I CZ 106/07
PostanowienieIzba Cywilna2007-10-05
Skład orzekający: Jan Górowski, Elżbieta Skowrońska-Bocian, Lech Walentynowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego wniosek o wpis do rejestru przedsiębiorców w części dotyczącej sposobu reprezentacji spółki?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego wniosek o wpis do rejestru przedsiębiorców, nawet jeśli dotyczy to tylko części wniosku, w tym sposobu reprezentacji spółki. Wniosek o wpis spółki do rejestru, wraz ze wskazaniem sposobu jej reprezentacji, stanowi integralną całość, a orzeczenie w jego przedmiocie powinno być traktowane jako orzeczenie „w przedmiocie wpisu”. Kwestia reprezentacji jest istotnym elementem funkcjonowania osoby prawnej.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy od postanowienia oddalającego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego, które częściowo oddaliło wniosek o wpis spółki do rejestru w zakresie sposobu jej reprezentacji. Wnioskodawca złożył zażalenie, argumentując, że wniosek o wpis stanowi całość, a jego częściowe oddalenie nie wyłącza dopuszczalności skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 106/07 POSTANOWIENIE Dnia 5 października 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian (sprawozdawca) SSN Lech Walentynowicz w sprawie z wniosku B. S.A. o wpis do rejestru przedsiębiorców, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 października 2007 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 29 maja 2007 r., sygn. akt [...], uchyla zaskarżone postanowienie.
2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 29 maja 2007 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy „B.” S.A., wniesioną od postanowienia tego Sądu z dnia 24 stycznia 2007 r. oddalającego apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w W., którym oddalono wniosek o wpis w części dotyczącej sposobu reprezentacji spółki. Odrzucając skargę kasacyjną Sąd powołał się na art. 5191 § 3 k.p.c. wskazując, że w rozpoznawanej sprawie nie chodzi o odmowę wpisu do rejestru, ale tylko o częściowe oddalenie w zakresie dotyczącym reprezentacji spółki. W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca podnosi, że wniosek o wpis spółki do rejestru stanowi integralną całość co oznacza, że częściowe oddalenie takiego wniosku nie wyłącza dopuszczalności zaskarżenia orzeczenia sądu drugiej instancji skargą kasacyjną. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu rejestrowym została przez ustawodawcę ograniczona. Zgodnie z art. 5191 § 3 k.p.c. w postępowaniu rejestrowym skarga kasacyjna przysługuje jedynie od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu lub wykreślenia z rejestru podmiotu podlegającego rejestracji. Przy takim sformułowaniu ustawy istotnego znaczenia nabiera wykładnia sformułowania „w przedmiocie wpisu lub wykreślenia z rejestru”. Nie może budzić wątpliwości, że poza granicami tego sformułowania pozostaną te wszystkie sprawy, w których wniosek dotyczy innych wpisów niż wpis (lub wykreślenie) podmiotu. Skarga kasacyjna nie przysługuje zatem m.in. w sprawach, w których wniosek dotyczył upoważnienia wspólników do zwołania nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników (postanowienie SN z dnia 16 kwietnia 1997 r., l CZ 24/97, OSNC 1997, nr 11, poz. 168); wpisu lub wykreślenia danych członków zarządu (np. postanowienie SN z dnia 7 października 1997 r., l CKN 236/97, niepubl.); wpisania połączenia spółek i podwyższenia kapitału zakładowego (uchwała SN z dnia 9 czerwca 1997 r., III CZP 25/97, OSNC 1997, nr 9, poz. 120); odwołania likwidatorów spółki i mianowania innych (postanowienie SN z dnia 6 stycznia 2000 r., l CZ 208/99, OSNC 2000, nr 6, poz. 122).
3 Nie może także budzić wątpliwości, że skarga kasacyjna byłaby niedopuszczalna w sprawie wszczętej wnioskiem o zmianę sposobu reprezentacji spółki. Jednak w sprawie rozpoznawanej reprezentacja spółki nie stanowiła podstawowego rozstrzygnięcia sądu, a jedynie fragment większej całości, jaką był wniosek o dokonanie wpisu podmiotu (konkretnie spółki akcyjnej) do rejestru. Zgodnie z art. 318 pkt 7 k.s.h. zgłoszenie spółki akcyjnej do sądu rejestrowego powinno zawierać nazwiska i imiona członków zarządu oraz sposób reprezentowania spółki, a zgodnie z art. 39 pkt 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. nr 121, poz. 769 ze zm.) w dziale drugim rejestru przedsiębiorców zamieszcza się oznaczenie organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu oraz osób wchodzących w jego skład, ze wskazaniem sposobu reprezentacji. Oznacza to, że wniosek o dokonanie wpisu w rejestrze spółki akcyjnej musi zawierać wskazanie sposobu reprezentacji. Taki wniosek powinien zatem być traktowany jako pewna całość, a więc także zapadłe orzeczenie w przedmiocie wniosku powinno być traktowane jako orzeczenie zapadłe „w przedmiocie wpisu". Dotyczy to również postanowienia sądu rejestrowego, którym wniosek został częściowo uwzględniony a częściowo oddalony. Dodatkowo i ubocznie za prezentowanym stanowiskiem przemawia waga postanowień statutu dotyczących sposobu reprezentacji spółki. Spółka akcyjna, jak każda osoba prawna, działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i opartym na niej statucie (art. 38 k.c.). Kwestia reprezentacji stanowi więc istotny element funkcjonowania osoby prawnej. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 3941 w związku z art. 397 i art. 386 § 1 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II CZ 76/17 2017-12-07Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu lub wykreślenia danych dotyczących wspólników spółki i prokurenta w Krajowym Rejestrze Sądowym?
- I CZ 85/06 2006-11-07Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji odrzucającego skargę kasacyjną w postępowaniu rejestrowym, gdy przedmiotem postępowania było wszczęcie postępowania wyjaśniającego w trybie art. 33…
- I CZ 34/13 2013-05-08Czy od postanowienia w przedmiocie wpisu oddziału przedsiębiorcy krajowego do rejestru przedsiębiorców przysługuje skarga kasacyjna?
- I CSK 328/23 2024-08-08Czy skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie oszacowania wartości udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, wydanego w ramach postępowania rejestrowego, jest dopuszczalna?
- V CZ 66/09 2010-01-22Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji w postępowaniu rejestrowym, które zostało wszczęte z urzędu w przedmiocie rozważenia przesłanek do wykreślenia podmiotu z rejestru przedsiębiorców?
Powołane przepisy
art. 5191 § 3 KPCart. 318 pkt 7 KSHart. 39 pkt 1art. 38 KCart. 3941art. 397art. 386 § 1 KPC§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy