I CZ 104/09
PostanowienieIzba Cywilna2010-01-21
Skład orzekający: Marek Sychowicz, Marian Kocon, Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy apelacja od postanowienia sądu pierwszej instancji w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, dotycząca rozstrzygnięć w przedmiocie spadku po dwóch osobach, powinna być opłacona jedną opłatą stałą w kwocie 100 zł, czy też opłatą stałą w kwocie 50 zł od każdego z rozstrzygnięć?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że apelacja w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, dotycząca rozstrzygnięć w przedmiocie spadku po dwóch osobach, podlega opłacie stałej w kwocie 100 złotych, zgodnie z art. 50 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Wadliwe opłacenie apelacji przez profesjonalnego pełnomocnika skutkowało jej odrzuceniem na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia apelacji.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył apelację od postanowienia Sądu Rejonowego stwierdzającego nabycie spadku po dwóch osobach. Apelacja została opłacona kwotą 100 zł przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Okręgowy odrzucił apelację, uznając ją za wadliwie opłaconą. Pełnomocnik wnioskodawcy twierdził, że opłata powinna wynosić 100 zł niezależnie od liczby spadkodawców, lub alternatywnie, że opłata została wniesiona od jednego z rozstrzygnięć.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy, utrzymując w mocy postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu apelacji.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 104/09 POSTANOWIENIE Dnia 21 stycznia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marek Sychowicz (przewodniczący) SSN Marian Kocon SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) w sprawie z wniosku S. G. przy uczestnictwie R. P., I. T., O. P., E. G., P. G., P. G. o stwierdzenie nabycia spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 stycznia 2010 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 26 marca 2009 r., sygn. akt IV Ca (….), oddala zażalenie. Uzasadnienie Sąd Rejonowy w N. postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2008 r. stwierdził, że na podstawie ustawy spadek po M. G. nabyli jej mąż A. G. oraz dzieci S. G., J. P. i J. G. w częściach po ¼, oraz że spadek po A. G. nabyły dzieci S. G., J. P. i J. G. w częściach po 1/3. Apelację od tego postanowienia wniósł wnioskodawca S. G. Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 26 marca 2009 r. odrzucił apelację. Podkreślił, że apelacja została opłacona w chwili jej wniesienia przez profesjonalnego pełnomocnika opłata stałą w kwocie 100, a nie 200 złotych, chociaż wnioskodawca wnosił o stwierdzenie
2 nabycia po dwóch osobach (M. G. i A. G.). Pełnomocnik wnioskodawcy został wezwany zarządzeniem Sądu Rejonowego z dnia 11 marca 2009 r. do wskazania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia apelacji, od którego z rozstrzygnięć Sądu Rejonowego została wniesiona opłata w kwocie 100 złotych. W odpowiedzi pełnomocnik wskazał, że opłata została uiszczona od obu rozstrzygnięć (po 50 złotych). W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił naruszenie art. 1302 § 3 k.p.c. w związku z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 2008 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.; dalej u.k.s.c.). Jego zdaniem, w art. 18 ust. 2 u.k.s.c. nie został użyty zwrot „lub jego samodzielnej części” jak w art. 18 ust. 1 u.k.s.c., a więc opłata wynosi 100 złotych niezależnie od tego, po ilu osobach stwierdzono nabycie spadku jednym zaskarżonym postanowieniem. Alternatywnie pełnomocnik wniósł o uznanie, iż opłata w należytej wysokości została wniesiona od postanowienia w przedmiocie nabycia spadku po A. G. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżący wniósł zażalenie oparte na dwóch podstawach. Po pierwsze twierdzi, że pismo pełnomocnika z dnia 18 marca 2009 r. wyjaśniające wyliczenie opłaty zawiera oczywisty błąd. Nie można się z tym zgodzić, ponieważ z pisma tego jednoznacznie wynika, że jego autor uważał, iż wniósł stosowną opłatę za dwie osoby. Po drugie, pełnomocnik twierdzi, że wniesioną opłatę należy przyjąć jako w pełni opłaconą apelację od jednego ze skarżonych rozstrzygnięć. Uniemożliwia to jednak powoływane pismo pełnomocnika, w którym stwierdza się wyraźnie, że wniesiono opłatę dwa razy po 50 złotych, a nie jeden raz 100 zł. Ta jednoznaczność oraz fakt występowania w sprawie fachowego pełnomocnika uniemożliwiają przyjęcie innej interpretacji opłaty od apelacji. W konsekwencji obie apelacje należy uznać za wadliwie opłacone. Skutki wadliwego opłacenia apelacji przez fachowego pełnomocnika w dacie kwestionowanego rozstrzygnięcia regulował art. 1302 § 3 k.p.c., zgodnie z którym taka apelacja podlegała odrzuceniu. Wspomniany przepis został uchylony przez ustawę z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 234, poz. 1571), która weszła w życie dnia 1 lipca 2009 r. Jednakże, zgodnie z intertemporalnym przepisem art. 8 ust. 1 tej ustawy, jej przepisy stosuje się do postępowań wszczętych po dniu wejścia ustawy w życie, nie mają zaś miejsca wyjątki od tej reguły określone w ust. 2-5.
3 Zgodnie z art. 18 ust. 2 u.k.s.c., przepisy ustawy przewidujące pobranie opłaty od wniosku wszczynającego postępowanie w sprawie stosuje się również do opłaty od apelacji, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku pobiera się opłatę stałą w kwocie 50 złotych (art. 49 ust. 1 pkt 1 u.k.s.c.). Jednakże przepisem szczególnym, który stanowi inaczej (art. 18 ust. 2 u.k.s.c.), jest art. 50 pkt 1 u.k.s.c., według którego opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od m. in. od apelacji w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Przedstawiona zaś w zażaleniu interpretacja art. 18 ust. 2 w związku z ust. 1 u.k.s.c. nie mieści się w granicach poprawnej wykładni prawa. Z przedstawionych powodów orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 1 i 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 10/10 2010-03-11Czy w sprawie o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, od apelacji należy pobrać opłatę stałą w kwocie 100 zł, czy też opłatę w kwocie 50 zł, a także czy art. 1302 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed…
- III CZ 62/10 2010-12-21Czy w przypadku spraw o stwierdzenie nabycia spadku wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego z dnia 5 grudnia 2008 r., apelacja opłacona w niepełnej wysokości podlega odrzuceniu bez we…
- I CZ 5/06 2006-02-23Czy w przypadku łącznego rozpatrywania wniosków o stwierdzenie nabycia spadku po różnych osobach, odrzucenie w całości apelacji od postanowienia sądu pierwszej instancji z powodu nienależytego opłacenia wpisu jest uzasad…
- I CZ 68/07 2007-06-05Czy do apelacji wniesionej od orzeczenia wydanego po wejściu w życie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, ale w sprawie wszczętej przed wejściem w życie tej ustawy, mają zastosowanie przepisy tej ustawy dotyc…
- V CZ 132/07 2008-01-23Czy apelacja od postanowienia sądu pierwszej instancji w postępowaniu nieprocesowym, wszczętym nawet z urzędu, podlega opłacie sądowej?
Powołane przepisy
art. 1302 § 3 KPCart. 50 ust. 1art. 18 ust. 2art. 18 ust. 1art. 8 ust. 1art. 49 ust. 1art. 50 pkt 1art. 39814art. 3941 § 1§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy