I CZ 114/06

PostanowienieIzba Cywilna2007-01-10

Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski, Marian Kocon, Iwona Koper

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy do opłacenia apelacji w sprawie o zasiedzenie, wniesionej po wejściu w życie ustawy o kosztach sądowych z dnia 28 lipca 2005 r., stosuje się nowe przepisy o kosztach sądowych, mimo że postępowanie przed sądem pierwszej instancji zostało wszczęte przed wejściem w życie tej ustawy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że podstawową zasadą prawa międzyczasowego w dziedzinie procesu cywilnego jest zasada bezpośredniego działania ustawy nowej, która ma zastosowanie również do przepisów ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Wyjątek przewidziany w art. 149 ust. 1 tej ustawy dotyczy spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, do których stosuje się dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W przypadku, gdy postępowanie przed sądem pierwszej instancji zakończyło się przed wejściem w życie nowej ustawy, a apelacja została wniesiona po jej wejściu w życie, do opłacenia apelacji stosuje się nowe przepisy.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni wniosła apelację od postanowienia Sądu Rejonowego oddalającego wniosek o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Apelacja została wniesiona po wejściu w życie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd Okręgowy odrzucił apelację jako nienależycie opłaconą, uznając, że powinna być opłacona według nowych przepisów. Wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie art. 149 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu apelacji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 114/06 POSTANOWIENIE Dnia 10 stycznia 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Kocon SSN Iwona Koper w sprawie z wniosku A. T. przy uczestnictwie R. K. i E. P. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 stycznia 2007 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w R. z dnia 19 września 2006 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 19 września 2006 r. Sąd Okręgowy w R. odrzucił – jako nienależycie opłaconą – apelację wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia 23 maja 2006 r. oddalającego wniosek o stwierdzenie nabycia własności określonej nieruchomości przez zasiedzenie. W zażaleniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.), wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podstawową zasadą prawa międzyczasowego w dziedzinie procesu cywilnego jest zasada bezpośredniego działania ustawy nowej. Zasada ta wyrażona została w art. XV § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1994 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 297 ze zm.). Przyjąć należy, że wskazana zasada ma znaczenie ogólne w dziedzinie w prawie procesowym cywilnym (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r. – zasadę prawną, III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2003 r., IV CKN 310/01, niepubl.) i znajduje ona również zastosowanie w odniesieniu do przepisów ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, mających charakter przepisów prawa procesowego, która weszła w życie z dniem 2 marca 2006 r. Istotny wyjątek od zasady bezpośredniego działania ustawy nowej przewidziany został w art. 149 ust. 1 powołanej ustawy. Przepis ten stanowi, że w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych. W rozpoznawanej sprawie wejście w życie ustawy nastąpiło w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji. Postępowanie to zakończyło się w dniu 23 maja 2006 r. wydaniem postanowienia oddalającego wniosek o stwierdzenie zasiedzenia, natomiast wniesienie apelacji od tego postanowienia 3 miało miejsce w czasie obowiązywania nowej ustawy o kosztach sądowych. W konsekwencji, zgodnie z zasadą bezpośredniego działania ustawy nowej, do opłacenia apelacji zastosowanie znajdują nowe przepisy o kosztach sądowych. W myśl art. 40 w zw. z 18 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, od apelacji w sprawie z wniosku o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie pobiera się opłatę stałą w wysokości 2.000 zł. Apelacja wnioskodawczyni została tymczasem opłacona znakami opłaty sądowej na kwotę 40 zł. Skutki nieuiszczenia opłat od środków odwoławczych i środków zaskarżenia wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników określa obecnie art. 1302 § 3 k.p.c. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty pismo wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego środki odwoławcze lub środki zaskarżenia (apelację, zażalenie, skargę kasacyjną, skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sprzeciw od wyroku zaocznego, zarzuty od nakazu zapłaty, skargę na orzeczenie referendarza sądowego) podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia. Taką właśnie sankcję zastosował trafnie Sąd Okręgowy w zaskarżonym postanowieniu. Z podanych względów, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy oddalił zażalenie. jc

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 149 ust. 1art. 40art. 1302 § 3 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy