższego. Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. M.L. [SOP]
I CSK 974/25 4
Powiązane orzeczenia
- I CSK 6341/22 2024-05-24Czy w przypadku uznania postanowienia umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego do waluty obcej za niedozwolone, możliwe jest zastąpienie go innym sposobem określenia kursu waluty obcej wynikającym z przepisów prawa…
- I CSK 267/23 2024-05-24Czy w przypadku uznania postanowienia umowy kredytu indeksowanego dotyczącego sposobu określania kursu waluty obcej za niedozwolone, możliwe jest zastąpienie go innym sposobem określenia kursu wynikającym z przepisów pra…
- I CSK 3260/25 2025-12-11Czy w przypadku uznania postanowienia umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego dotyczącego sposobu określania kursu waluty obcej za niedozwolone, miejsce tego postanowienia może zająć inny sposób określenia kursu w…
- I CSK 4455/23 2024-11-19Czy w przypadku uznania postanowienia umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego dotyczącego sposobu określania kursu waluty obcej za niedozwolone, miejsce tego postanowienia może zająć inny sposób określenia kursu w…
- I CSK 635/24 2025-10-28Czy postanowienia umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego, dotyczące sposobu określania kursu waluty obcej, które zostały uznane za niedozwolone postanowienia umowne, mogą być zastąpione przez inne sposoby określe…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 56 KCart. 3989 § 2 KPCart. 98 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy